19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta A.Ş. tarafından müvekkili şirkete karşı .... ATM 2021/... Esas sayılı dosyası kapsamında açılan davada Türkiye’den Özbekistan’a sevkiyatı yapılan bir kap otobüs ön camı emtiasının davalının sorumluluğunda parsiyel olarak taşındığını, varma yerinde teslimi esnasında emtianın hasarlı olduğunun anlaşılması üzerine taşıyıcının katılımı ile tutanak tutulduğunu ve CMR belgesi üzerine hasar şerhi düşüldüğünü, ileri sürerek tazminat talebinde bulunduğunu, .... ATM’nin 26.05.2022 tarihli kararında davacı sigorta şirketinin dava dışı üçüncü kişinin emtiasını taşıma risklerine karşı sigorta teminatı altına aldığına ve taşıyıcının zarardan sorumlu olduğuna karar verdiğini, Sigortalı emtia ilgilisinin (... A.Ş.) zararlarını tazminat eden ... Sigorta A.Ş. müvekkili şirkete rücu etmiş ve müvekkili şirketin .... ATM’nin 2021/..., 2022/... K ve 22.06.2022 tarihli kararı gereğince faiz ve ferileri ile 45.344,92 TL ödediğini ve rücuen tazminat olarak işbu davayı açtıklarını, söz konusu taşımada müvekkilinin taşıma işini organize eden olduğunu ve davalının fiili taşıyıcı olduğunu, .... ATM’nin 2021/... E sayılı dosyası kapsamında müvekkili şirkete karşı açılan davanın fiili taşıyıcı davalıya ihbar edildiğini ve davaya icabet ettiğini, davalı şirketin söz konusu taşıma için müvekkili şirkete 28.09.2019 tarih ve 5.942,06 TL bedelli ... nolu navlun faturasını keşide ettiğini beyanla; davanın kabulünü, .... ATM’nin 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı dosyasına ilişkin kesinleşmiş karar gereğince müvekkili şirket tarafından ödenen 45.344,92 TL tazminatın icra dosyasına fiili ödeme tarihinden itibaren işleyecek banka reeskont faiziyle birlikte davalı şirketten rücuen tazmin ve tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalı şirkette yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin taşıyıcı sıfatına sahip olmadığını, “... ” belgesinin incelenmesi halinde taşıyıcı olarak davacının somut olayda yer aldığının ve CMR m.4 gereği taşıma sözleşmesinin sevk mektubunun düzenlenmesi ile kurulduğunu, dolayısıyla müvekkilinin taşıyıcı olarak pasif husumet ehliyetine sahip olmadığını; davacı şirket tarafından ... Sigorta A.Ş. şirketine yapılan ödemenin yerinde bir ödeme olmadığını, davacının dayanak yaptığı karara karşı istinaf başvurusunda bulunmadığını ve böylece kesinleşen karara karşı müvekkili şirkete rücu edilmeyeceğini, CMR m.32 gereğince talebin zamanaşımına uğradığını, .... ATM’deki davada da zamanaşımı sorununun hukuku aykırı olarak değerlendirildiğini, zararın taşıyıcıya atfı mümkün bir sebepten ileri gelemediğini, müvekkili şirketin eşyayı kapalı bir şekilde teslim almasından dolayı içeriğini bilmesinin mümkün olmadığını beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Arabuluculuk Son Tutanak örneği, 28/09/2019 tarih 5.942,06 TL bedelli navlun faturası örneği, ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasının bir örneği, .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası arasında olduğu görülmüştür. .... ATM’nin 2021/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; Davacının ... Sigorta A.Ş., Davalının ... A.Ş. olduğu, davanın ihbar olunanların ...LTD. ŞTİ. ve ...A.Ş. olduğu, davanın ihbar edildiği ... LTD. ŞTİ. vekili dava dosyasına sunduğu dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirketin taşıyıcı sıfatı bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının iddia ettiği hasarın meydana gelmesinde taşıyıcıya atfı mümkün bir sebep bulunmadığını, davacının hasar tutarını neye göre belirlediğinin anlaşılamadığını, taşıyıcının sorumluluğunun CMR m.23 gereğince sınırlandığını ileri sürerek davanın reddini istediği, Mahkemenin 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı 26/05/2022 tarihli kararı ile; Davalının ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazların kısmen iptali ile takibin 1.344,16 Euro asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden alacak tahsil edilinceye kadar yıllık %5 ve değişen oranlarda faiz uygulanmasına karar verdiği, .... ATM’nin 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı kararının tarafların istinaf yoluna başvurmaması üzerine 09.09.2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasına davacı ... şirketi tarafından 14.10.2022 tarihinde 45.344,92 TL ödeme (EFT) yapıldığı, ... İcra Dairesinin 06.10.2022 tarihli hesap kesimine göre 2020/... Esas sayılı dosya hesabının 45.294,92 TL olduğu görülmüştür. Davalı ... Şirketi tarafından davacı ... Şirketi üzerine keşide edilen 28.09.2019 tarihli, ... Nolu ve “... Yurt Dışı Navlun Geliri, bir adet” açıklamasıyla 1.050,00 USD talep edildiği görülmüştür. Faturanın dipnotunda plaka ... (aynı plakanın davacı ... şirketi tarafından dava dışı gönderen ... A.Ş. üzerine keşide edilen 23.09.2019 tarih ve ... nolu fatura üzerinde de bulunduğu görülmektedir), ... , bir kap 130 kg, ... A.Ş., ... notlarının yer aldığı anlaşılmıştır.

