44. Hukuk Dairesi
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/662 Esas
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 09/02/2021
NUMARASI: 2017/429 E. - 2021/172 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/03/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
ASIL DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin sahip olduğu ... isimli adi şirketinde 17/06/2015 ve 31/07/2016 tarihleri arasında SMM olarak görev yaptığını, davalının yapmış olduğu muhasebe işlerine yönelik sözleşmeden kaynaklı tüm ücretinin de ödendiğini, davalının müvekkilinden herhangi bir alacağı olmadığı gibi ücret alacağının da bulunmadığını, davalının noter ile yapılan azilname ile tüm yetkilerinin azledildiğini, ancak şirketin ticari defter ve kayıtlarının müvekkiline iade edilmesinin ihtar edilmesine rağmen uzun uğraşlar sonucunda teslim aldığını, davalının müvekkili tarafından azledilmiş olması ve ticari defter ve kayıtların teslim edilmesini içeren ihtarname keşide etmesinden hemen sonra, müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ....İcra Dairesi ... Esas sayılı takibe giriştiğini, müvekkilinin 2015 yılı içerisinde ticaret yaptığı ... Ltd. Şti ünvanlı şirkete verilmek üzere keşide ettiği senetlerin davalı tarafta kaldığını, ticari defter ve kayıtların teslimi esnasında dava konusu senetlerin müvekkile teslim edilmediğini İstanbul Anadolu ....İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyasından ödeme emrini tebliğ aldığında farkettiklerini, davalı tarafından müvekkili aleyhine başlatılan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ...esas sayılı kambiyo takibinin dayanağı olan 02.07.2015 keşide ve 31.10.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli bono ile 02.07.2015 keşide ve 28.11.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli iki adet bononun müvekkilinin ... Ltd. Şti ünvanlı şirketten satın aldığı mallara karşılık ... şirketine lehine keşide ederek verdiği ve bedelini ödediği 4 adet senetten iki tanesi olduğunu, davacı müvekkilinin ... şirketinin belirlenen tarihten önce ödeme istemesi üzerine,02.07.2015 keşide, 31.10.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli, 02.07.2015 keşide, 28.11.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli, 02.07.2015 keşide, 26.12.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli, 02.07.2015 keşide, 31.01.2016 vade tarihli 32.974,94 TL bedelli, senetlerin yerine daha erken ödeme tarihi içeren ve cari hesap tutarları da gözetilmek suretiyle 07.07.2015 keşide ve 24.08.2015 vade tarihli 74.000,00 TL bedelli, 07.07.2015 keşide ve 25.08.2015 vade tarihli 70.385,00 TL bedelli senet düzenlediğini ve önceki 4 adet senedi geri aldığını, 24.08.2015 ve 25.08.2015 vade tarihli senet karşılığı olan bedellerin müvekkiline ait ...
Bankası A.Ş.'nin Ümraniye Kazım Karabekir Şubesinde bulunan ... IBAN nolu hesabından ödendiğini ve bedelsiz kaldığını, davalının müvekkilinden, şirketinin kuruluşu esnasında bankadan göndermiş olduğu paraları geri istediğini, bunun üzerine müvekkilinin ...
