2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın buz üretimi ve ticareti yapan bir firma olduğunu, davaya konu kambiyo senedine yönelik açılan İzmir...İcra Müdürlüğü’nün ...E. Sayılı takip dosyasında dosya borcu olan 77.405,45 TL borcun müvekkili tarafından davanın seyri sırasında ödendiği ve dosyanın istirdat davasına dönüştüğünü ve dava değerinin 77.405,45 TL olduğunu beyan ederek 77.405,45 TL’nin avans faizi ile birlikte iadesine, haksız ve kötü niyetli olarak yapılan takip nedeni ile müvekkiline %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve hukuka ayrı davanın reddini talep ettiklerini, davacı taraf ile müvekkili arasında; müvekkil davalı tarafından üretilen buzların alım-satımı ile ilgili ticari ilişkinin mevcut olduğunu, müvekkil davalı tarafından üretilen buzların gerek davalı gerekse de davalının gösterdiği kişiler ve ticari işletmeler tarafından tam ve eksiksiz olarak teslim alınması hususunda iş bu ticari ilişkin sürdürülmekte iken taraflar arasında fazla sayıda (toptan şekilde) buz alımına ilişkin sözleşme akdedilmesinin akabinde davacı tarafından iş bu sözleşmede belirlenen edim ve yükümlülükler yerine getirilmediğinden taraflar arasında anlaşmazlık çıktığını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine ve takibin devamına, davacı aleyhine alacaklarının %20'sinden aşağı olmayan tazminata hükmedilmesine, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı davasında davacı vekili özetle; müvekkili davacı ile davalı taraf arasında, müvekkili davacı tarafından üretilen buzların alım-satımı ile ilgili ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkili davacı tarafından üretilen buzların gerek davalı gerekse de davalının gösterdiği kişiler ve ticari işletmeler tarafından tam ve eksiksiz olarak teslim alınması hususunda iş bu ticari ilişki sürdürülmekte iken, taraflar arasında fazla sayıda buz alımına ilişkin sözleşme akdedildiğini, sözleşmede müvekkili davacı şirketin "üretim yapan ve mal satan firma" davalı tarafın ise "mal alan firma" olarak yer aldığım, işbu sözleşmede açıkça; "Mal alan firma ödemelerinde aksama yaparsa, taahhütlerini yerine getirmediği takdirde 25.000 USD tazminat ödeyecektir." şeklinde hükmün mevcut olduğunu, sözleşmenin akdedilmesiyle davalı tarafından müvekkili davacıya 5 adet senet teslim edildiğini, ancak sözleşmede belirtilen 10.05.2019 ödeme tarihli 20.000,00-TL tutarlı, 10.06.2019 ödeme tarihli 30.000,00-TL tutarlı senetlerin müvekkile protestolu olarak ödenmediğini, taraflarınca İzmir...İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, iş bu takibe karşı borca itirazda bulunulması üzerine İzmir...İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Karar sayılı dosyasında 10.07.2019 vade tarihli 22.500,00-TL'lik senet yönünden takibin iptaline, diğer iki senet yönünden takibin devamına karar verildiğini, kararın istinaf aşamasında olduğunu, söz konusu senetlerin ödenmemesinin cezai şartı talep hakkı doğurduğunu belirterek davanın kabulü ile 25.000,00USD cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çekince koymaksızın mal teslimi ve tahsilat yapmaya devam ettiğini, bu halde ifaya ekli cezai şartı talep edemeyeceğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin devam ettiğini, bu nedenle cezai şartın ifasının mümkün olmadığını, müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, davacının gecikmesi halinde de davalının cezai şart talep edebileceğini, bu sebeple takas ve mahsup taleplerinin olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyası ekinde görülen İzmir ...ATM ...Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında müvekkili tarafından üretilen buzların alım-satımı ile ilgili ticari ilişki olduğunu, müvekkili tarafından davalı tarafa 82.000 kg buz teslimi yapıldığını ve buna ilişkin olarak 04/05/2019 tarihli... numaralı 82.000,00-TL bedelli fatura düzenlendiğini, işbu faturanın davalı taraf tebliğ edildiğini ve davalı tarafın herhangi bir itirazda bulunmadığını, davalı tarafça... Bankası Anonim Şirketine ait 17.000,00-TL ve 40.000,00-TL bedelli çeklerle toplam 57.000,00 TL. ödeme yapıldığını ancak bakiye 25.000,00-TL'nin ödenmemesi nedeniyle İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu, davalının müvekkiline halen 25.000,00-TL borcu olduğunu belirterek 25.000,00-TL'nin 04/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... ATM ... E sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik itirazları gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle işbu davanın reddinin gerektiğini, birleştirme talep ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişiden alınan 01/11/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;"Takdir ve değerlendirme Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere, tarafların defterleri ve dayanağı belgeler ile dosya kapsamında yapılan incelemelerin sonucunda tespit ve değerlendirmeler özetle aşağıdaki şekildedir: • Asıl davada davalı/ birleşen dosyalarda davacı... Ltd.Şti defterlerinde yapılan inceleme ile; ibraz edilen 2019-2020 yıllarına ait yasal defterlerin 6102 sayılı TTK'nun 64/3.maddesi ve VUK.

