1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Av.

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... tarihinde ... Mahallesi, ... Caddesi üzerinde 58 ... plaka numaralı aracıyla ana yolda düz istikamette ilerlerken, davalı sürücünün 38 ... plakalı aracıyla tali yoldan (746. Sokak'tan) müvekkilinin ilerlediği caddeye doğru geçiş yapmak istediğini, müvekkilinin kontrollü bir şekilde ilerlerken davalı tır sürücüsünün, aniden müvekkilinin aracının sol arkasına çarptığını, müvekkilinin metrelerce kaymasına sebep olduğunu, kaza sonrasında müvekkilinin kendi aracının ve davalı sürücünün içinde bulunduğu aracın hasarlı hallerinin görüntülerini kayıt altına aldığını, müvekkilinin söz konusu hasarı giderebilmek için aracını detaylı onarımdan geçirmek zorunda kaldığını ve toplamda 15.784,00-TL tamirat bedeli ödediğini, aracın tamire verildiğini ve tamiratın tamamlanarak müvekkiline aracın teslim edildiğini, aracın tamirde kaldığı süre nedeniyle müvekkilin araçtan mahrum kalma tazminatı alacağının doğduğunu, ayrıca aracın boya ve parça değişimi nedeniyle değerinde düşüş yaşandığını ve müvekkilinin araç değer kaybı alacağının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00-TL araç kiralama bedelinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00-TL araç değer kaybının kaza tarihi olan ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 50,00-TL araç hasar zararının kaza tarihi olan ... tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığa konu kazaya karışan 38 ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 0001-0210-... numaralı, 24/04/2021/2022 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigorta poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte başvuru konusu kazanın meydana gelip gelmediğinin kesin delillerle ispatlanmamış olduğunu, başvuranın işbu kazanın meydana geldiğini ve iddia olunan hasar ile kazanın illiyetinin olduğunu ispatlanmasının gerektiğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'e usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, bu davalı davaya her hangi bir cevap vermemiş ve mahkememizce yapılan açık duruşmalara da katılmamıştır. Davalı ...'in HMK'nun 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça araç tamir faturalarına, ZMSS poliçesine, arabuluculuk tutanağına, hasar dosyasına, araç tanık anlatımlarına, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflara, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır. Davalı ... A.Ş. tarafından; ZMSS poliçesine, hasar dosyasına, varsa ceza mahkemesi dosyasına, kusur ve zararın tespiti yönünden bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır. Davalı ... yasal süresi içinde delil bildirmemiştir. ... Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, 58 ... ve 38 ... plakalı araçların ... tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğu sorulmuş ve ilgili kayıt ile belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. 09/04/2022 tarihli yazı ile bu müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak, davalı ... (T.C. No: ...) adına trafikte kayıtlı olan, olay tarihi itibariyle davacı ... (T.C.No: ...)'e ait 58 ... plakalı araç ile davalı ... (T.C.No: ...)'e ait 38 ... plakalı aracın karıştığı ... tarihindeki trafik kazası nedeniyle davacının aracının değer kaybı ve araç mahrumiyet (araç kiralama bedeli) zararından bahisle davacı tarafından davadan önce tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediği, başvurunun akıbeti sorulmuş, başvuru tarihini gösterir şekilde başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretlerinin gönderilmesi istenilmiştir.

01/04/2022 tarihli yazı ile bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 58 ... plakalı aracın ... tarihini kapsar şekilde aracın hasar kayıtları ve ilgili sigorta şirketi bilgilerinin gönderilmesi istenilmiştir.

06/04/2022 tarihli yazı ile bu müzekkeremize cevap verilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 22/07/2022 tarihli cevabi yazısının ekleri eklenmek sureti ile trafik sigortası ve kasko sigortası hasar bilgisi cetvellerinde isimleri yazılı ... Sigorta A.Ş., ... Anonim A.Ş., ... A.Ş. ve ...

Sigorta A.Ş.'ne müzekkere yazılarak ekli hasar bilgisi dökümlerinde yazılı hasarlar nedeni ile davacıya ait 58 ... (eski plaka numarası 16 ...) plakalı aracın ilgili hasar tarihinde gördüğü hasarların tespiti amacı ile hasar dosyalarında ekspertiz raporu, servis iş emirleri, ödeme belge örnekleri ve varsa aracın hasar durumunu gösterir fotoğraf görüntü kayıtlarının CD formatında birer örnekleri istenilmiştir. Bu müzekkerelerimize cevap verilmiştir.

