1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında 02/08/2017 tarihinde "Uzaktan Okumalı Soğuk Su Sayacı Alımı, Montajı, Uzaktan Okumalı Sistem Kurulumu ve Yönetim Sistemine Entegrasyonu" ihalesi yapılmış olup, mal alımı karşılığında davalı ile 37.590.000 TL bedel ile 26/09/2017 tarihinde 12 aylık sözleşme imzalandığını, ancak davalının 26/09/2017 tarihli sözleşmenin 34.maddesine aykırı davrandığının tespit edildiğini, yapılan ihtara rağmen davalının sözleşme konusu işin gereğini yerine getirmemesi üzerine müvekkili kurumca sözleşmeyi feshetme kararı aldığını, Kamu İhale Sözleşmesi'nin 22.maddesi uyarınca 1.200.000,00 TL teminat mektubu ile 1.055.400,00 TL kesin teminat mektubu toplamı olan 2.255.400,00 TL'nin güncellenerek 3.426.629,22 TL'nin sözleşmenin haklı feshi nedeniyle teminat borcu olarak gelir kaydedildiğini, sözleşmenin 34.2. maddesi gereğince sözleşme bedeli 37.590.000,00 TL'nin gecikme süresi 446 gün olduğundan sözleşmenin onbindebeşi 18.795,00 TL olduğu dikkate alındığında 8.382.570,00 TL gecikme cezası hesaplandığını, gelir kaydedilen güncel 3.426.629,22 TL teminatlara karşılık karşı tarafın ihale kapsamında idareye sunduğu 2.255.400,00 TL'lik teminatların gelir kaydedildiğini, geriye kalan 1.171.229,22 TL için teminat alacaklarının doğduğunu, bu miktara ek olarak hesaplanan 8.382.570,00 TL gecikme cezası ile toplam 9.553.799,22 TL kurum alacaklarının bulunduğunu, yapılan ihtara rağmen ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 553.799,22 TL'nin 30/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı adına usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davaya konu sözleşme, yapılan ödemeler ve yazışmalara ilişkin tüm belgeler celp edilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. Mali Müşavir ..., Bilgisayar Mühendisi ... ve Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 16/03/2021 havale tarihli raporda; -Taraflar arasında 2017/... IKN numarası ile 02/08/2017 tarihinde "Uzaktan Okumalı (... Mödüllü) Soğuk Su Sayacı Alımı, Montajı, Uzaktan Okumalı Sistem Kurulumu ve Yönetim Sistemine Entegrasyonu" ihalesi yapılmış olup, mal alımı karşılığında davalı ile 37.590.000,00 TL bedel ile 26/09/2017 tarihinde 12 aylık sözleşme imzalandığı, davalı şirketin sözleşme konusu sayaçların bir kısmını teslim ettiği, çeşitli tarihlerdeki uyarılara rağmen talep edilen sayaçların teslim edilmediğinin dosyadaki yazışmalardan anlaşıldığı, -... Yönetim Kurulunun 09/07/2019 tarih ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile 01/07/2019 tarihi itibariyle sözleşmenin feshedildiği, davalı tarafın birçok defa süre uzatımı aşmasına rağmen sözleşme konusu sayaçları teslim etmediği, dolayısıyla davacı ...'nin aralarındaki sözleşmenin 34.md. Gereğince haklı sebeple sözleşmeyi feshettiği, -Taraflar arasındaki sözleşmenin 34.2 maddesi gereğince davacı idare tarafından davalı firmanın malları zamanında teslim etmemesinden kaynaklanan 10 günlük gecikme cezası tutarının 187.500,00 TL olduğu, -Davalı şirket tarafından davacı ...'ye verilen 2 teminat bedeli mektubunun 2.255.400,00 TL olduğu, sözleşmenin feshedildiği 01/07/2019 tarihi itibariyle Devlet İstatistik Kurumu tarafından yayınlanan fiyat endeksi baz alınarak yapılan güncellemede güncellenmiş teminat tutarının 3.392.694,26 TL olduğu, davacının teminat farkından kaynaklı toplam 1.137.294,26 TL alacak talep edebileceği belirtilmiştir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve bilirkişi heyetince düzenlenen 16/09/2021 havale tarihli ek raporda;