221.ve 222. Maddeleri uyarınca noter açılış onayının yasal süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi göre delil vasfına sahip olma değerlendirme takdiri Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere; yevmiye defterlerinin 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca yapılması gereken noter kapanış tasdikinin yasal süresi içinde yaptırıldığı, tespit edilmiştir. • Asıl davada davacı/ birleşen dosyalarda davalı ...’in defterlerinin İşletme Hesabı esasına göre Gelir İdaresi Başkanlığı’nın defter beyan sistemi üzerinden kayıt altına alındığı görülmüş olup, Defter Beyan sisteminde kayıt altına alınan defterlerde noter tasdiki yaptırılmamaktadır. 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi göre delil vasfına sahip olma değerlendirme takdiri Sayın Mahkeme'nize aittir. • Dosya kapsamında yapılan incelemelerle taraflar arasında 2019 yılında imzalanan ...Alım Sözleşmesi doğrultusunda başlayan ticari ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sözleşmenin imza tarihi görülmemektedir. • Dava dilekçesi ekinde sunulan mutabakat yazısı altındaki ürün teslim listesinde inceleme yapılarak Mutabık kalındığı bildirilen listeye göre 05.04.2019 ile 27.07.2019 tarihleri arasında... Ltd.Şti tarafından ... firmasına 88.502 kg buz teslim edildiği görülmüştür. • Dosya kapsamında görülen İcra takip dosya ekleri, Deniz ... A.Ş ve ...Faktoring A.Ş müzekkere cevapları, ... Bankası müzekkere cevapları, çek ve senet görüntüleri, dosyaya sunulan Tutanaklarda yapılan incelemelere göre ... tarafından... Ltd.Şti’ne verilen senet toplamı 142.800,00 TL ve verilen çek toplamı 57.000,00 TL olarak belirlenmiştir. ... Ltd.Şti tarafından tahsil edilen senetler 50.000,00 TL ve çek tahsilatları 57.000,00 TL olarak tespit edilmiş olup, yapılan tahsilat toplamı 107.000,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Asıl davada davalı/ birleşen davalarda davacı... Ltd.Şti’nin 2019-2020 yıllarına ait defterlerde yapılan incelemede davacı/ birleşen dosyalarda davalı ... tarafından verilen senet ve çeklerin defterlere kaydedilmemiş olduğu ve defter kayıtlarında görülen cari hesabın reel bakiyeyi göstermediği sonucuna varılmıştır. • Dosya kapsamında görülen bilgilere göre Mutabık kalındığı bildirilen listeye göre 05.04.2019 ile 27.07.2019 tarihleri arasında... Ltd.Şti tarafından ...’e 88.502 kg buz teslim edildiği ve teslim edilen ürün bedelinin 88.502,00 TL olduğu hesaplanarak ... tarafından yapılan ödeme toplamına göre aşağıdaki hesaplama yapılmıştır; Bakiye Hesaplaması Tutar TL Tahsil Edilen Çek-Senet Bedeli

107.000,00 Teslim Edilen Buz Miktarı 88.502 kg -88.502,00 Fazla Tahsilat

18.498,00 ...’e teslim edilen ürün miktarına göre... Ltd.Şti’ne 18.498,00 TL fazla ödeme yapılmış olduğu sonucuna varılmaktadır. Yapılan incelemelere göre her bir dava yönünden tespit ve değerlendirmeler aşağıdaki şekildedir;

a)Asıl dava bakımından; davalının davacıya mal teslimi yapıp yapmadığı, davacının İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında ödemek zorunda kaldığını beyan ettiği 77.405,45.-TL'nin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı, yönünden;

Davalı... Üretim Dağ.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti tarafından davacı ... firmasına 88.502 kg buz teslimatı yapıldığı ve bedelinin 88.502,00 TL olduğu, bu teslimata karşılık ...’in çek ve senetler için ödeme toplamı 107.000,00 TL olarak tespit edilmiş olup, fazla ödenen 18.498,00 TL yönünden ...’in istirdat talebi konusunda takdir Sayın Mahkeme’ye aittir.

