10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2022/9533 E. , 2023/12363 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karabük İş Mahkemesi
EK KARAR TARİHİ : 21.12.2021
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili ve davalı ... Tur.Taş. Paz. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... Tur.Taş. Paz.Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalılardan alt işveren ... İnşaatın sigortalı işçisi olarak, diğer davalı asıl işveren ... Demir Çelik Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye ait cevher hazırlama ünitesinde çalışmakta iken kaza geçirdiğini belirterek, geçici iş göremezlik tazminatı olarak şimdilik 500,00-TL'nin, kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak şimdilik 500,00-TL'nin, tedavi süresince ve daha sonrası için ihtiyaç duyulan bakıcı gideri için şimdilik 500,00-TL'nin, tedavi sebebi ile tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar için şimdilik 500,00-TL maddi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,100.000,00-TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında sürekli iş göremezlikten kaynaklanan zarara ilişkin talebini 199.095,61 TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, davacının ihale yoluyla, anahtar teslimi olarak işi üstlenen diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, kendisine düşen iş güvenliği yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, kusur izafe edilemeyeceğini, davanın sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini, istenilen manevi tazminat miktarı da fahiş olup kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sorumluluğu söz konusu olacak ise yasal faiz oranında ve faiz başlangıç tarihinin, davanın ihbar edildiği tarih olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirkete atfedilecek herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının kazadan sonra bir süre istirahat ettiğini ve daha sonra müvekkili şirkette çalışmaya devam ettiğini, tüm hastane masraflarının SGK tarafından karşılandığını, davacının istediği tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayın ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. unvanlı fabrika sahasında atıl durumda bulunan cevher hazırlama ünitesinin söküm işlerini yüklenen ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd.Şti'nin işçisi ...'in tavan vinci ile kaldırılan malzemenin hareketi esnasında ortamda bulunan malzemelerin takılması ile takılan kısmı kurtarmak için üç metre yüksekliğindeki makinenin üstüne çıkması ve vincin takılan kısmını kurtarmaya çalıştığı esnada dengesini kaybederek üç metre yükseklikten düşerek yaralanması şeklinde meydana geldiği, ATK 2. Üst Kurulu mütalaasında kazalının meslekte kazanma gücü kaybı oranının E cetveline göre %28,2 olduğunu, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığının bildirildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 04.05.2015 tarihli raporda; kaza olayının 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının a ve b bentleri gereğince iş kazası olduğunu, iş kazasının meydana gelmesinde davalı ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd.Şti.'nin %70 oranında kusurlu olduğu, kazalı ...'in %30 oranında kusurlu olduğu kanaatinin belirlendiği, dosyanın kusur oranın tespiti için bilirkişi heyetine gönderilmiş olup, bilirkişi heyetinin 30.04.2018 tarihli raporda, işveren ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.'nin %70 oranında kusurlu olduğu, kazazede ...'in %30 oranında kusurlu olduğu, demir çelik sanayi sektöründe faaliyet gösteren ve fabrika sahasında atıl durumda bulunan cevher hazırlama ünitesinin söküm işlerinin bu tür konularda ehil olması münasebetiyle ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ünvanlı firmaya tevdi etmiş olduğu, böylelikle asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmamış olan ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinin anılan işte personel istihdam etmediği de gözönüne alınarak kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusurunun bulunmadığı, Eureko Sigorta A.Ş.'nin kazaya neden olan sigortalının poliçe limitleri kapsamında sorumluluğunun bulunduğunun bildirildiği, dosyanın kusur oranın tespiti için yeni bilirkişi heyetine gönderilmiş olup, bilirkişi heyetinin 12.04.2019 tarihli raporda işveren ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.'nin %70 oranında kusurlu olduğu, kazazede ...'in %30 oranında kusurlu olduğu, cevher hazırlama bölümünün söküm işini, üretim faaliyeti ile ilgili olmaması ve ihale yoluyla ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.'ne verilmiş olması nedeniyle aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığı için meydana gelen kaza olayında sorumluluğu bulunmadığı değerlendirilen Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.'nin kusurunun bulunmadığı, davalı ...Ş.'nin Karabük Demirçelik San. ve Tic. A.Ş. ile sigorta poliçesi düzenlemiş olması, ... Demir Çelik ve Tic. A.Ş.'nin dava konusu olayda kusur ve sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, ihbar edilen sigorta şirketleri ... Sigorta A.Ş. ve ...