Bankası A.Ş.'nin Ümraniye Kazım Karabekir Şubesi ve Elmalıkent Şubesinde bulunan hesaplarından, davalıya 05.08.2015 tarihinde 5.500,00 TL, 05.08.2015 tarihinde 20.690,00 TL, 14.08.2015 tarihinde 3.420,00 TL, 21.09.2015 tarihinde 4.400,00 TL, 27.09.2016 tarihinde 21.000,00 TL, 10.06.2016 tarihinde 25.000,00 TL, 20.06.2016 tarihinde 10.000,00 TL , havale göndermek suretiyle 90.010 TL ödediğini, 27.09.2016 keşide ve 27.10.2016 vade tarihli 21.000,00 TL bedelli, 27.09.2016 keşide ve 27.11.2016 vade tarihli 21.000,00 TL bedelli, 27.09.2016 keşide ve 27.12.2016 vade tarihli 24.500,00 TL bedelli senetlerin ödemesini de talimat yoluyla ... Bankası Ümraniye Şubesinden toplam 66.500 TL olarak ödendiğini, müvekkili tarafından davalıya gönderilen iade tutarları toplamının 156.510,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin kuruluşunda davalıdan almış olduğundan fazlasını göndermiş olduğunu, davalının işlerin bozulmasına, azledilerek ihtarname ile ticari defter ve kayıtların istenmesine karşılık, dava dışı 3.kişi olan ... Ltd. Şti'ne verilmek üzere şirket çalışanından ... verilmek üzere teslim aldığı, bedelinin ... ödenen ve bedelsiz kalan senetleri cirolamak suretiyle tahsil etmeye çalışması kötüniyetli olduğunun apaçık göstergesi olduğunu, müvekkilinin hiçbir şekilde davalıya hiçbir şekilde herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ederek, 02.07.2015 keşide, 26.12.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli ve 02.07.2015 keşide, 31.01.2016 vade tarihli 32.974,94 TL bedelli senetlerin icra konusu yapılmaması, protesto ettirilmemesi, ciro edilmemesi, tahsile verilememesi için üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, İstanbul Anadolu 15.İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyasına yatırılacak olan paranın dava sonuna kadar davalı/alacaklıya ödenmemesi konusunda öncelikle teminatlı ya da teminatsız icra takibinin yargılama sonuna dek durdurulmasına dair tedbir kararının verilmesini, dava konusu 02.07.2015 keşide ve 31.10.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli bono ile 02.07.2015 keşide ve 28.11.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli bonolardan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama safhasında ispat edecekleri ve re'sen nazara alınacak hususlar ile celp edilecek dekont&banka kayıtlarından da açıkça anlaşılacağı üzere, davalı/alacaklının başlattığı icra takibinde kötüniyetli olması nedeniyle %20 den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... Esas dosyasına konu ...-... tarafından tanzim edilen, 02.07.2015 keşide ve 31.10.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli bono ile 02.07.2015 keşide ve 28.11.2015 vade tarihli 25.000 TL bedelli senetlerin istirdatına ve senetlerin taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın ticari defterlerinin zorla alındığı yönündeki iddiaları asılsız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin davaya konu senetlerin lehtarı dava dışı .... Ltd. Ştinden alacağının mevcut olduğunu, davacı tarafın gerçeğe aykırı beyanlarda bulunarak hukuki koruma sağlama çabası içerisinde olduğunu, işbu davanın açılması ile davaya konu senetlerin lehtarı dava dışı ... Ltd. Şti. ile yapılan görüşmelerde, davacının 144.385.00 TL haricinde de .... Ltd. Şti’ye başkaca senetlerden kaynaklı borcu olduğu, bu senetlerin de davacı tarafından ödenmediğini, fakat senetlerin firmanın iflas etmesi sebebi ile icra takibine konu edilemediğinin taraflarına bildirildiğini, bu hususların tanık beyanları ile delillendirileceğini, davaya konu senetlerin lehtarı dava dışı şirket ... Ltd. Şti'nin müvekkiline borcu olduğunun mahkemeye sunmuş oldukları sözleşmelerden açık ve net bir şekilde ortada olduğunu, dava dışı şirketin iflas etmesi sebebi ile borçlarını ödeyemediğini ve