b)Birleşen... ATM'nin...Esas sayılı dosyası bakımından; teslimi yapılan buzlara rağmen ödenmeyen fatura bedeli nedeniyle davacı... üretimin İzmir 9. İcra Müdürlüğü’nün 2019/12251 Esas sayılı takip dosyasında, takip tarihinde takip miktarı kadar alacağının bulunup bulunmadığı, yönünden; ... tarafından yapılan ödemelerin toplamı 107.000,00 TL olarak tespit edilmiş olup, takip tarihi 12.09.2019 dikkate alındığında yapılan ödemelerin 57.000,00 TL kısmının takip tarihinden önce yapılmış olduğu tespit edilmiş olup, takibe dayanak yapılan 82.000,00 TL bedelli faturadan dolayı takip tarihi 12.09.2019 itibariyle... Ltd.Şti’nin ...’den 25.000,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Fatura Tutarı

82.000,00 Takipten Önce Yapılan Ödemeler -57.000,00

12.09.2019 itibariyle Bakiye

25.000,00 Takip talebinde asıl alacak dışında 801,37 TL işlemiş faiz talep edildiği görülmekte ise de davalı ...’e gönderilen yazılı bir ihtarname görülemediğinden davalının temerrüt durumu tespit edilememiş olup, işlemiş faiz hesaplaması yapılmamıştır.

c)Birleşen ... ATM'nin... Esas sayılı dosyasında; davacı... Üretiminin taraflar arasındaki buz alımına ilişkin sözleşme nedeniyle senet bedellerinin ödenip ödenmediği, ne zaman ödendiği, geç ödenip ödenmediği ve bundan kaynaklı olarak 25.000,00.-USD cezai şartın davalıdan tahsili talebinin yerinde olup olmadığı yönünden; Raporun önceki bölümünde tabloda görüleceği üzere ... tarafından sözleşmeye göre belirlenen vadelerde ödemelerin yapılmadığı, ödemelerin gecikmeli olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Sözleşmeye göre belirlenen 25.000,00 USD Ceza Bedeli yönünden takdir Sayın Mahkeme’ye aittir. Tarafımca yapılan tespit ve değerlendirmeleri Sayın Mahkeme’nin takdir ve değerlendirmesine saygı ile arz ederim. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişiden alınan 17/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "A. ASIL DAVA YÖNÜNDEN SONUÇ

1.SEÇENEĞE GÖRE HESAPLAMA 2 Nolu ara karar 1.bend açıklaması ile dava dilekçesinin ekinde yer alan teslim hususunda ihtilaflı olmayan kilogramı belirtilen ürünlerin (mayıs ayında sözleşmede belirtilen tüm ürünlerin teslim edildiği varsayılarak) sözleşme bedeline uygulanması sonucu asıl davada davalının talep edebileceği bedel yönünden ürün miktarı 117.335 kg ve bu seçeneğe göre asıl davada davalının talep edebileceği bedel 117.335,00 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı ...’in 179.800,00 TL ödemesi dikkate alındığında ...’in 62.465,00 TL fazla ödeme yaptığı sonucuna varılması mümkündür;

1.Seçeneğe Göre Bakiye Hesaplaması Tutar TL Tahsil Edilen Çek-Senet Bedeli

179.800,00 2 nolu ara karar 1. bend hesaplamasına göre 117.335kg -117.335,00 ...'in Fazla Ödemesi

62.465,00 Asıl dava bakımından; davalının davacıya mal teslimi yapıp yapmadığı, davacının İzmir... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyasında ödemek zorunda kaldığını beyan ettiği 77.405,45.-TL'nin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı, yönünden sonuç; ...’in çek ve senetler için yaptığı ödeme toplamı 179.800,00 TL hesaplamasına göre ...’in 62.465,00 TL fazla ödeme yaptığı sonucuna varılmakta olup, davacının 77.405,45.-TL'nin istirdatı talebi yönünden takdir Sayın Mahkeme’ye aittir.