Sigorta A.Ş.'nin ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ile düzenlemiş oldukları poliçe kapsamında sorumluluklarının bulunduğunun bildirildiği, hesap bilirkişinin 14.01.2021 tarihli ek raporda; davacının iş kazası sonucu oluşan %28,2 maluliyet nedeniyle maddi zararın 201.207,64-TL olduğu, ayrıca 207,20 TL tedavi masrafı zararının bulunduğu, bakıcı giderine ilişkin zararının bulunmadığının tespiti ile davalı ... A.Ş.'nin kusurunun bulunmaması nedeniyle davaya konu alacaklardan sigorta poliçesi düzenleyen Eureko Sigorta ile birlikte sorumluluğunun bulunmadığını bildirdiği, oluşa ve hakkaniyete uygun bilirkişi raporları uyarınca davalı işveren ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.'nin %70 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'in %30 oranında kusurlu olduğu, Demir Çelik Sanayi sektöründe faaliyet gösteren ve fabrika sahasında atıl durumda bulunan cevher hazırlama ünitesinin söküm işlerinin bu tür konularda ehil olması münasebetiyle ... İnş. Tur. Taş. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ünvanlı firmaya tevdi etmiş olduğu anlaşılan böylelikle asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmamış olan ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinin anılan işte personel istihdam etmediği de gözönüne alınarak kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusurunun bulunmadığı, davalı ...Ş.'nin Karabük Demirçelik San. ve Tic. A.Ş. ile sigorta poliçesi düzenlemiş olması, ... Demir Çelik ve Tic. A.Ş.'nin dava konusu olayda kusur ve sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığı, manevi tazminat isteminin davacının olaydaki kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü dikkate alınarak takdir edildiği gerekçesiyle;
1.Davalı ... A.Ş ve ... Sigorta A.Ş' ne açılan davaların ayrı ayrı reddine,
2.Davacının kalıcı iş göremezlik tazminatına ilişkin davasının kabulü ile 199.095,61 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 06.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
3.Davacının geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin davasının kabulü ile 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 06.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
4.Davacının tedavi giderine ilişkin davasının kısmen kabulü ile 207,20 TL tedavi giderinin kaza tarihi olan 06.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
5.Davacının bakım giderine ilişkin davasının reddine,
6.Davacının manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulü ile 35.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...
İnşaat Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; işverenin çalışma esnasında herhangi bir koruyucu önlem almadığını, işin niteliği hakkında kanun gereği bilgilendirme yapmadığını, bu nedenle işverenin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, bilirkişi raporunda davacıya kusur isnat edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca isnat edilse bile oranın yüksek olduğunu, davalı ... İnşaat Şirketi ile ... A.Ş arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğunu ve müşterek müteselsil sorumlu olduklarını buna rağmen ... A.Ş'ye yönelik davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının maluliyet oranının daha yüksek olduğunu, takdir edilen manevi tazminatın düşük olduğunu, belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat Şirketi vekili; davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, kazanın bizzat işçinin ağır kusuru ile gerçekleştiğini, müvekkili şirket ile ... A.Ş arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu, maluliyet oranı tespitini kabul etmediklerini davacının kaza sonrası özel bir şirkette şoför olarak çalıştığını, bu şekilde ağır maluliyet bulunsa idi, şoförlük işini yerine getirmeyeceğini, geçici iş görememezlik ödeneğinin mahsup edilmediğini, taktir edilen manevi tazminatın yüksek olduğunu, belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun, yasanın öngördüğü koşulları gözönünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususları ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyetini ve oranını hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptandığı, davacının maluliyet oranının tespiti amacıyla düzenlenen Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi derece tespit kararı ile davacının itirazı üzerine 04.01.2019 tarihli YSK raporunda maluliyet oranının %24.2 olarak tespit edildiği, itiraz