4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... tarihinde sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Antalya ... ... ... ... ...da bulunan kırmızı ışıkta beklemekte iken davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile müvekkilinin aracının arkasından çarptığını, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'nin tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, ... plakalı aracın davalı ... ... San. Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı olup, davalı ... Sigorta AŞ'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşmanın sağlanamadığını belirterek, şimdilik 100,00 TL değer kaybı bedeli ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalılar ... ve ... ... San. Ve Tic. Ltd Şti'den, 100.00-TL kazanç kaybı bedeli alacağının tüm davalılardan tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğunun 43.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa ... tarihinde 3.717,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının ve araç hasarına ilişkin zararın tespiti açısından davacıya sigortalı aracın dava konusu kaza öncesinde başka bir kazaya karışıp karışmadığının tespiti gerektiğini, aracın geçmiş hasar kaydının sorgulanması gerektiğini, değer kaybı hesabında aracın yaşı kilometresi gibi bir çok parametreyi içeren teknik bir hesaplamayı gerektirdiğinden alanında uzman bir bilirkişiden rapor alınması ile davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... ... San. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu aracın önceden defalarca kazaya karıştığını, sigorta şirketinin ödemiş olduğu daha fazla bir değer kaybı olmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin maliki olduğu aracın sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş tarafından davacı tarafa 3.717,00 TL ödeme yapıldığını, defalarca kazaya karışan aracın değer kaybı talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davacının araçtan yoksun kaldığını iddia ettiği zarara ilişkin talebini kabul etmediklerini, davacının uğramış olduğu maddi zararlara ilişkin taleplere ilişkin belgeleri sunmadığını belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ..., usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve kazanç kaybını içerir maddi tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu araç tescil, tramer kayıtları, hasar dosyası ve Vergi Dairesinden gelir/ kazanç durumları araştırılmasına ilişkin müzekkerelerimize verdikleri cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce dosyamız bir kusur bilirkişisi, bir makine mühendisi, bir eksper bilirkişi ve bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 15.12.2023 tarihli raporda özetle; Kusur yönünden; "... plakalı motosiklet sürücüsü ...'nin arkadan çarpa kuralını ihlal ettiği, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın herhangi bir kural ihlali tespit edilemediğini," Değer Kaybı yönünden; "Huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdam fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge, resimler, fatura ve sair evraklar doğrultusunda; inceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu, ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde 3.000,00 TL değer kaybı oluşacağı," Kazanç Kaybı yönünden; "Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 4 gün olacağı, araç mahrumiyet bedeli tutarını hesaplayabilmek için, günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedelleri araştırılmış ve dava konusu araca muadil bir aracın günlük kira bedelleri öğrenilmiş, yapılan araştırma neticesinde, kaza tarihinde muadil bir aracın ortalama günlük kiralama bedelinin 450,00 TL olduğu, buna göre dava konusu araç için araç kiralama bedelinin 4 gün x 450,00 TL 1.800,00 TL olduğu, kiralama bedeli üzerinden amortisman bedeli (lastik, motor vs) %10 oranında uygulandığını ve buna göre dava konusu araç için mahrumiyet bedelinin 1.620,00 TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili 20.12.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ıslah ederek harcını yatırmıştır.

Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ile birlikte ... plakalı araçta değer kaybının ve davacının kazanç kaybının bulunup bulunmadığı, varsa değer kaybı ile kazanç kaybının tespitine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla trafik tespit tutanağı, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza, davalı ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... plakalı araca arkadan vurmasıyla çarpmanın etkisi ile trafik kazası meydana gelmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı sürücü ...'nin arkadan çarpa kuralını ihlal ettiği ve kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın herhangi bir kural ihlali tespit edilemediği ve kusursuz olduğu anlaşılmıştır. Zarar yönünden;

Değer Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı 3.000,00-TL hesaplanmış ve değer kaybı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Kazanç Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Gelir kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, tamir süreci boyunca elde edilmeyen gelirdir. ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir.

Kazanç kaybı, gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/11/2017 tarih 2016/13822E. 2017/10397K. sayılı kararında; "...aynı mahiyette Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 25/01/2016 tarih 2015/10017E. 2016/832K. sayılı kararı).

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın onarım süresinin 4 gün olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Antalya Üçkapılar Vergi Dairesi Başkanlığından kurumlar vergisi beyannamesi ile geçici vergi beyannameleri celp edilmiş, bilirkişinin dava konusu aracın günlük kira bedelinin günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedeli araştırması sonucu 450,00 TL olduğu, ve aracın hasar yapımı süresinde mahrum kaldığı kazanç kaybının amortisman bedeli uygulandıktan sonra 1.620,00 TL olduğu bildirilmiş olmakla davalının %100 kusuruna isabet eden 1.620,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Faiz başlangıcına yönelik

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Buna göre, yukarıda anlatılan ilke ve yasal düzenlemeler gereğince davalılar ... ve ... ... San. Ve Tic. Ltd Şti. yönünden kaza tarihinden itibaren, sigorta şirketi yönünden ise öncesinde temerrüt gerçekleşmediğinden dava tarihinden itibaren faiz başlangıcının belirlenmesi gerekmiş, taraflar adına kayıtlı araçların ticari nitelikte oldukları anlaşıldığından avans faizi ile davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden önce 26.10.2022 tarihinde dava konusu değer kaybı alacağı yönünden talepte bulunulmuş ise de, bu dilekçenin sigorta şirketine hangi tarihte tebliğ edildiği mail gönderisinin üzerinde teslim tarihi bulunmadığından anlaşılamamış bu nedenle dava tarihinden itibaren temerrüdün oluştuğu kabul edilmiştir. Yukarıda açıklanan tüm gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜ İLE, değer kaybı olarak 3.000,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalılar ..., ... ... San. Ve Tic. Ltd Şti yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, Kazanç kaybı yönünden 1.620,00-TL’nin davalılar ..., ... ... San. Ve Tic. Ltd Şti yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2.Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ....TL (ıslah harcı ile birlikte) harcın mahsubu ile bakiye 82,25 TL'nin (sigorta şirketi yönünden 53,41TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3.Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti posta ve müzekkere ücretinden ibaret 4.898,50TL yargılama gideri 578,10 TL ilk dava gideri ve 75,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.552,10 TL'nin (sigorta şirketi yönünden 3.605,19 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.620,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (sigorta şirketi yönünden 3.000,00 TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 3.120,00 TL'nin davalılardan (sigorta şirketi yönünden 2.025,97 TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı şirket vekili Av. ... ...'nun yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıld.16/01/2024 Katip ...