Davacı vekilinin cezai şarta ilişkin itirazı yönünden; Yargıtay kararlarında cezai şartın asıl alacağa bağlı olması sebebiyle, geriye etkili olarak sözleşmenin feshi halinde cezai şart talep edilemeyeceği görüşünün benimsendiği anlaşılmakla, takdirin mahkemeye ait olacağı, -Cezai şart alacağının kabul edilmesi halinde, kök raporda belirtildiği üzere 10 günlük gecikme cezası tutarının 187.500,00 TL olduğu, -Davacı ...'nin, sözleşmenin feshedilmesi halinde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmesi gerektiğini belirtip, sözleşmenin feshedildiği 01/07/2019 tarihi itibariyle yapılan hesaplamaya itiraz ettiği, -Davalı şirket tarafından davacı ...'ye verilen 2 teminat bedeli mektubunun 2.255.400,00 TL olduğu, sözleşmenin feshedildiği 01/07/2019 tarihi itibariyle Devlet İstatistik Kurumu tarafından yayınlanan fiyat endeksi baz alınarak yapılan güncellemede güncellenmiş teminat tutarının 3.392.694,26 TL olduğu, davacının teminat farkından kaynaklı toplam 1.137.294,26 TL alacak talep edebileceği, davacının iddiası esas alınacak olursa 01 Temmuz'da feshedilen sözleşme için 2019 yılı Haziran ayı esas alınarak hesaplama yapıldığında ise güncellenmiş teminat tutarının 3.426.648,93 TL olup, davacının teminat farkından kaynaklı toplam 1.171.248,93 TL alacak talep edebileceği belirtilmiştir.

Davacı vekili 18/10/2021 tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçesi ile talep edilen 553.799,22 TL'nin 10.000,00 TL'sinin gecikme cezası, 543.799,22 TL'sinin ek teminat alacağına ilişkin olduğunu, alınan bilirkişi raporuna göre dava değerini gecikme cezası yönünden 177.500,00 TL, teminat alacağı yönünden 627.449,71 TL olmak üzere toplam 804.949,71 TL arttırarak genel toplam 1.358.748,93 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; sözleşmenin feshi nedeniyle gecikme cezası ve teminat farkı alacağı talebine ilişkindir. Somut olayda, taraflar arasında 2017/... İKN numarası ile "Uzaktan Okumalı Soğuk Su Sayacı alımı, montajı, uzaktan okumalı sisteminin kurulumu ve yönetim sistemine entegrasyonu" ihalesi 02/08/2017 tarihinde yapılmış olup, 26/09/2017 tarihinde 12 aylık sözleşme imzalanmıştır.

Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 35.maddesinde; yüklenicinin taahhüdünü ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine bu sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen maddesinde belirtilen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere idarenin bu sözleşmede belirlediği süreyi ve açıklamaları içeren ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi durumunda sözleşmeyi feshedebileceği öngörülmüştür.

Aynı sözleşmenin 34.maddesinde ise; gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile sözleşmenin feshi düzenlenmiştir. Buna göre idare tarafından bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanacağı öngörülmüştür.

Davacı tarafından, davalı yüklenici firmaya 11/07/2019 tarihinde gönderilen yazıda, idare tarafından yükleniciye 20/06/2019 tarihinde 40.265 adet sayacın teslimi için son kez 10 gün süre verildiği, bu sürenin dolmasını müteakip talep edilen 40.265 adet sayacın teslimatının yapılmadığı, bu nedenle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ilgili hükümlerine istinaden yasal işlem başlatılarak, teminatların gelir kaydedilmek suretiyle feshedileceğinin ve yüklenici hakkında yasal işlem başlatılacağı, teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedileceği, ayrıca yüklenici hakkında yasaklama işlemi uygulanacağı tebliğ edilmiş, geçen sürede sayaçların teslimatının yapılmadığı 03/07/2019 tarihli durum tespit tutanağıyla belirlenmiştir. Davalı yüklenici tarafından, bu durumun aksini ispatlayacak herhangi bir belge veya delil sunulmamıştır.