Davacı vekilinin 12/04/2022 tarihli dilekçesi ekindeki fatura ve fişleri eklemek sureti ile ... Boya-...'ya ve ...'e ayrıca ... Petrol Ürünleri Otomotiv Mamül San. Tic. Ltd. Şti.'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak davacıya ait 59 ... plakalı aracın ... tarihinde trafik kazası nedeni ile hasarlanması dolayısı ile bu iş yerlerine yapılan bakım ve onarımlara ilişkin servis iş emirleri, servis kayıtları, ekspertiz raporları, hasrar tespit tutanağı, hasara ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtları istenilmiştir. Bu müzekkerelerimize cevap verilmiştir.

Davacı ve davalı ...'in T.C. kimlik numarasının belirtilerek ve dava dilekçesinin bir örneği eklenerek Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na ve Kayseri Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak ekte gönderilen dava dilekçesinde ... tarihinde meydana geldiği beyan edilen trafik kazası nedeni ile başlatılmış bir soruşturma olup olmadığı, varsa akıbeti sorularak tüm soruşturma dosyası evraklarının örneği istenilmiştir. Bu müzekkerelerimize cevap verilmiştir.

... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak davacı vekilinin 06/04/2022 tarihli dilekçesi ile yaptığı başvuru akıbetinin sorularak, bu talep dilekçesinin alındığına dair kayıt ve belgelerin, yaptırılan ekspertiz incelemesi, açılan hasar dosyası, yapılan ödemeler varsa bunlara ilişkin kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 06/12/2022 tarihli yazı ile bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Yargılama sırasında davacı tarafından bildirilen tanıklar usulünce dinlenmiştir.

Davacı tanığı ... duruşmada; "Davacı benim ablam olur. O gün ablamların evinde yatılı kaldım. Sabah uyandığımızda kahvaltı yapmak için eniştem fırına gitti. Fırına arabayla gitti. Bu davaya konu 58 plakalı araçla gitmişti. Bir süre sonra eve telefon açtı, kaza yaptım dedi. Ev ile kaza yaptığı yer arası yakındı. Kaza yerine vardım. Karşı tarafın şoförü ile eniştem tartışıyordu. Polis çağıralım tutanak tutalım diye konuşuyorlardı. Karşı araç tırdı. Tırın üzerinde yük vardır. Bu yüzden enişteme "abi tutanak düzenlemeyelim, acelemiz var. Sen yaptır masrafını biz ödeyelim" dediler. Davalı ...'in bir tırcı arkadaşı daha olay yerine geldi o da ısrar etti, eniştem bu ısrarları kabul etti. Tutanak düzenlenmeden davalı olay yerinden ayrıldı. Enişteme sanayide bir tamirhane adresi verdiler oraya götür yaptır masraflarını biz karşılarız dediler ama karşılamadılar. Eniştem 20-25 gün sanayiye gidip geldi aracını yaptıramadı. Aracı beyaz renkli doblo marka araçtı. Ben olay yerine gittiğimde tır enişteme ait doblo marka aracı vurduğu yerden savurmuştu araçlar birbirinden uzak yerde duruyorlardı. Tamir masraflarını eniştem kendi cebinden karşıladı. Benim bildiklerim bunlardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... duruşmada; "Davacı benim eşim olur. Olay günü kaza esnasında 58 ... plakalı aracı ben kullanıyordum. O gün sabahleyin saat 9 da fırına gitmiştim. Fırından ekmek aldım. Gelirken ben ana yoldan yolun en sağından geliyordum. Sol tarafta dur levhasının olduğu tali yoldan bir tırın bana doğru gelidiğini farkettim. Hafif gaza bastım tır benim kullandığım aracın sol tarafından vurdu. Kaza ile ilgili resimleri de çekmiştik. Benim kaza esnasında kullandığım aracın hızı 30 km bile yoktu. Tırın hızını göremedim. Ne kadar hızlı olduğunu bilmiyorum. Kaza sırasında görüşe engel bir durum yani sis yoktu. Hem ana yol hem de tali yol asfalt kaplamaydı. Tali yolun önünde dur levhası vardı tır durmadı. Tır şoförü kazadan sonra tırın üstünde yük var Gaziantep e gidiyoruz şikayetçi olma dedi. Kayın biraderim Faruk bizde kalıyordu. Kaza yaptım diye çağırdım. Faruk da, eşim davacı da olay yerine geldi. Davalı ... ne masrafın varsa karşılarız sen bizi oyalama, üzerimizde yük var mecbur götürmemiz gerekiyor dediler. Yalvardılar ben de kabul ettim. Aracımı sanayiye götürdüm. Zaten ... aracı sanayide şuraya götür dedi onun dediği yere götürdüm. ... ile telefonla görüştüm 4 yer gezdirdi bana. 15 gün araç yapılmadı. Oyaladılar. En son onların dediği yere götürdüm. Tamirci ile bunları yüzleştirdim. Tamirci ben alırım dedi. İki gün sonra tamirci davalı Furkan'ı kast ederek bunlar telefonu açmıyor. Parayı sen verirsen aracı tamir ederim dedi. Ben kendi cebimden tamir masraflarını karşıladım. Zaten davalı Furkan telefonumu açmadı. Beni engelledi. Benim bildiklerim bunlardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tarafların iddia ve savunmalarının tespiti amacı ile mahallinde 19/07/2023 saat 11:00'dan itibaren mahallinde keşif icrasına, refakata re'sen seçilecek trafik makine mühendisi bilirkişi alınmasına, davacı vekiline davacıya ait 58 ... plakalı aracı ve olay tarihinde araçların gidiş yönünü çarpışma noktalarını göstermesi için ... ve ...'u hazır etmesi konusunda davacı vekiline ihtarına,

HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, trafik kayıtları, tanık anlatımları, keşif sırasında yapılacak gözlem ve değerlendirmeler, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları, hasar sorguları, tamir, fatura ve belgeleri, fotoğraflar ve tüm delillere göre, a-... tarihli trafik kazası oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları ve hangi kuralları ihlal ettikleri, b- Bu kaza nedeni ile davacıya ait 58 ... plakalı araçta hasar zararı olup olmadığı, varsa yedek parça ve işçilik dahil hasar zararının kaç TL olduğu, c- Davacıya ait aracın dava konusu kazada hasarlanması nedeni ile makul onarım süresinin kaç gün olduğu ve davacının aracını makul onarım süresinde kullanamamasından kaynaklı ikame araç zararının kaç TL olduğu, d- Davacıya ait 58 ... plakalı aracın markası, modeli, özellikleri, kilometresi, dava konusu ... tarihli kaza nedeni ile oluşan hasarları, bu aracın geçmişe yönelik hasar sorgulama kayıtları ve tüm delillere göre ... tarihindeki aracın hasarsız ikinci el piyasa değeri, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiratının yapıldıktan sonraki ikinci el piyasa değerinin tespiti ile aradaki farka göre araç değer kaybının tespiti hususlarında hususlarında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir. Kararlaştırılan tarihte davacı tanıkları ... ve ...'un kaza tarihindeki araçların gidiş yönlerini, çarpma noktasını göstermeleri suretiyle uzman bilirkişi marifeti ile keşif icra edilmiştir.

Keşfe katılan trafik/ makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/10/2023 tarihli raporda özetle; "38 ... plakalı tırıri sürücüsü ...'in; KTK'nun 47. maddesinde belirtilen "Trafik işaretlerine uyma" kuralını, KTK'nun 57. maddesinde belirtilen "Tali yoldan ana yola çıkan sürücüler, ana yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorunda oldukları" kuralını ve KTK'nun 84 / A-8 nolu "Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama" kuralını ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği; 58 ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ün kazaya etken kural ihlalinde bulunmadığı, 58 ... plakalı, 2009 model , Fiat Doblo Cargo 1.3 Mjet Actıve marka panelvan kamyonetin ... tarihinde karıştığı kazadaki hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil 15.784,00-TL olduğu, yapılan onarımlar nedeniyle uğradığı değer kaybının 10.000,00-TL olduğu, makul onarım süresinin 7 gün olduğu ve bu süre içerisindeki ikame araç zararının 2.450,00-TL olacağı yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 17/10/2023 tarihli dilekçe ile dava değerinin artılmasına ilişkin talep artırımında bulunduğu ayrıca yine 17/10/2023 tarihli ıslah talebinde bulunduğu 07/11/2023 tarihinde ayrı ayrı 212,62-TL ve 266,99-TL ıslah harcı yatırdığı anlaşılmıştır.

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır. Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür. Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Tarafların uyuşmazlık konuları; davalı sigorta şirketinin zaman aşımı defi'nin ve davanın usulden reddi itirazının haklı olup olmadığı, ... tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait 38 ... plakalı araçta hasar zararı, değer kaybı zararı ve araç kiralama (ikame araç) zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi vekili tarafından neden belirtmeksizin öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesi talep olunmuşsa da, dava şatlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.