Taşıma senedinde; Gönderenin ... A.Ş. (İstanbul-Türkiye), gönderilenin ... (Taşkent-Özbekistan), taşıyıcının davacı ... Şirketi, taşıma aracının ... plakalı araç olduğu; Yükün otomotiv yedek parça ön cam 130 kg olduğu, ayrıca teslimatın [18.10.2019 tarihinde] hasarlı olarak gerçekleştiğine ilişkin alıcının imzasının bulunduğu anlaşılmıştır. Hasar Tutanağında özetle; araç şoförü yükü İstanbul’dan kapalı kap içinde taşımaya kabul ettiğini varma yerinde de kapalı kap içinde teslim ettiğini, fakat yükün hasarlı çıktığını kendisinin bir kusuru bulunmadığı ifade edilmiştir.

Sigorta Eksper Raporuna göre hasar sebebinin araç içi emniyete almada yetersizlik, sürücü hatası olarak açıklandığı görülmüştür. Mahkememizin 31/05/2023 tarihli celsesinin 8 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 07/08/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak; "Tarafların arasındaki uyuşmazlık noktalarının; davacı ... şirketi sorumluluğunda İstanbul/Türkiye’den-Taşkent/Özbekistan’a parsiyel taşıması gerçekleşen otomobil ön camı emtiasının varma yerinde teslimatı esnasında hasarlı olduğunun tespit edilmesinden dolayı davacı ... şirketinin emtia ilgilisinin dava dışı sigortacısına mahkeme kararı sonucu ödediği tazminatı, fiili taşıyıcı olduğunu ileri sürdüğü davalı şirketten rücuen tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı ve ne kadarını tazmin etmesinin mümkün olduğu meselesi üzerinde toplandığı;

Davanın taşıyıcılar arasında rücu davası olmasından dolayı uygulanması gereken CMR m.39/3 gereği zamanaşımı süresine CMR m.32 hükmünün uygulanacağı, zamanaşımı süresinin bir ve üç yıl olacağı; ancak kural olarak eşyanın teslimi tarihinden değil, davacı taşıyıcının Mahkeme kararı sonucu ödemiş olduğunda son mahkeme kararının kesinleştiği tarihten (somut olayda 09.09.2022) itibaren başlayacağı; buna göre 17.01.2023 tarihinde açılan işbu davanın zamanaşımına uğramadığının değerlendirildiği;

Davalı şirket tarafından davacı şirket üzerine keşide edilen navlun faturasında araç plakasının ve yük bilgilerinin yer alması aynı bilgilerin ve araç plakasının CMR belgesinde de yer alması, aynı zamanda davacı taşıyıcının dava dışı gönderen şirket üzerine keşide ettiği faturada da araç plakasının yer alması karşısında davalının dava konusu taşımayı İstanbul’daki gönderen teslim alarak Taşkent’teki gönderilene teslim edilinceye kadar tüm güzergahta taşınmasını gerçekleştirdiği ve bu nedenle de hasarın davalının taşıma süreci içinde gerçekleştiğinin değerlendirildiği; .... ATM’nin 2021/... E sayılı dosyası kapsamında görülen dava davalı şirkete ihbar edilmiş, davalı şirket de bu ihbara cevap vermiş ve savunma haklarını kullanmış olduğundan dolayı davacı şirketin İcra Dairesi dosyasına yaptığı ödemenin yerinde olup olmadığının işbu davada tartışama konusu yapılamayacağının (CMR m.39/1) değerlendirildiği;

Somut olayda davalı fiili taşıyıcı şirket emtiayı gönderenden İstanbul’da teslim aldığı ve parsiyel olarak taşıdıktan sonra alıcısına Taşkent’teki adresinde teslim ettiği ve taşımanın fiilen ifasında başka bir taşıyıcı kullanılmadığından dolayı hasarın davalı taşıyıcının taşıması sırasında geçekleştiği ve davacının ödediği tazminatı tüm ferileriyle birlikte (45.344,92 TL) tek başına, davalı fiili taşıyıcı şirketin üstlenmesi gerektiğinin değerlendirildiği (CMR m.37);