2.SEÇENEĞE GÖRE HESAPLAMA 2 Nolu ara karar 2.bend açıklaması ile; 1 nolu ara karar sonucu sunulan sevk irsaliyeleri ile dosyada bulunan sevk irsaliyelerinde yer alan kilogramların toplamının bulunması, bulunan miktarın az evvel yukarıda belirtilen (2 nolu ara karar 1.bend) kilogramdan fazla veya eksik olması halinde belirlenen ürünlerin (mayıs ayında sözleşmede belirtilen tüm ürünlerin teslim edildiği varsayılarak) sözleşme bedeline uygulanması sonucu asıl davada davalının talep edebileceği bedel yönünden ürün miktarı 125.395 kg ve bu seçeneğe göre asıl davada davalının talep edebileceği bedel 125.395,00 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı ...’in 179.800,00 TL ödemesi dikkate alındığında ...’in 83.238,00 TL fazla ödeme yaptığı sonucuna varılması mümkündür;

2.Seçeneğe Göre Bakiye Hesaplaması Tutar TL Tahsil Edilen Çek-Senet Bedeli

179.800,00 2 nolu ara karar 2. bend hesaplamasına göre 125.395kg -125.395,00 ...'in Fazla Ödemesi

54.405,00

2.Seçeneğe göre asıl dava bakımından; davalının davacıya mal teslimi yapıp yapmadığı, davacının İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyasında ödemek zorunda kaldığını beyan ettiği 77.405,45.-TL'nin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı, yönünden sonuç; ...’in çek ve senetler için yaptığı ödeme toplamı 179.800,00 TL hesaplamasına göre ...’in 54.405,00 TL fazla ödeme yaptığı sonucuna varılmakta olup, davacının 77.405,45.-TL'nin istirdatı talebi yönünden takdir Sayın Mahkeme’ye aittir.

3.SEÇENEĞE GÖRE HESAPLAMA

Davalı/karşı davacı... Ltd.Şti tarafından 180.202 kg için fatura düzenlenmiş ve faturalara göre talep edilebilecek tutar 180.202,00 TL kadardır. Davacı ...’in ödemeleri 179.800,00 TL ödemesi dikkate alındığında faturalardaki 180.202 kg ürün miktarına göre ...’in 402,00 TL eksik ödeme yaptığı sonucuna varılması mümkündür,

3.Seçeneğe Göre Bakiye Hesaplaması Tutar TL Tahsil Edilen Çek-Senet Bedeli

179.800,00 2 nolu ara karar 3. bend... Ltd.Şti Faturalarına Göre Miktar 180.202 kg -180.202,00 ...'in Fazla Ödemesi -402

3.Seçeneğe göre asıl dava bakımından; davalının davacıya mal teslimi yapıp yapmadığı, davacının İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında ödemek zorunda kaldığını beyan ettiği 77.405,45.-TL'nin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı, yönünden;

Davalı... Üretim Dağ.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti tarafından davacı ... firmasına düzenlenen faturalardaki ürün miktarının 180.202 kg ve karşılığının 180.202,00 TL olduğu, ...’in çek ve senetlerle yaptığı ödeme toplamının 179.800,00 TL olduğu hesaplamasına göre, ...’in (402,00 TL eksik ödeme yaptığı) fazla ödeme yapmadığı hesaplandığından istirdat talep edilebilecek tutar bulunmadığı sonucuna varılması mümkün olup, takdir Sayın Mahkeme’ye aittir.

B. Birleşen...

ATM'nin... Esas sayılı dosyası bakımından; teslimi yapılan buzlara rağmen ödenmeyen fatura bedeli nedeniyle davacı... Ltd.Şti’nin İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyasında, takip tarihinde takip miktarı kadar alacağının bulunup bulunmadığı, yönünden sonuç;

İzmir..cra Dairesi... E. sayılı takip dosyasında; takip alacaklısı... Üretim Dağ.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti vekilince 12.09.2019 tarihli ödeme emri ile takip borçlusu ... aleyhine 25.000,00 TL asıl alacak, 801,37 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 25.801,37 TL alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı, takibe 04.05.2019 tarihli 13628 numaralı 82.000,00 TL bedelli fatura bakiyesinin dayanak gösterildiği görülmüştür.

Takip tarihine kadar ... tarafından yapılan ödemelerin toplamı raporun önceki kısmında 129.800,00 TL olarak hesaplanmış olup, bu durumda İzmir ...İcra Dairesi ... E. sayılı takip dosyasında; takip alacaklısı... Üretim Dağ.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti’nin takip tarihi 12.09.2019 itibariyle alacaklı olmadığı, takip tarihinden önce davalının yaptığı ödemeler nedeniyle takip borçlusu/davalı ...’in 47.800,00 TL alacaklı kaldığı sonucuna varılmaktadır; ... tarafından takipten önce yapılan ödemeler

129.800,00 ... Ltd.Şti Takibe dayanak fatura tutarı -82.000,00 Takip Tarihi 12.09.2019 İtibariyle ... Alacaklı

47.800,00 Ayrıca takip tarihinden sonra davalı ... tarafından 25.07.2019 vd 30.000 TL ve 25.08.2019 vd 20.000 TL bedelli senetlerle toplam 50.000,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