Zaman aşımı def'inin değerlendirmesinde; Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, zaman aşımı def'inde bulunmuştur. 2918 sayılı KTK'nın 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."

TBK'nun 154/2. maddesi hükmüne göre "alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşamının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar." 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinin 1. fıkrasında haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı düzenlenirken, 2. fıkrasında ise, davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş olması halinde, bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. 2918 sayılı kanunun anılan hükmünün gözden kaçırılmaması gereken yönü, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Sözkonusu yasa hükmü, ceza zamanaşımı uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.

Açıklanan hukuksal durum ve ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ... tarihli trafik kazasında davacının aracı hasarlanmıştır. Davacı *** tarihinde arabuluculuğa başvurmuş ve 26/02/2022 tarihinde arabuluculuk görüşmeleri olumsuzlukla sonuçlanmıştır. Eldeki dava ise *** tarihinde açılmıştır. 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesi uyarınca zaman aşımı süresi içinde dava açılmış bulunmasına göre davalı davalı sigorta şirketinin zaman aşımı süresi ile ilgili savunmalarının ve zaman aşımı def'inin yersiz olduğu değerlendirilmiştir. Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Mahkememizce keşif icrası ile birlikte görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/10/2023 tarihli raporda özetle; "38 ... plakalı tırıri sürücüsü ...'in; KTK'nun 47. maddesinde belirtilen "Trafik işaretlerine uyma" kuralını, KTK'nun 57. maddesinde belirtilen "Tali yoldan ana yola çıkan sürücüler, ana yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorunda oldukları" kuralını ve KTK'nun 84 / A-8 nolu "Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama" kuralını ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği; 58 ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ün kazaya etken kural ihlalinde bulunmadığı, 58 ... plakalı, 2009 model , Fiat Doblo Cargo 1.3 Mjet Actıve marka panelvan kamyonetin ... tarihinde karıştığı kazadaki hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil 15.784,00-TL olduğu, yapılan onarımlar nedeniyle uğradığı değer kaybının 10.000,00-TL olduğu, makul onarım süresinin 7 gün olduğu ve bu süre içerisindeki ikame araç zararının 2.450,00-TL olacağı yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Araç hasar zararına dair değerlendirmede; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur. Somut olayda ... tarihli trafik kazasında davacıya ait 58 ... plakalı, 2009 model, Fiat Doblo Cargo 1.3 Mjet Actıve marka panelvan kamyonet hasarlanmıştır.

Mahkememizce keşif icrası ile birlikte görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/10/2023 tarihli raporda özetle; "58 ... plakalı, 2009 model, Fiat Doblo Cargo 1.3 Mjet Actıve marka panelvan kamyonetin ... tarihinde karıştığı kazadaki hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil 15.784,00-TL olduğu yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Mahkememizce keşif icrası ile birlikte görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/10/2023 tarihli raporda özetle; "58 ... plakalı, 2009 model, Fiat Doblo Cargo 1.3 Mjet Actıve marka panelvan kamyonetin ... tarihinde karıştığı kazadaki hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil 15.784,00-TL olduğu, yapılan onarımlar nedeniyle uğradığı değer kaybının 10.000,00-TL olduğu, makul onarım süresinin 7 gün olduğu ve bu süre içerisindeki ikame araç zararının 2.450,00-TL olacağı yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede; Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.

Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır. Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.

Somut uyuşmazlığa yönelik olarak görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/10/2023 tarihli raporda özetle; " 58 ... plakalı, 2009 model, Fiat Doblo Cargo 1.3 Mjet Actıve marka panelvan kamyonetin ... tarihinde karıştığı kazadaki hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil 15.784,00-TL olduğu, buna göre aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu ve bu süre içerisindeki ikame araç zararının 2.450,00-TL olacağı yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Gerçek kişi davalının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin *** Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut uyuşmazlıkta davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur.

Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç, araç kiralama) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç sahibi ve sürücüsü olan davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Bu nedenle davalı sigorta şirketi yönünden ikame araç zararına yönelik tazminat isteminin reddi gerekmiştir. Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekili 17/10/2023 tarihli dilekçesinde "...Dava dilekçesinde 50,00-TL değer kaybı taleplerini bilirkişi raporunda tespit edilen miktar doğrultusunda arttırarak 10.000,00-TL olarak ve dava dilekçesinde 50,00-TL araç mahrumiyeti taleplerini bilirkişi raporunda tespit edilen miktar doğrultusunda arttırarak 2.450,00-TL olarak arttırdıklarını, müvekkilinin ikame araç zararını sadece davalı ... yönünden arttırdıklarını, araç değer kaybı zararına ilişkin taleplerini ise her iki davalı yönünden arttırdıklarını " bildirmiştir.

