3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketinin yetkili ve meşru hamili olduğu .... Şubesi’nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ...seri numaralı, 22.04.2023 ödeme tarihli, keşide yeri ... olan 650.000,00 TL bedelli çekin kaybolduğunu, ilgili çek için ...

E. Sayılı dosyasında dava açıldığını, davalı tarafın ilgili dosyada çekin elinde bulunduğunu ikrar ettiğini, çekin müvekkili elinden iradesi dışında çıktığını, davalı yanca çeki ne şekilde elinde bulundurulduğunun izah edilemediğini hukuki ve meşru bir nedene dayanmadan müvekkile ait çeki elinde bulunduran davalından çekin TTK 758/1 maddesi gereği alınarak müvekkile iade edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği gibi çekler kaybolmadığını, çekin zayi nedeniyle iptali için açılan .... Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesi okunduğunda, çekin kaybolduğuna yönelik iddianın tamamen soyut hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı şirket, aynı zamanda, dava konusu çekin dayanak olduğu .... Esas sayılı icra dosyasına yönelik olarak .... Esas sayılı dosyasıyla çek üzerinde bulunan imzaya itiraz ettiğini, davacı şirket işbu davada imzanın kendisine ait olmadığına yönelik birtakım belgeler sunduğunu, çek üzerindeki imza ile bu belgelerdeki imzanın birebir aynı olduğu söz konusu imzanın davacının eli ürünü olduğu çıplak gözle dahi ilk bakışta anlaşıldığını, bu nedenle yapılan itirazın gerçek durumu yansıtmadığı ve haksız nitelikte olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatına ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde dava konusu1 adet çekin rızası hilafına elinden çıktığını bu nedenle zayi davası açtıklarını, bu dava devam ederken davalı şirketin çeki elinde bulundurduğundan bahisle müdahale talebinde bulunduğunu, bunun üzerine mahkemece verilen süre içinde, davalı şirkete karşı çek istirdatı davası açtıklarını, dava konusu çeklerin davacı şirkete iadesine karar verilmesini talep ettiği ve davalı vekilinin davanın reddi savunmasında bulunduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. maddesine göre yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır. Aynı Yasa'nın 28/1. maddesinin "a" bendinde karar ve ilâm harcının dörtte birinin peşin geri kalanın kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği hükmü yer almakta olup, yine aynı Kanun'un 32. maddesinde yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı emredici hükmü konulmuştur. Harçlar Kanunu ile ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, emredici nitelikte bulunduğundan mahkemece re'sen nazara alınır.

Bu yasal düzenlemede mahkemenin davanın reddi yada kabulü kararı vermesi konusunda bir ayrım yapılmamıştır. Mahkemenin bu emredici kurallara göre harcı ikmal ettirmeden yasal olarak yargılamaya devam etme ve hüküm aşamasına gelme imkanı olmadığından harcı tamamlattırdıktan sonra yine delilleri değerlendirerek davanın reddi ya da kabulü kararı verebilecektir. Harcın tamamlanmaması halinde esasa ilişkin bir karar değil davanın açılmamış sayılması kararı verilecektir. Nispî karar ve ilâm harcına tabî davalarda, dava değeri üzerinden peşin nispî ilâm harcının alınması zorunludur. Uyarıya rağmen yatırılmaması halinde Harçlar Kanunu'nun 32. maddesine göre müteakip işlemler yapılamaz. Bu durumda mahkemece davacıya, dava değeri üzerinden yatırılması gereken nispî ilâm harcını yatırmak üzere uygun süre verilip, yatırılması halinde bundan sonra yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması gerekmektedir.

Somut dosyamızda davacı taraf çek istirdatı davasında davalının elinde bulunan toplam bedeli 650.000,00.TL olan 1 adet çekin iadesini talep etmiştir. Dolayısıyla eldeki davada dava değeri 650.000,00.TL olup, çek istirdatı davası nisbi harca tabidir. Böyle bir davada 6100 Sayılı HMK'nın 120, 323 ve devamı maddeleri ile, 492 Sayılı Harçlar Kanunun 16. maddesi uyarınca, alınacak harcın davaya konu çek bedelleri üzerinden hesaplanması gerekir.

Dava açılışı sırasında 179,90-TL nisbi harç alındığı ancak bu harcın eksik alındığı, bunun dışında harç yatırılmadığı ve eksik yatırılan (11.100,37-179,90=)10.920,47 TL eksik peşin harcın tamamlanmaması durumunda 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddesi uyarınca müteakip işlemlere devam edilmeyeceğinin ve 6100 sayılı HMK'nun 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağı ve buna müteakip DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin tensip zaptının .... No.lu ara kararında belirtildiği ve davacıya süre verildiği davacı vekiline tensip zaptının 21/06/2023 tarihinde tebliğ olduğu, ancak davacının eksik harcı tamamlamadığı anlaşıldığından, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddesi uyarınca müteakip işlemlere devam edilmeyeceğinin ve 6100 sayılı HMK'nun 120 ve 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Harçları ikmal edilmeyen davanın HMK'nun 150/5 maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın düşümü ile eksik alınan 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 23.02.2024 Katip ... ¸[e-imzalıdır] Hakim ... ¸[e-imzalıdır]