14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... nolu bağımsız bölümü davalıdan na-tamam olarak 03/04/2018 tarihinde satın aldığını, davalının taşınmazı tadilatlı şekilde davacı adına tescil edileceği belirtilerek tadilat bedeli 649.000,00 TL'yi tahsil ettiğini ancak taşınmaza herhangi bir tadilat yapılmadığı gibi tapu devrinin de halen yapılmadığını, bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek, anılan taşınmazın tadilatlı olarak tesliminden vazgeçilerek mevcut shall and core vaziyette müvekkili adına devir ve tescili ile tadilat bedeli olarak ödenen 649.000,00 TL'nin müvekkiline iadesinin talep edildiğini, ancak herhangi bir cevap verilmediğini ve paranın iade edilmediğini belirterek anılan taşınmazın davalı adına kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tescilinin yapılmasını, 649.000,00 TL tadilat bedelinin fiili ödeme gününden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, bu talepleri yerinde görülmez ise, anılan taşınmazın rayiç bedelinin tespit edilerek ve tespit edildiğinde arttırılmak üzere şimdilik 1.003.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, bu talepleri de kabul görmez ise, satış bedelinin alım satım tarihi esas alınmak suretiyle bu tarihten itibaren TEFE-TÜFE Endeksleri, altın, döviz, enflasyon endeksleri ile memur ve işçi ücretlerindeki artışlar gözetilmek suretiyle ve denkleştirici adalet ilkeleri de gözetilerek uyarlaması yapılarak davanın açıldığı tarihe kadar ulaştığı değerin mahkemece tespit edilerek tespit edildiğinde arttırılmak üzere şimdilik 1.003.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, anılan taşınmaza yaptırılan tadilatların bedelinin mahkemece yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilmesini ve tespit sonucunda arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk tutanağından da görüldüğü gibi, davacı tarafın "satın alınan tapunun devri" hakkında arabuluculuk başvurusu yaptığını, arabuluculuk başvurusunun konusu, huzurdaki davayla alakalı olup olmadığının belirsiz olduğunu, uyuşmazlık konusunun açıkça belirtilmediğini, davacı tarafın hangi uyuşmazlık için arabuluculuk yoluna başvurduğunun dahi belli olmadığını, ayrıca huzurdaki davada davacı tarafın, bedel iadesi, tadilat bedelinin ödenmesi gibi birtakım haksız maddi taleplerde de bulunduğunu, bu nedenle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın öncelikle usul yönünden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak, davacının tapu iptal ve tescil talebinin açıkça haksız olduğunu, kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, taşınmaza ilişkin bir satışın da söz konusu olmadığını, kaldı ki taraflar arasında herhangi bir satış sözleşmesinin de bulunmadığını, davacının dürüstlük kuralına aykırı davrandığını, anılan taşınmaza 04/05/2015 tarih ve 28852 yevmiye numarasıyla ... Bankası A.Ş. lehine ipotek tesis edildiğini, üçüncü kişi... Esas sayılı dosyasında halen davam ettiğini, bu bakımdan taşınmazın üçüncü kişiye devrinün mümkün olmadığını, taraflar arasındaki anlaşmanın, A-2 blok üzerindeki ipoteğin fekkedilmesi halinde davacı tarafından ödenen bedellerin iade edilmesi şeklinde olduğunu, ancak davacının geçen süre içerisinde A-2 blok üzerindeki ipoteği fek etmediğini, bu bakımdan, davacının herhangi bir alacağı olmaksızın bedel iadesi talebinin açıkça haksız olduğunu, davacının, ödeme tutarına karşılık olarak lehine tesis edilen ipoteği ödeme tarihinden beri kullandığını, bu nedenle alacak ve faiz taleplerinin de yerinde olmadığını, taşınmazın hiçbir zaman davacıya teslim edilmediğini, davacının hiçbir tadilat ve benzeri işlem yapmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında tadilat bedeli olarak ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkememizin 2023/114 Esas sayılı dosyasının 01/06/2023 tarihli ara kararı ile tadilat için davalıya ödenen 649.000,00 TL tadilat bedelinin iadesine ilişkin talebin arabuluculuk tutanağında değerlendirilmediği anlaşıldığından bu talep yönünden dava tefrik edilerek dosya mahkememizin iş bu esas sırasına kaydedilmiştir. 6102 Sayılı TTK'ya, 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile eklenen "3.Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinde; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmüne yer verilmiştir.

İlgili yasal düzenleme 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten sonra açılan davalarda uygulanır.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır.

HMK'nun 115 maddesi gereğince, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. 7155 Sayılı Yasa ile 6102 Sayılı TTK'ya 5/A maddesi olarak eklenen "Arabuluculuk" düzenlemesi, ilgili maddenin uygulanmasını düzenleyen 7155 Sayılı Yasanın 23. maddesi ve 6325 Sayılı Yasanın 18/A-2 maddesi birlikte değerlendirildiğinde, arabuluculuğa başvuru dava açıldıktan sonra ikmal edilebilecek dava şartlarından olmadığından, iş bu dava şartı yerine getirilmeden dava açıldığının mahkemece tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, asıl davadan ayrılarak mahkememizin yazılı esas sırasına kaydedilen tadilat bedeline ilişkin alacak davasının ticari dava olduğu ve ticari davalarda arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2. maddesi uyarınca ticari nitelikteki davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının ve düzenlenen son tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin dava şartı olarak sayıldığı, görevsiz mahkemede davanın açılış tarihinin 15/03/2021, görevsizlik kararı sonrasında dosyanın mahkememizde ilk kayıt tarihinin 16/02/2023, dosyaya sunulan arabuluculuk son tutanağına göre arabuluculuk sürecinin başladığı tarihin 01/06/2023, arabuluculuk sürecinin bittiği ve son tutanağın düzenlendiği tarihin ise 07/06/2023 olduğu, dava şartlarının dava tarihi itibari ile yerine getirilmiş olmasının gerektiği, arabuluculuk yönünden arabulucuya başvurulmuş olmasının ve dava tarihinden önce düzenlenen son tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin dava şartı niteliğinde olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 4, 5/A maddeleri ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-2. maddesi birlikte değerlendirildiğinde dava tarihi itibari ile arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği, arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olan dava şartlarından olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.