Davacı vekili 17/10/2023 tarihli ıslah dilekçesinde "...Dava dilekçesinde 50,00-TL araç hasar zararı taleplerini bilirkişi raporunda tespit edilen miktar doğrultusunda arttırarak 15.784,00-TL olarak ıslah ettiklerini" bildirmiştir.

Davacı tarafından ilgili harçlar tamamlanmıştır. Bu dilekçelerin bir örneği davalılara tebliğ edilmiştir.

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir. 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda davacı davadan önce 06/04/2022 tarihinde davalı ... A.Ş.'ne ihbar ve başvuruda bulunduğundan dolayı adı geçen davalı hakkında temerrüt tarihinin 8 iş günü sonunda 19/04/2022 tarihi olduğu belirlenmiştir.

Davada araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre araç sürücüsü olan davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi yasal faiz olduğundan anılan zarar kalemleri için araç sürücüsü olan davalı yönünden haksız fiil ve zararın meydana geldiği tarih olan trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybına yönelik zararından davalı ***Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 19/04/2022 tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumludur. Davacının davalı *** Sigorta A.Ş. hakkındaki ikame araç zararına yönelik isteminin ise yukarıda detaylıca izah edildiği üzere dolaylı zarar olup ZMMS poliçesi teminatı içinde olmaması nedeniyle reddedilmiştir. Araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına ilişkin davada ise tüm davalılar arasında müteselsil sorumluluk söz konusu olduğundan bu husus hükümde dikkate alınmıştır. Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargıla sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/10/2023 tarihli raporuna göre davacının davalılar hakkında araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile faiz türü yönünden taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak 10.000,00-TL araç değer kaybı zararı ve 15.784,00-TL araç hasar zararı olmak üzere toplam 25.784,00-TL maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketinin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 19/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ...'in ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının davalı ... hakkındaki ikame araç zararına yönelik maddi tazminat talebinin kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereği 2.450,00-TL tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine ve davacının davalı ... Anonim Şirketi hakkındaki ikame araç zararına dayalı maddi tazminat isteminin reddine, karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle davacının tazminat talebi ile ilgili reddedilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davacının davalılar hakkında araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının KABULÜ ile taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak 10.000,00-TL araç değer kaybı zararı ve 15.784,00-TL araç hasar zararı olmak üzere toplam 25.784,00-TL maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketi'nin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 19/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ...'in ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2.Davacının davalı ... hakkındaki ikame araç zararına yönelik maddi tazminat talebinin KABULÜ ile taleple bağlılık ilkesi gereği 2.450,00-TL tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

3.Davacının davalı ... Anonim Şirketi hakkındaki ikame araç zararına dayalı maddi tazminat isteminin REDDİNE,

4.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 1.928,66-TL harçtan davacı tarafından yatırılan 11,50-TL peşin dava harcı, 212,62-TL ıslah harcı ile 266,99-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 491,11-TL'nın mahsubu ile bakiye 1.437,55-TL harcın (davalı ... Anonim Şirketi'nin 1.270,19-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı ... Anonim Şirketi'nin 1.461,16-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6.Davacı tarafından yatırılan 80,7 0-TL başvurma harcı, 11,50-TL peşin dava harcı, 212,62-TL ıslah harcı ile 266,99-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 491,11-TL'nın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7.Davacı tarafından yapılan; 67,50-TL e-tebligat gideri, 9,25-TL KEP gideri, 86,00-TL posta gideri, 641,00-TL tebligat gideri, 2.000,00-TL bilirkişi gideri, 500,00-TL keşif araç gideri ve 1.912,30-TL keşif harcı olmak üzere toplam 5.216,05-TL yargılama giderinin (davalı ... Anonim Şirketi'nin 4.763,42-TL'lık kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

8.Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

9.6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

10.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

11.Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davalı yönünden reddedilen ve ıslah edilmeyen ikame araç zararı talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2. maddesi gereğince ret edilen kısım üzerinden hesap ve taktir olunan 50,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

12.Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2023 Katip ***