müvekkiline olan borçlarını da ancak alacaklı olduğu senetleri, müvekkiline cirolamak suretiyle kapatmaya çalıştığını, müvekkilinin kurmuş olduğu muhasebe sistemi ve sistem kurulması sırasında yapmış olduğu danışmanlık hizmeti alacağı ücreti, mahkemeye sunmuş oldukları özleşmeden de anlaşılacağı üzere 60000 USD+ KDV olduğunu, müvekkilinin dava dışı şirketten alacağının toplamda 70800 USD olduğunu, davacı tarafın müvekkili aleyhinde hukuki dayanaktan ve ispattan yoksun beyanlarda bulunduğunu, hatta müvekkili hakkında suç duyurusu yoluna dahi başvurduklarını beyan ederek, davacının kötü niyetli olması, ve alacaklılarını zarara uğratmak için kötü niyetli olarak hareket etmesi sebebi ile %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davanın reddi ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin sahip olduğu ... isimli adi şirketinde 17/06/2015 ve 31/07/2016 tarihleri arasında SMM olarak görev yaptığını, davalının yapmış olduğu muhasebe işlerine yönelik sözleşmeden kaynaklı tüm ücretinin de ödendiğini, davalının müvekkilinden herhangi bir alacağı olmadığı gibi ücret alacağının da bulunmadığını, davalının noter ile yapılan azilname ile tüm yetkilerinin azledildiğini, ancak şirketin ticari defter ve kayıtlarının müvekkiline iade edilmesinin ihtar edilmesine rağmen uzun uğraşlar sonucunda teslim aldığını, davalının azledilmesi ve ticari defterlerin alınmasından sonra müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile kambiyo takibinin dayanağı olan 2 adet bono ve huzurdaki dava konusu İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı kambiyo takibinin dayanağı olan 2 adet bononun ve toplamda 4 adet bonunun tamamının ödendiğini ve bedelsiz kaldığını beyan ederek, dosyanın İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/429 esas sayılı dosyası birleştirilmesine, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, bonolardan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalının başlattığı icra takibinde kötü niyetli olması sebebiyle %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın ticari defterlerinin zorla alındığı yönündeki iddiaları asılsız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin davaya konu senetlerin lehtarı dava dışı ... Ltd. Ştinden alacağının mevcut olduğunu, davacı tarafın gerçeğe aykırı beyanlarda bulunarak hukuki koruma sağlama çabası içerisinde olduğunu, işbu davanın açılması ile davaya konu senetlerin lehtarı dava dışı .... Ltd. Şti. ile yapılan görüşmelerde, davacının 144.385.00 TL haricinde de .... Ltd. Şti’ye başkaca senetlerden kaynaklı borcu olduğu, bu senetlerin de davacı tarafından ödenmediğini, fakat senetlerin firmanın iflas etmesi sebebi ile icra takibine konu edilemediğinin taraflarına bildirildiğini, bu hususların tanık beyanları ile delillendirileceğini, davaya konu senetlerin lehtarı dava dışı şirket ... Ltd. Şti'nin müvekkiline borcu olduğunun mahkemeye sunmuş oldukları sözleşmelerden açık ve net bir şekilde ortada olduğunu, dava dışı şirketin iflas etmesi sebebi ile borçlarını ödeyemediğini ve müvekkiline olan borçlarını da ancak alacaklı olduğu senetleri, müvekkiline cirolamak suretiyle kapatmaya çalıştığını, müvekkilinin kurmuş olduğu muhasebe sistemi ve sistem kurulması sırasında yapmış olduğu danışmanlık hizmeti alacağı ücreti, mahkemeye sunmuş oldukları özleşmeden de anlaşılacağı üzere 60000 USD+ KDV olduğunu, müvekkilinin dava dışı şirketten alacağının toplamda 70800 USD olduğunu, davacı tarafın müvekkili aleyhinde hukuki dayanaktan ve ispattan yoksun beyanlarda bulunduğunu, hatta müvekkili hakkında suç duyurusu yoluna dahi başvurduklarını beyan ederek, davacının kötü niyetli olması, ve alacaklılarını zarara uğratmak için kötü niyetli olarak hareket etmesi sebebi ile %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davanın reddi ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; toplanan delillere göre yapılan yargılama sonucunda, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; senetlerin keşide ve vade tarihlerinde dava dışı ... Şirketinin yetkilisi olan ... imzasının bulunması gerektiğini, ancak dava konusu senetlerde ... imzası bulunmadığından senetlerde ciro zincirinin kopuk olduğunu, Mahkemece, 14.09.2018 tarihli bilirkişi raporunun dikkate alınmadığını,
