2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait...akalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı ...akalı araç arasında 29.04.2023 tarihinde İzmir İli Bornova İlçesinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza anında müvekkilinin olay yerine polis çağırmak ve tutanak tutturmak istediğini ancak davalı yanın karşılıklı KTT tutalım teklifini kabul etmişse de davalılardan sürücü ...ay yerinden KTT tutanağına imza atmadan kaçtığını ve bu güne kadar müvekkiline kaza ile ilgili bir dönüş yapmadığını, kazanın oluş şeklinden ve dosyaya sunulu fotoğraflardan ve kamera görüntüsünden de anlaşılacağı üzere davalılar 2918 Sayılı K.T. K."Trafik işareti ve işaretçilerinin olmadığı kavşaklarda her sürücü sağından gelen araca yol vermelidir" maddesine göre iş bu kazada ...akalı araç sürücüsünün, kazanın oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilinin aracında oluşan maddi zararda %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin bu kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, kaza akabinde müvekkilinin aracında oluşan hasarın tâmirini müvekkilin dava dışı Kasko sigortacısı ...ta A.Ş. tarafından sağlandığını, müvekkilinin aracının bu kazadan ötürü değer kaybına uğradığını, aracının uzun bir süre serviste kaldığı süre boyunca kullanılamadığını, müvekkilince İzmir ...Sulh hukuk Mahkemesinde müvekkilinin aracında oluşan hasar onarım, değer kaybı ve araçtan mahrum kalınan tutarların tespiti için ...

D. İş sayılı dosya açılmış ve bilirkişi 15.000,00.-TL değer kaybının tespit edildiği, müvekkilinin ...

A.Ş ‘ye 19.05.2023 tarihinde e posta ile yapılan ödeme talepli başvuru sonucunda, müvekkiline bu güne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı ... Sigorta A.Ş. ile tarafımızca İzmir Arabuluculuk bürosunun... arabuluculuk dosyası ile görüşmeler yapılmış olup, ancak anlaşma sağlanamadığını, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasar onarın bedeli, değer kaybı ve yargılama giderleri gerçek zarar kapsamında olup, kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü ...şleteni... kazaya sebebiyet veren ZMMS şirketi tarafından bu zararın müştereken ve müteselsilen karşılanmasının gerektiğini belirterek, öncelikle kazaya sebebiyet veren yukarıda arz ettiğimiz ...lakalı aracın 3.kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla trafik kaydına ihtiyati haciz konulmasına, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik davacıya ait...akalı araçta meydana gelen değer kaybı için toplam 100,00.-TL. nin ... A.Ş.' den (poliçe teminat limiti dahilinde) kaza tarihi itibariyle işleyecek olan avans faizi ile diğer davalılar... ...n kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline, Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik meydana gelen ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) alacağı için 100,00 TL nin davalılar...ve ...n kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talip ve dava etmiştir.

Davalılar ......kili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle taraflar arasında iş bu dava dışında bir de araçtan yoksun kalma talebine ilişkin İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi ...E. Sayılı davası bulunmakta olduğundan derdestlik itirazımız bulunduklarını, ayrıca dosyaların birleştirilmesi ve davacının davasının değerini net bir şekilde belirlemesi gerektiğini, daha önce tespit davası açılmışsa iş bu davanın tespit davasında belirlenen değerden açılmadığını, davada eksik harcın tamamlanmasının gerektiğini, arabuluculuk sürecine müvekkillerinin dahil edilmediğini, dava dilekçesinde müvekkillerinin bu değer kaybını ödemediği belirtilmiş ise de müvekkiline herhangibir husus ve haber verilmeden işlemlerin yürütüldüğünü, arabuluculuk süresine dahil olunmadığından dolayı da dava şartı yokluğunun meydana geldiğini, kazanın Bornova ilçesi...sokak kesişiminde olduğunu, davacı dava dilekçesinde dahi aracı...'in sürdüğünü iddia ettiğini, bu hususta mahkemeyi yanlış yönlendirdiklerini, ekli kaza yerinde bulunan ... Market isimli işyerinden alınan Kamera videolarında çok net görülmektedir ki araçtan en son şoför inmekte olup şoförün de erkek olduğunun görüldüğünü, davacı tarafın halen...'in sürdüğünü ve tutanakların da sanki... sürüyormuş gibi onun adına imzalanmasını ısrar ettiğini, konunun bu kadar uzamasının nedeni tutanağa farklı bir şoför ismi yazılma talebinin davalı tarafından kanuna aykırı bulunması nedeniyle ortaya çıktığını, davacının sokakta kontrolsüz şekilde ilerlediğini, kazanın kusur bakımından da incelenmesinin gerektiğini, müvekkilin bir kusurunun bulunmadığını, kusur bakımından da müvekkillerinin kusurlu olmadığını, değer kaybının müvekkillerine yüklenemeyeceğinin ortada olduğunu, davanın hem usul hem esas bakımından eksiklikleri olması sebebiyle reddine, derdestlik itirazımızın değerlendirilmesi ve dosyaların birleştirilmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; ...akalı araç müvekkili şirket tarafından 09.02.2023-2024 vadeli .... u Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigorta olduğunu, öncelikle KTK md.97 gereği; dava öncesi, Genel Şartlarda yer aldığı şekilde başvuru yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle esasa girilmeksizin davanın reddine, aracın meydana gelen kazaya karıştığının ispat edilmesini gerektiğini, kaza yeri olduğu iddia edilen yerlerin ve yakınlarının MOBESE kayıtlarının incelenmesini, ayrıca olay yerine yakın işyerlerinin de kamera kayıtlarının incelenmesini, davaya konu talep zamanaşımına uğramış olduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davaya konu kaza sonucu davalı şirket tarafından, davacının aracında meydana gelen hasar bedeli için 14.048,71 TL ödeme yapıldığın, davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini, kusur durumuna ilişkin herhangi bir resmi belge bulunmadığından yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespit edilmesini, davaya konu olayın haksız fiil niteliğinde olup ticari iş söz konusunun olmadığını belirterek, usulden yetkisizlik nedeniyle reddine, esasa girilmesi halinde ödeme yapılmış olması nedeniyle konu talebin teminat kapsamında olmaması nedeniyle sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusuru bulunmaması aksi halde celp edilmesi gereken delilerimizin toplanması, kusur durumu ve zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir. Davacı 29/04/2023 tarihli trafik kazasında...lakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın sürücüsü,...leteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 19/06/2023 tarihli dilekçeye göre (e-mail) davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.

Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.

Davaya konu trafik kazası 29/04/2023 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 29/04/2023, arabulucuya başvuru tarihinin 28/08/2023, dava tarihinin 14/09/2023 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür. Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir.

Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Kazaya karışan ...akalı araç 09.02.2023-2024 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 29/04/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır. Davalı ......n sorumluluğu incelendiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı ...racın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

Mahkememizin 05/12/2023 tarihli celsesi 5 nolu ara kararı gereğince; tüm dosya kapsamı incelenerek davacı ve dava dışı sürücünün oransal kusur durumu ve aynı trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu aracın değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre hesaplanmasının (dava öncesi kazalara ilişkin hasarların ayrı ve açıkça raporda gösterilmesinin istenilmesine),için Bilirkişilerden alınan 15/01/2024 tarihli raporda; "29.04.2023 tarihinde Davacıya ait ve sürücüsü tespit edilemeyen, sürücü idaresindeki...akalı ...rka araç ile davalıya ZMMS trafik sigortalı ve maliki davalı... sürücüsü Davalı ...lan ...akalı ... marka otomobil arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle;

1....aka sayılı davalı araç sürücüsü ...n 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84. maddesindeki trafik kazalarında Asli Kusur Sayılan Hallerden (h) bendi (Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak) kapsamına giren aynı kanunun 57. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin madde 109. Maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile ETKEN OLDUĞU.

2....ka sayılı davacının tespit edilemeyen sürücüsü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101. Maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile ETKEN OLDUĞU,

3.Meydana gelen trafik kazasına etken başka kişi ya da kurum bulunmadığı,

4.-Davacıya ait...akalı ...rka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç eğeri arasındaki fark nedeniyle 15.000,00 TL (Onbeşbinlira) Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı,

5.- Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 6 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 250,00 TL/gün hesabı ile İkame araç gideri 1.500,00 TL (Binbeşyüzlira) hesap edilmiş olduğu," şeklinde rapor sundukları görülmüştür. Kusura ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de; davalı sürücü, dört yönlü kontrolsüz kavşakta sağdan gelen araca geçiş önceliği tanımaması nedeniyle KTK' nun 57/B-4 ve 84/H maddelerini ihlal ettiğinden %75 oranında, davacı araç sürücü ise geçiş önceliği kendisinde olmasına karşılık kavşağa dikkatsiz ve kontrolsüz girerek KTK' nun 52/A ve 57/A maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılarak %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile değer için talep ettiği 100.00-TL tazminat alacağı ve 11.150.00-TL artırarak 11.250,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduat uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Tüm bu nedenler ile;

29/04/2023 tarihli trafik kazasında ...akalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...n kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...n %75 oranında kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 15.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin hasara yönelik olduğu görüldüğünden mahsup işlemi yapılmayarak değer kaybı davasının kabulüne, ikame araç bedeline ilişkin davadan feragat edildiğinden, dava şartları yönünden inceleme yapılmadan feragat mahkemeye ulaştığı an itibari ile hüküm ve sonuçlarını doğuracağından ikame araç bedeli tazminatı talebinin reddine, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç ticari olmadığından yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile;

-11.250,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 105.951,29 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 30/06/2023 tarihinden diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 29/04/2023 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -İkame araç tazminatı talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,

2.Alınması gereken 768,48 TL karar ve ilam harcının yatan 460,35 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 308,13 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 460,35 TL ve 269,85 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 36,25 TL posta ve diğer giderler ile 5.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 5.036,25 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 4.991,87 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davalılardan ...rafından yatırılan ve harcanan 250,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 2,21 TL' sinin davacıdan alınarak ismi belirtilen davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,

6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 11.250,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

7.Davalı ......ndilerini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak ismi belirtilen davalılara ödenmesine,

8.6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketi yönünden reddedilen bedel bulunmadığından 3.120,00 TL davalı sigorta şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına,

9.Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/03/2024 Katip ... E imza Hakim ... E imza