C. Birleşen...

ATM'nin... Esas sayılı dosyasında; davacı... Üretiminin taraflar arasındaki buz alımına ilişkin sözleşme nedeniyle senet bedellerinin ödenip ödenmediği, ne zaman ödendiği, geç ödenip ödenmediği ve bundan kaynaklı olarak 25.000,00.-USD cezai şartın davalıdan tahsili talebinin yerinde olup olmadığı yönünden sonuç; Kök rapor tespitlerinden farklı bir değerlendirme yapılmamış olup ... tarafından sözleşmeye göre belirlenen vadelerde ödemelerin yapılmadığı, ödemelerin gecikmeli olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Sözleşmeye göre belirlenen 25.000,00 USD Ceza Bedeli yönünden takdir Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere Birleşen dosyada cevap dilekçesi ile de takas ve mahsubu istenilen cezai şart bedelinin tarafların mahvına sebep olup olmayacağı konusunda tarafların mali verileri incelenerek; • Birleşen dosyada Davalı ... işletmesinin bilanço ve gelir tablolarında kar ve zarar durumu ve iktisadi kapasitesi yönünden yapılan inceleme ile; 2022 yılında gerçekleşen faaliyet ile %1,77 oranında 13.520,11 TL kar elde ettiği, bilançosunda Dönen Varlıklar grubunda nakit ve benzerlerinin 8.300 TL kadar olduğu, özvarlık mevcudunun 21.020 TL kadar olduğu tespit edilmiş olup, ceza bedeli olarak belirlenen 25.000,00 Amerikan Dolarının rapor tarihi itibariyle (15.05.2023 T.C.M.B döviz satış kuruna göre) karşılığı olan 491.850,00 TL’sını ödeme gücü bulunmadığı, ceza bedelinin işletmenin mahvına sebep olacağı görüşüne varılmıştır. • Birleşen dosyada Davacı... Ltd.Şti’nin bilanço ve gelir tablolarında kar ve zarar durumu ve iktisadi kapasitesi yönünden yapılan inceleme ile; 2022 yılında gerçekleşen faaliyet ile %0,58 oranında 69.985,96 TL kar elde ettiği, bilançoda Dönen Varlıklar grubunda nakit ve benzerlerinin 17.208,16 TL kadar olduğu, özvarlık mevcudunun 523.443,23 TL kadar olduğu tespit edilmiş olup, ceza bedeli olarak belirlenen 25.000,00 Amerikan Dolarının rapor tarihi itibariyle (15.05.2023 T.C.M.B döviz satış kuruna göre) karşılığı olan 491.850,00 TL’sını şirketin nakit mevcudu ile ödemenin mümkün olmayacağı, alacakların tahsil edilmesi durumunda ödemenin yapılabileceği ancak bu durumda da şirketin özvarlığının (491.850 / 523.443)= %94’ünün ceza bedeline ödeneceği anlaşılmakta olup, ceza bedelinin şirketin mahvına sebep olacağı görüşüne varılmıştır. Tarafımca hazırlanan iş bu ek raporu Sayın Mahkeme’nin takdir ve değerlendirmesine saygılarımla arz ederim." şeklinde ek rapor sunulmuştur.

Bilirkişiden alınan 10/12/2023 tarihli bilirkişi 2. ek raporunun sonuç kısmına göre; "Sayın Mahkeme’nin görevlendirmesi doğrultusunda tarafların itiraz dilekçeleri ve sözleşme tarihine göre ceza bedeli yönünden incelemeler yapılmıştır. Tarafların itirazları yönünden önceki raporlardan farklı bir tespit ve değerlendirme bulunmamaktadır. Birleşen... ATM'nin... Esas sayılı dosyasında; davacı... Ltd.Şti’nin taraflar arasındaki buz alımına ilişkin sözleşme nedeniyle senet bedellerinin ödenip ödenmediği, ne zaman ödendiği, geç ödenip ödenmediği ve bundan kaynaklı olarak 25.000,00.-USD cezai şartın davalıdan tahsili talebinin yerinde olup olmadığı yönünden;