Davalı vekiline, inceleme gün ve saatini bildirir 31.05.2018 tarihli ara karar ... barkodlu tebligat ile 21.06.2018 tarihinde çalışanına tebliğ edildiğini, söz konusu ihtara rağmen davalının incelemeye iştirak etmediğini ve dava konusu döneme ilişkin, tüm ticari defter, kayıt ve dayanak belgeleri ibraz etmediğini, Yerel Mahkemece, uyuşmazlığın çözümü için dava dışı ... şirketinin ticari defterlerinin 29.04.2019 tarihinde incelenmesine karar verildiğini, taraf defterleri ile dava dışı ... Şirketinin 2015-2019 yılı defterlerinin incelenmesi için önceki bilirkişiden ek rapor alınmasına dair ara karara rağmen ... Şirketi ve davalı ...'in, 29.04.2019 tarihli incelemeye iştirak etmediğini ve ticari defter ve kayıtlarını yerel mahkeme'ye ibraz etmediğini, Yerel Mahkemece, defterlerini ibraz etmeyen dava dışı ... Şirketinin yetkilisinin tanık olarak dinlenmesine karar verilmesine rağmen ... Şirketi yetkililerinden ...'in tanıklığına başvurmamasının hukuka aykırı olduğunu, Dava dışı ... Şirketini, yetkilisi ... 15.10.2015 tarihinde devralan tanık ..., "... şirketinin re'sen terk olduğunu bilmediğini, sonradan öğrendiğini", ancak Graf şirketinin faal olmadığını bilmesine rağmen ... Turizm Şirketi ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... arasında imzalanmış olarak mahkemeye sunulan 05/11/2015 tarihli sözleşme kendisine gösterildiğinde tanığın "herhangi bir sözleşme imzalamadım" şeklindeki kendi beyanının aksine sözleşmedeki imzanın kendisine ait olduğunu ve KDV'den faydalanmak amacıyla imzaladığını beyan ettiğini, buna karşın davalı ...'in ticari faaliyeti olmayan şirketten re'sen terk tarihinden sonra sözleşme imzalamış olduğunun ortaya çıktığını ve dava dışı şirkete hizmet vermediği halde alacaklı olduğunu beyan etmesinin ise en yalın ifadeyle gerçeğe aykırı beyan olduğunu, Davalı ...'in, cevap dilekçesinde açıkça müvekkilinin kendisine borcu olmadığını beyan ve ikrar ettiğini, Davacı müvekkilinin, dava dışı ... Şirketi'ne dava konusu senet bedellerinin tamamını ödediğini, senet bedellerinin ... şirketine ödenmiş olduğuna dair dekontlar ve banka hesap bilgilerinin dava dosyasında mübrez olup bu hususun davacı şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olduğunu, bu hususun bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Asıl dava, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti. lehine keşide edilen 31.10.2015 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli ve 28.11.2015 vade tarihli 25.000,00 TL bedelli iki adet bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, birleşen dava ise; İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti. Lehine keşide edilen 26.12.2015 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli ve 31.01.2015 vade tarihli 32.974,94 TL bedelli iki adet bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Davacı; müvekkilinin dava dışı ... Turizm Ltd. Şti.'ne olan borcu nedeniyle 31.10.2015 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli ve 28.11.2015 vade tarihli 25.000,00 TL bedelli, 26.12.2015 tarihli 25.000,00 TL bedelli, 31.01.2016 vade tarihli 32.874,94 TL bedelli 4 adet bono verdiğini, dava dışı ... Şirketinin bonolarda belirlenen vadelerden daha erken ödeme istemesi üzerine cari hesap tutarları da gözetilmek üzere 4 adet bono karşılığı 07.07.2015 tarihli vade tarihli 74.000,00 TL bedelli