Davacının TL üzerinden talepte bulunması nedeniyle Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre CMR m.27 hükmüne göre değil 3095 sayılı kanun uyarınca belirlenmesi gereği karşısında davacının alacağı üzerinden avans faizi işletilmesi talebinin yerinde olduğu; ancak icra dosyasına ödeme tarihinden (14.10.2022) itibaren faiz işletilmesinin gerekip gerekmediğinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Sayın Mahkemenin bu talebin de yerinde olduğunu takdir etmesi halinde davacının dava tarihine (17.01.2023) işlemiş faiz alacağının 1.739,88 TL olduğunun değerlendirildiği" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 06/12/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince davalı vekilinin rapora itirazları ve ambalajlamanın usule uygun olup olmadığı hususunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 23/01/2024 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak; "Davalı yan itirazları bakımından ambalaj yetersizliği ve ambalaj içeriği emtianın niteliği gereği kırılmasından dolayı sorumlu tutulamayacağı savunmasının dosya kapsamına uygun olduğu, Dosyada ambalajın yüke uygun tam ve sağlam olduğuna dair bir delil bulunmadığı, davacının bu yönde deliller sunabileceği, aksi takdirde zararın ambalaj yetersizliğinden olduğunun karine olarak kabulü gerektiği, CMR m.39 hükmü gereği, davalı yana ihbar edilen ... ATM dosyasında verilen hükme dayanan kök rapor değerlendirme sonuçlarının devam ettiği" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Dava; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı kesinleşmiş kararı nedeniyle davacı tarafça ... İcra Müdürlüğünün 2020/ ... Esas sayılı dosyasına ödenen bedelin davalıdan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ... şirketi sorumluluğunda İstanbul/Türkiye’den-Taşkent/Özbekistan’a parsiyel taşıması gerçekleşen otomobil ön camı emtiasının varma yerinde teslimatı esnasında hasarlı olduğunun tespit edilmesinden dolayı davacı ... Şirketinin emtia ilgilisinin dava dışı sigortacısına mahkeme kararı sonucu ödediği tazminatı, fiili taşıyıcı olduğunu ileri sürdüğü davalı şirketten rücuen tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı ve ne kadarını tazmin etmesinin mümkün olduğu hususuna ilişkindir. Dava CMR hükümlerine tabi karayoluyla gerçekleşen uluslararası taşımadan doğan bir dava olup taşıyıcılar arasındaki rücu davası niteliğinde olduğundan esas itibariyle CMR m.34 vd. hükümlerine göre davanın esasının çözümlenmesi gerekmektedir.

Davanın taşıyıcılar arasında rücu davası olmasından dolayı uygulanması gereken CMR m.39/3 gereği zamanaşımı süresine CMR m.32 hükmünün uygulanacağı, zamanaşımı süresinin bir ve üç yıl olacağı; ancak kural olarak eşyanın teslimi tarihinden değil, davacı taşıyıcının mahkeme kararı sonucu ödemiş olduğunda son mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren başlayacağı; buna göre 17.01.2023 tarihinde açılan işbu davanın zamanaşımına uğramadığı; davalı şirket tarafından davacı şirket üzerine keşide edilen navlun faturasında araç plakasının ve yük bilgilerinin yer alması, aynı bilgilerin ve araç plakasının CMR belgesinde de yer alması, aynı zamanda davacı taşıyıcının dava dışı gönderen şirket üzerine keşide ettiği faturada da araç plakasının yer alması karşısında davalının dava konusu taşımayı İstanbul’daki gönderenden teslim alarak Taşkent’teki gönderilene teslim edilinceye kadar tüm güzergahta taşınmasını gerçekleştirdiği ve bu nedenle de hasarın davalının taşıma süreci içinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama, dosyada mevcut tüm deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda davalı fiili taşıyıcı şirketin, emtiayı gönderenden İstanbul’da teslim aldığı ve parsiyel olarak taşıdıktan sonra alıcısına Taşkent’teki adresinde teslim ettiği ve taşımanın fiilen ifasında başka bir taşıyıcı kullanılmadığından dolayı hasarın davalı taşıyıcının taşıması sırasında geçekleştiği ve davacının ödediği tazminatı tüm ferileriyle birlikte (45.344,92 TL) tek başına, davalı fiili taşıyıcı şirketin üstlenmesi gerektiği kanaatine varılmış; davalı şirket, gönderici tarafından yapılan ambalajlamanın yetersizliği nedeniyle emtianın hasar gördüğünü iddia etmişse de; bu yönde tutulmuş bir tutanak yahut ambalajlamanın kötü ve yetersiz yapıldığını ispat edici nitelikte bir görsel, belge dosyaya sunmamış olup iddiasını ispatlayamadığından; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile 45.344,92 TL'nin 14/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2022/ ... sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş, her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek davalı aleyhine arabuluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

DAVANIN KABULÜ İLE,

1.45.344,92 TL'nin 14/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.097,51-TL karar harcından, peşin yatırılan 774,38-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.323,13-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3.Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 3.591,88‬‬‬‬‬-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davalı tarafca bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6.Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

7.Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/03/2024 Katip ...