3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin gıda ürünleri dahil her türlü sanayi ve ticari ürünlerin toptan ve perakende veya taahhüt suretiyle alım ve satımı, pazalanması, depolanması ve dağıtımı faaliyetinde bulunduğunu, müvekkili şirketin dağıtım faaliyetini yaparken kurye hizmetinin sağlanması bakımından taşeron firmalar ile de çalışmaktadır.

Bu kapsamda müvekkil şirket ile davalı ... 17.05.2022 tarihli ekte sunulan hizmet sözleşmesi ile müvekkil şirkete kurye hizmeti sunulması konusunda anlaştıklarını, davalı ile müvekkili arasındaki ilişki hizmet sözleşmesi kapsamında kurye hizmeti olup ...'ın mükellef vergi kaydı ve vergi numarası da bulunduğunu, davalı, müvekkili şirketle arasındaki hizmet sözleşmesi kapsamında müvekkili şirkete verdiği kurye hizmetini müvekkili şirkete ait ... plakalı motosiklet ile ifa ettiğini, davalı tarafından müvekkili şirkete ait araçla kurye hizmetinin yerine getirilmesi amacıyla araç kullanım taahhütnamesi ve zimmet formu imzalandığını, 23.05.2022 günü 21.00 sıralarında davalı yönetiminde olan müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı motosiklet ile; İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Sokağı takiben seyrederken ... Caddesi'ne kontrolsüz giriş yapması sonucu ... Caddesi üzerinde seyreden sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın sol yan kısmına çarptıktan sonra savrularak sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın da sol arka kapısına çarpmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazası tespit tutanağında : ... plakalı araç sürücüsü ... kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ... kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü olan davalı ... ise %100 asli kusurlu olarak tespit edildiğini, müvekkili şirket üzerine kayıtlı kazaya karışan motosiklet 15.04.2022-15.04.2023 vade, ... numaralı poliçe ile ... Sigorta A.Ş'ne zorunlu mali mesuliyet yönünden sigortalı olduğunu, .. yönetimindeki ... plakalı araç ... Şirketi adına kayıtlı olup ilgili şirket kazaya karışan kendilerine ait ... plakalı araçtaki hasar bedeli için 23/09/2022 tarihinde müvekkili şirkete ait aracın sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ne aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yaptığını, kazada kusuru olmayan ... plakalı araç maliki ... Anonim Şirketi'nin başvurusu sonrası açılan 2022.E... sayılı tahkim dosyası kapsamında aldırılan 17.03.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre ''uyuşmazlığa konu ... plakalı araçta yapılan inceleme sonucunda kdv dahil 64.848,58 TL hasar tespiti yapıldığını, ayrıca .... Şirketi ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı için 23.09.2022 tarihinde sigorta tahkim komisyonuna başvuru yapmış olup 2022.E... sayılı tahkim dosyası kapsamında aldırılan bilirkişi raporuna göre; ''uyuşmazlığa konu ... plakalı araçta yapılan inceleme sonucunda 150.000,00 TL değer kaybı tespiti" yapıldığını, ... Şirketi; tahkim başvurusu sonrası müvekkili şirkete ait aracın poliçesiden belirlenen 50.000,00 TL'lik maddi teminat limiti dahilinde 49.196,00 TL’lik hasar bedeli ödemesi ve akabinde poliçe limitinin 50.000,00 TL olması sebebiyle 804,00 TL’lik Değer kaybı tutarını müvekkili şirketin aracının sigortacısından tahsil ettiğini, ...Şirketi; müvekkili şirkete ait aracın ZMMS poliçesi kapsamındaki sigortacısının poliçe teminat limitleri kapsamında bir sorumluluğu kalmamasını sebep göstererek raporda belirlenen limit üstü kalan hasar bedeli ve değer kaybı bedeli tutarları için aracın maliki müvekkili şirket aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas numaralı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, .... Şirketi davalının müvekkili şirkete ait araçla karıştığı kaza sonucunda kendi aracında meydana gelen hasarlar için bu icra dosyası kapsamında müvekkili şirketten 15.652,58 TL hasar bedeli, 149.196,00 TL değer kaybı ve toplam 13.210,47 TL işlemiş faiz talep ettiğini, müvekkil şirketim; Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas numaralı icra dosyası kapsamında yapılan dosya hesap raporu ve ... ile haricen anlaşması neticesinde 205.000,00 TL borcu alacaklıya haricen ödemiş olup alacaklı vekilinin ilgili icra dosyasına ibraz etmiş olduğu 02.06.2023 tarihli dilekçesi ile icra dosyası haricen tahsil bildirimi doğrultusunda kapatıldığını, müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen 17.05.2022 tarihli hizmet sözleşmesi ile taraflar kurye hizmetinin yerine getirilmesi konusunda anlaştıklarını, davalı hizmet sözleşmesi kapsamındaki kurye hizmetini müvekkili şirkete ait ... plakalı motosiklet ile ifa ettiğini, araç kullanım taahhütnamesi ve zimmet formunun 12. maddesine göre: "Kuryenin trafik kazalarında kusurlu bulunması halinde kazadan kaynaklanan giderleri ve varsa 3. kişilere ödenecek tazminatları karşılamakla yükümlüdür'.' denildiğini, ilgili madde davalının hizmet sözleşmesi gereğince işin yerine getirilmesi esnasında kusurlu hareketi ile bir trafik kazasına sebebiyet vermesi halinde tazminat sorumluluğu durumunu düzenlediğini, 17.05.2022 tarihli hizmet sözleşmesi ve araç kullanım taahhütnamesi ve zimmet formu davalı tarafça okunup imza altına alındığını, 23.05.2022 günü meydana gelen kazada davalı ... yönetiminde olan ... plakalı motosiklet üzerinde müvekkili şirketin malik ve işleten sıfatı bulunması nedeniyle Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... esas numaralı icra dosyasına konu alacak müvekkili şirkete yöneltilmiş olup müvekkili Kara yolları Trafik Kanunu MADDE 85/1 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk kavramı gereğince bu borcu ödemek durumunda kaldığını, müvekkili şirketin borcun tamamını haksız yere ödemek durumunda kaldığı için borçtan asıl sorumlu olan davalıya karşı rücu hakkını kullanarak alacağın tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra dairesinin ... esas numaralı icra dosyası ile davalı aleyhine takibe girişildiğini, davalının takibe ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, davalı tarafın % 20 oranından az olmamak üzere icra/inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.

Her ne kadar iş bu dava ticari dava niteliği taşıdığından bahisle mahkememizde ikame olunmuş ise de ; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Davacı tarafça davalı ile davacı adına kayıtlı araç ile kurye hizmeti sunması için sözleşme yapıldığı ve davacının tam kusurlu olarak karıştığı kazada araç işleteni olarak ödedikleri bedelin davalıdan tahsili için dava açıldığı anlaşılmış, buna göre davalı tarafın "tacir" tanımına uymadığı, eldeki uyuşmazlığın da yukarıda tanımlanan "ticari dava " nitelik arz etmediği , uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin değil Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevi hususunun HMK 114/1-c md de dava şartları arasında düzenlendiği, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak görevi ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden redde dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.Göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle, HMK 114/1-c ve 115/2 md gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE, Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna,

2.Taraflardan birinin,6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince , -Bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden , -Görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, -Kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiği, aksi taktirde mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,

3.HMK'nun 20 md gereğince, kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

4.Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtarına,

5.Yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçların nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine dair, 5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda karar verildi. 12/12/2023 Katip ...