ve 25.08.2015 vade tarihli 70.385,00 TL bedelli 2 adet bono verildiğini, davalının şirket muhasebecisi olduğu dönemde dava dışı ... Şirketine verilmek üzere teslim aldığı bonoları cirolayarak tahsil etmeye çalıştığını, asıl davaya konu İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti. lehine keşide edilen 31.10.2015 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli ve 28.11.2015 vade tarihli 25.000,00 TL bedelli iki adet bono ve birleşen davaya konu İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti. lehine keşide edilen 26.12.2015 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli ve 31.01.2015 vade tarihli 32.974,94 TL bedelli iki adet bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etiği, davalının ise; kendilerinin dava dışı .... Şirketinden muhasebe alacağı ve sistem kurulum alacağı olduğunu, senetlerin bu nedenle alındığını, davaya konu senetler ile yeniden düzenlenen senetlerin keşide tarihlerinin ve senet bedellerinin farklı olduğunu ve buna ilişkin delilin dosyaya sunulmadığını, davalının davacı şirkette çalıştığı dönemde kıymetli evrak alma yetkisinin bulunmadığını beyanla davanın reddini savunduğu görülmüş, Mahkemece dava dışı ... Ltd. Şti. defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, belirlenen inceme günü dava dışı .... Şirketi defterlerini incelemeye sunmamıştır. Bunun üzerine Muhkemece dava dışı ... Şirketinin yetkilisi ...
HMK 221 maddesi kapsamında tanık olarak dinlenmesine karar verilmiş, tanık beyanında; 15/10/2015 tarihinde ....şirketini devraldığını, Noterde devraldığı sırada şirket defterlerini kendisine daha sonra teslim edeceğini söylendiğini ancak teslim edilmediğini, söz konusu senetleri noterde devir esnasında ...'den teslim aldığını, senetleri teslim aldıktan sonra ... şirketle olan çalışmasından dolayı alacağı olduğunu, bu alacağının yaklaşık 60.000 Dolar civarında olduğunu ifade ettiğini, bu nedenle söz konusu senetleri ...'e verdiğini beyan etmiştir.Mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar, yukarıda açıklanan nedenlerle davacı yanca istinaf edilmiştir.Dava konusu senetlerde, davacı keşideci, dava dışı ...şti lehdar, davalı ise ciranta ve son hamil olduğu, her ne kadar davalı savunmasında; senetleri mali danışmanlık alacağı karşılığında dava dışı ... Şirketinden aldığını ileri sürerek dayanak sözleşmeyi dosyaya sunmuş ise de, sözleşme incelendiğinde, sözleşme tarihinin senetlerin düzenleme tarihinden sonraki bir tarihe ait olduğu, davalının sözleşme tarihi olan 05.11.2015 tarihi itibariyle, hem davacı şirketin hem de davalı şirketin muhasebecisi olduğu ve tarafların ticari defterlerinin kaydını tuttuğu, bu nedenle davalının sözleşme tarihinde dava dışı ... şirketine borçlu olmadığını, 31.07.2015 tarihinde şirketin terkin edileceğini bilebilecek durumda olduğu, şirket terkin edildikten sonra sözleşme düzenlenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, senetlerin ... şirketi tarafından cirolandığı tarihte ... şirketinin terkin edildiği, tanık ...; şirketi 15.10.2015 tarihinde ... devraldığı ve şirketin terkin edileceğini bilmediği, devir sırasında senetleri de aldığı ve ...'ün alacağı olduğundan ona verdiğine yönelik beyanının samimi olmadığı, senetlerin ciro tarihinde şirketin terkin edileceğini bilmesi gereken davalının senetleri kötüniyetli olarak edindiği, incelenen ticari kayıtlara göre davacının ... şirketine bir borcunun bulunmadığı, bu hususun davalı tarafa karşı da ileri sürülebileceği anlaşılmakla, asıl ve birleşen davanın kabulüne, açıklanan nedenlerle kötüniyet tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, Mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.Açıklanan sebeplerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kabulüne dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.