Davalı ... tarafından sözleşmeye göre belirlenen vadelerde ödemelerin yapılmadığı, ödemelerin gecikmeli olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Sözleşmeye göre belirlenen 25.000,00 USD Ceza Bedeli yönünden takdir Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere Birleşen dosyada cevap dilekçesi ile de takas ve mahsubu istenilen cezai şart bedelinin tarafların mahvına sebep olup olmayacağı konusunda tarafların mali verileri incelenmiştir; • 2019 yılında ...’in şahsi mal varlığı tarafımca tespit edilememekte olup, ...’in 2019 yılı İşletme Defteri kayıtlarına göre yapılan incelemede; ...’in 2019 yılında toplam 84.874,10 TL satış hasılatı elde ettiği ve 112.459,88 TL gideri bulunduğu görülerek 27.585,78 TL zarar edildiği tespit edilmiştir. 25.000,00 USD ceza bedelinin ( 31.12.2019 tarihli T.C.M.B Döviz Satış Kuru 1 USD= 5,9507 TL) 2019 yılı itibariyle TL karşılığı 148.768,00 TL olarak hesaplanarak davacı ...’in elde ettiği hasılat ile ceza bedelini karşılamasının mümkün olmadığı ve ceza ve ceza bedelinin ... işletmesinin mahvına sebep olacağı görüşüne varılmıştır. • Birleşen dosyada Davacı... Ltd.Şti’nin sözleşme tarihine göre bilanço ve gelir tablolarında kar ve zarar durumu ve iktisadi kapasitesi yönünden yapılan incelemede; 2019 yılında gerçekleşen faaliyet ile elde edilen satış toplamının 233.886,70 TL olduğu ve dönemin %10,25 oranında 623.974,62 TL zarar ile sonuçlandığı, Bilançoda Dönen Varlıklar grubunda nakit ve benzerlerinin 1.491,06 TL kadar olduğu, Şirketin borçlar toplamının 861.723,76 TL kadar olduğu, 758.519,88 TL olan Aktif mevcudunun borçları karşılamaya yetmediği ve şirketin özvarlığının bulunmadığı diğer bir ifadeyle şirketin 103.203,88 TL kadar borca batık durumda olduğu, tespit edilerek; Ceza bedeli olarak belirlenen 25.000,00 USD’nın 31.12.2019 tarihi itibariyle (31.12.2019 tarihli T.C.M.B Döviz Satış Kuru 1 USD= 5,9507 TL) TL karşılığı 148.768,00 TL olarak hesaplanarak,... Ltd.Şti’nin nakit mevcudu veya özvarlığı ile ceza bedelini ödemesinin mümkün olmayacağı, ceza bedelinin şirketin mahvına sebep olacağı görüşüne varılmıştır. Tarafımca hazırlanan iş bu ek raporu Sayın Mahkeme’nin takdir ve değerlendirmesine saygılarımla arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Asıl dava, icra takibine yapılan ödeme sonucu ödenen bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı öncelikle, menfi tespit talebinde bulunmuş akabinde 07/06/2021 tarihli dilekçesi ile takipte ödeme yaptığını belirterek 77.405,45 TL' nin istirdadını talep etmiştir.

Davalı vekili her ne kadar mahkememizce ihtiyati tedbir kararı verildiğini buna karşılık ödeme yapıldığını İİK' nun 72/6. Maddesinde ki şartların mevcut olmadığını savunmuş ise de, davacının iddiası incelendiğinde teslim edilmeyen ürünlere karşılık yapılan ödemenin iadesi talep edildiğinden davaya sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre devam edilmiştir.

Dosyaya celp edilen İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davalı tarafça davalı aleyhine üç adet bono dayanak yapılarak takibin başlatıldığı, 22.500,00 TL bedelli bono yönünden İzmir Bam.... H.D.' nin ...Karar sayılı ilamı gereği ödeme sebebiyle takibin durdurulduğu, diğer iki adet bono yönünden takibin kesinleştiği ve davacı tarafça 07/06/2021 tarihinde 77.405,45 TL ödeme yapıldığı akabinde dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı görülmüştür.