Taraflar arasındaki 1 yıllık sürenin 26/09/2018 tarihinde sona erdiği, 15/03/2019 ve 30/04/2019 tarihine kadar davacı şirkete süre uzatımı tanındığı, daha sonra davacının 11/07/2019 tarihli yazısında, davalı şirkete 23/05/2019 tarihinde 15 gün süre tanındığı, bu sürenin 08/06/2019 tarihinde sona erdiği, 12 gün beklendikten sonra son olarak 10 gün daha süre tanındığı, 01/07/2019 tarihi itibariyle 10 günlük süre sonunda sayaç teslimatının yapılmadığı belirtilmiştir. ... Yönetim Kurulu tarafından 09/07/2019 tarihli ve 183 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile 01/07/2019 tarihi itibariyle sözleşmenin feshedildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafın birçok defa süre uzatımına rağmen sözleşme konusu sayaçları teslim etmediği, dolayısıyla davacının sözleşmenin 34.maddesi uyarınca haklı sebeple sözleşmeyi feshettiği kabul edilmiştir.

Teminat farkı alacağı yönünden; Kamu İhale Sözleşmesinin 22.maddesinde, sözleşmenin feshedilmesi halinde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten itibaren gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayınlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceği, güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceği belirtilmiştir.

Bu madde hükmüne göre bilirkişi kurulu tarafından yapılan hesaplamada davalı tarafından davacıya 25/09/2017 tarihli ... Bankasından alınan 1.200.000,00 TL'lik kesin teminat mektubu ile davacının 26/09/2017 tarih ve ... nolu mahsup alındısı ile 1.055.400,00 TL tutarında nakit kesin teminat olmak üzere toplam 2.255.400,00 TL teminatın verildiği, davacı idare tarafından bu tutarın gelir olarak kaydedildiği anlaşılmıştır. Teminatın alındığı 25/09/2017-26/09/2017 tarihleri ile sözleşmenin feshedildiği ve teminatların gelir kaydedildiği 01/07/2019 tarihine kadar yapılan güncelleme sonucu 2.255.400,00 TL olan teminat tutarının 3.392.694,26 TL'ye ulaştığı ve aradaki oluşan fark tutarın ise 1.137.294,26 TL olduğu kabul edilerek, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Gecikme cezası talebi yönünden ise; davacı tarafından davalı şirkete farklı tarihlerde süre uzatımı yapılmıştır. En son olarak 10 gün süre verildikten sonra 01/07/2019 tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiştir. Sözleşmenin feshinden önce davalı şirkete 10 gün süre verildikten sonra sözleşme feshedildiğinden, 10 günlük süre için gecikme cezası talebinde bulunulabileceği kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 34.2 maddesi gereğince davalının sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi nedeniyle gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin onbinde beşi oranında gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiş olup, davacı tarafından davalıya işin yapılması için 20/06/2019 tarihinden itibaren 10 günlük ek süre verildiği, bu süre zarfında işin teslim edilmemesi üzerine sözleşmenin feshedildiği anlaşıldığından, sözleşme bedeli olan 37.500.000,00 TL'nin onbinde beşi (18.750) üzerinden hesaplanan 10 günlük (18.750 * 10 gün) toplam 187.500,00 TL gecikme cezası yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1.137.294,26 TL teminat farkı alacağı, 187.500,00 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 1.324.794,26 TL'nin 553.799,22 TL'sine dava tarihi olan 27/09/2019 tarihinden itibaren, 770.995,04 TL'sine ise ıslah tarihi olan 18/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2.Alınması gereken 90.496,70 TL karar harcından, peşin alınan 9.457,51 TL ve ıslah ile alınan 13.746,52 TL olmak üzere toplam 23.204,03 TL'nin mahsubu ile bakiye 67.292,67 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3.7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinden kabul ve reddolunan kısım dikkate alınarak 1.287,00 TL'sinin davalıdan tahsili ile; bakiye 33,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 79.167,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 23.204,03 TL peşin+ıslah harcının tamamının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6.Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvuru harcı, 277,90 TL tebligat gideri, 47,20 TL müzekkere gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.369,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 3.285,29 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7.Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, alenen ve usulen tefhim kılındı. 16/03/2022 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...