üzerine Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 11.10.2019 tarihli raporunda tüm raporlar davacının grafileri ve tedavi evrakları değerlendirilerek iş göremezlik süresinin olay tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği, bu süre sonundan itibaren sağ dirsek ve sağ el bileği hareket kısıtlılığı arızası nedeniyle E cetveline göre %28.2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğinin tespit edildiği, itiraz üzerine tekrar düzenlenen Adli Tıp 2. Üst Kurulunun 09.07.2020 tarihli raporunda aynı oranın tespit edildiği anlaşılmakla Mahkemece %28.2 oranında maluliyet oranının esas alınmasında bir aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında alınan kusur raporu değerlendirildiğinde davalılar ... Demir Çelik San. Tic. A.Ş. ile Eureko Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğu, iş kazasının meydana geldiği tarih, kazanın oluş şekli, tarafların kusur oranları, maluliyet oranı birlikte değerlendirildiğinde takdir edilen manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu ancak; Kuruma yazılan müzekkereye cevaben 06.04.2012-03.02.2013 tarihleri arasında davacıya iş kazası nedeniyle toplam 6.296,33 TL geçici iş göremezlik ödeneği verildiğinin belirtildiği, ancak bu ödemenin geçici iş göremezlik hesabında dikkate alınmadığı anlaşılmakla davalının bu hususa ilişkin istinaf talebi yerinde görüldüğü, davacıya verilen 6.296,33 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin %70 kusur oranına isabet eden 4.407,43 TL ile hükme esas alınan tazminat hesabı raporunda hesaplanan miktar dikkate alındığında davacının geçici işgöremezlik zararının karşılandığı anlaşılmakla geçici işgöremezlik tazminatı talebinin reddine karar verildiği gerekçesiyle; davacının istinaf talebinin esastan reddine, davalı ... İnşaat Şirketi tarafından ileri sürülen sair istinaf sebeplerinin reddine, davalının istinaf talebinin geçici işgöremezlik ödeneği yönünden kabulü ile mahkemenin kararının kaldırılmasına
1.Davalı ... A.Ş ve ... Sigorta A.Ş' ne açılan davaların ayrı ayrı reddine,
2.Davacının kalıcı iş göremezlik tazminatına ilişkin davasının kabulü ile 199.095,61 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 06.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
3.Davacının geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine,
4.Davacının tedavi giderine ilişkin davasının kısmen kabulü ile 207,20 TL tedavi giderinin kaza tarihi olan 06.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
5.Davacının bakım giderine ilişkin davasının reddine,
6.Davacının manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulü ile 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 06.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile ...
Tur. Taş. İnş. Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davacıya kusur isnat edilmemesi gerekirken %30 oranında kusurlu bulunmasının hukuka aykırı olduğu, davalı ... Demir Çelik AŞ ile ... İnşaat Turizm Taşımacılık Pazarlama Ticaret Ltd.Şti arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup, müştereken müteselsilen sorumlu oldukları, ... Demir Çelik’in sorumlu olmadığına dair karar verilmesinin hatalı olduğu, davacının maluliyet oranının %28.2 den fazla olduğu ve davacı lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının az olduğunu belirterek temyiz etmiştir.
Davalı ... İnş. Ltd. Şti, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığı, olayın davacının ağır kusuru ile meydana geldiği, işverene verilen kusur oranının fazla olduğu, tanıkların iş güvenliği eğitimi ve koruyucu malzeme verildiğini belirttiği, sürekli iş göremezlik oranının belirlenenden daha az olduğunu belirterek temyiz etmiştir. C. Gerekçe
C. A. Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
3.Dosya içeriğine göre davacı lehine manevi tazminatın 35.000 TL olarak hüküm altına alındığı, bu tazminat hükmünün Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacının bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
C. B. Davalı vekilinin, davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddesi hükümleridir.
3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, maddi tazminata ilişkin istem bakımından zamanaşımına da uğramadığının anlaşılmasına göre, davacı vekili ile davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilinin reddedilen manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE,
2.Davalı vekilinin davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.