Davacı vekili, taraflar arasında buz satımına ilişkin sözleşmenin bulunduğunu, müvekkilinin alıcı, davalının satıcı konumunda yer aldığını, davalının bir kısım buzları teslim etmediğini, sözleşme kapsamında 5 adet senet verildiğini, 3 adet senet bedelinin ödendiğini, geriye kalan 2 adet senet için çeklerin ciro yolu ile davalıya devredildiğini, ödemelere karşılık mal tesliminin yerine getirilmediğini iddia ederek fazla ödenen bedelin istirdadı talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, iddia edilen iki adet çekin 4 ve 5 nolu bonolar için verilmediğini, 04/05/2019 tarih 13628 nolu 82.000,00 TL bedelli faturaya ilişkin taraflarına ciro edildiğini ve bakiye 25.000,00 TL' nin ödenmediğini bu sebeple eldeki davaya konu olman İzmir ... İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı dosyasında takibin başlatıldığını, müvekkilinin edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirdiğini, üretilen bir kısım malların teslim alınmasında davacı/satın alanın temerrüte düştüğünü, 08/08/2019 tarihinde sonra taraflar arasındaki ceza yargılamasından ötürü davacı/satın alınanın teslimden kaçındığını savunmaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilafsız olan " Sözleşme" başlıklı satım sözleşmesi incelendiğinde, davalı/satıcı tarafından Mayıs ayı sonuna kadar 50.000 KG, Haziran ayı sonuna kadar 50.000,00 KG, Temmuz ayı sonuna kadar 50.000,00 KG, Ağustos ayı sonuna kadar 50.000,00 KG olmak üzere toplam 200.000,00 KG teslimatın yapılacağı, teslimatların ay sonlarında fazla olabileceği ancak az olmayacağı, ay bazında fazla teslimat yapılmış ise toplamdan düşeceği, 5 adet bono ile ödemenin gerçekleşeceği, davalı/satıcı malları teslim etmediğinde ya da taahhütlerini yerine getirmediği takdirde, davacı/satın alan ise ödemelerinde aksama yaptığında ya da taahhütlerini yerine getirmediği takdirde karşı tarafa 25.000 USD tazminat ödeyeceğinin yazılı olduğu görülmektedir.

Davacı tarafça ödendiği iddia edilen bonolar;

1.28/05/2019 vade tarihli, 20.000,00 TL

2.10/06/2019 vade tarihli 30.000,00 TL

3.10/07/2019 vade tarihli 22.500,00 TL. İş bu bonolara ilişkin "Tutanaktır" başlıklı belge ile davalı tarafın davacıya bonoları iade edeceğinin yazılı olduğu, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi' nin...Karar sayılı ilamı ile de takibin 10/07/2019 vade tarihli 22.500,00 TL bedelle bono yönünden iptaline karar verildiği, kararın istinaf kanun yoluna taşındığı ve İzmir Bam.... H.D.' nin ... Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak 3 nolu bono yönünden ödeme sebebiyle takibin durdurulmasına kesin olarak karar verdiği görüldüğünden 3 adet bononunda davacı yanca ödendiği sabittir. Bedeli ödenmeyen bonolar için davalıya ciro yolu ile devredildiği iddia edilen çeklerin bedelin ödendiği davalı tarafın cevap dilekçesi ile sabittir. İhtilaflı olan husus işbu çeklerin 4 ve 5 nolu bono için mi cevap dilekçesinde savunmaya konu fatura için mi davalıya ciro edildiği hususudur.

Taraflar arasında buz satımına ilişkin sözleşmenin bulunduğu ihtilafsız olup, ihtilaflı olan hususlar davalı tarafça sözleşme kapsamında ürün tesliminin yapılıp yapılmadığı ve ürün teslimine ilişkin davacı/satın alanın ödeme gerçekleştirip gerçekleştirmediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı taraf 1,2 ve 3 numaralı bonolar ile birlikte 2 adet çek sonucu toplam 129.500,00 TL ödeme yaptığını buna karşılık sözleşmede öngörülen miktarda ürün tesliminin gerçekleşmediğini iddia etmekte, davalı taraf ise çeklerin 82.000,00 TL bedelli faturaya ilişkin taraflarına verildiğini iş bu fatura ile, ürün teslimine ilişkin edimlerin yerine getirilmiş olmasına karşılık 4 ve 5 nolu bonoların ödenmediğini savunmaktadır.

Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında dosyaya sunulan "Mutabakat" başlıklı belgeye göre davalı tarafça 88.502 KG ürünün, sevk irsaliyelerine göre ise 96.562 KG ürünün tesliminin yapıldığı, mutabakatın davalı yanca düzenlenen 04/05/2019 tarih 13628 nolu 82.000,00 TL bedelli faturadan sonra olduğu, taraflar arasında " Sözleşme" başlıklı satım sözleşmesi dışındaki başkaca bir ticari ilişkinin bulunmadığı bu hususta da herhangi bir delilin sunulmadığı ve iddianın ileri sürülmediği, davalının cevap dilekçesinde 08/08/2019 tarihinde sonra taraflar arasındaki ceza yargılamasından ötürü davacı/satın alınanın teslimden kaçındığı savunması karşısında 2. Faturaya ilişkin teslimin, fatura tarihinin 26/08/2019 olmasından ötürü mümkün görülmediği, bu hali ile sunulan sevk irsaliyelerine göre davalı tarafın 96.562 KG ürün teslimi yaptığı, her ne kadar sözleşmede ürünün KG başı fiyatı daha düşük belirlenmiş ise de, davacının davalı tarafça düzenlenen faturaya karşı itirazının olmaması karşısında ürün KG fiyatının 1,00 TL olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu halde teslim edilen 96.562 KG ürün karşılığı davacı/satın alanın 96.562,00 TL ödeme yapması gerektiği, sözleşmede belirtilen ilk 3 bononun "Tutanaktır" başlıklı belge ile 2 adet çekin ise celp edilen müzekkere cevapları ve davalının cevap dilekçesi sonucu ödendiği sabit olduğundan davacının toplam 129.800,00 TL ödeme yaptığı anlaşıldığından teslime karşılık fazla ödeme yapan davacının davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılarak takipte ödenen miktarın iadesine, davalı takip yapmakta kötü niyetli olmadığından davalı aleyhine tazminat talebinin reddine hükmetmek gerekmiştir. Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin... esas sayılı dava dosyasının konusu, cezai şartın ödenmesi istemine ilişkindir.

Davalı vekilinin zamanaşımı defi değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmenin satım ilişkisinden kaynaklandığı ve satıma yönelik asıl edim ile birlikte yan edimlerin 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, eldeki davada asıl edime tabi cezai şart alacağının 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde talep edildiği anlaşıldığından zamanaşımı define mahkememize itibar edilmemiştir.

Somut olayda; Taraflar arasındaki ihtilafsız olan " Sözleşme" başlıklı satım sözleşmesi incelendiğinde, davalı/satıcı tarafından Mayıs ayı sonuna kadar 50.000 KG, Haziran ayı sonuna kadar 50.000,00 KG, Temmuz ayı sonuna kadar 50.000,00 KG, Ağustos ayı sonuna kadar 50.000,00 KG olmak üzere toplam 200.000,00 KG teslimatın yapılacağı, teslimatların ay sonlarında fazla olabileceği ancak az olmayacağı, ay bazında fazla teslimat yapılmış ise toplamdan düşeceği, 5 adet bono ile ödemenin gerçekleşeceği, davalı/satıcı malları teslim etmediğinde ya da taahhütlerini yerine getirmediği takdirde, davacı/satın alan ise ödemelerinde aksama yaptığında ya da taahhütlerini yerine getirmediği takdirde karşı tarafa 25.000 USD tazminat ödeyeceğinin yazılı olduğu, davacı/satıcının ödemelerde aksaklık olduğunu iddia ederek cezai şartın tahsilini talep etmekte, davalı yan ise davacının teslim yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunarak cezai şart talebinin mahsubunu talep etmektedir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarına göre davacı/satıcının sözleşme ile kararlaştırılan teslim tarihlerine ilişkin, davalı/satın alan ise teslim edilen ürünlere karşılık ödeme taahhütlerine uygun davranmadığı sabit olduğundan her iki tarafında sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartı talep etme hakkı bulunduğu anlaşıldığından mahsup defi de dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin... esas sayılı dava dosyasının konusunun, satım sözleşmesi nedeniyle düzenlenen faturadan bakiye kalan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı vekili 04/05/2019 tarihli 82.000,00 TL bedelli buz satımına ilişkin düzenlenen faturadan bakiye kalan alacağın ödenmediğini iddia etmekte, davalı taraf ise teslime ilişkin mutabakatta yer alan liste dışında başkaca bir ürünün teslim edilmediğini savunmaktadır. Asıl dava yönünden de açıklandığı üzere, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında dosyaya sunulan "Mutabakat" başlıklı belgeye göre davalı tarafça 88.502 KG ürünün, sevk irsaliyelerine göre ise 96.562 KG ürünün tesliminin yapıldığı, mutabakatın davalı yanca düzenlenen davaya konu 04/05/2019 tarih 13628 nolu 82.000,00 TL bedelli faturadan sonra olduğu, taraflar arasında " Sözleşme" başlıklı satım sözleşmesi dışındaki başkaca bir ticari ilişkinin bulunmadığı bu hususta da herhangi bir delilin sunulmadığı ve iddianın ileri sürülmediği, asıl davada davalının cevap dilekçesinde 08/08/2019 tarihinde sonra taraflar arasındaki ceza yargılamasından ötürü davacı/satın alınanın teslimden kaçındığı savunması karşısında 2. Faturaya ilişkin teslimin, fatura tarihinin 26/08/2019 olmasından ötürü mümkün görülmediği, bu hali ile sunulan sevk irsaliyelerine göre davacı tarafın 96.562 KG ürün teslimi yaptığı, davalının teslime yönelik ödeme edimini ifa ettiği anlaşıldığından davacının 82.000,00 TL bedelli faturadan kaynaklı alacağının bulunmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.