Danıştay 2. Daire Başkanlığı
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/10001 E. , 2023/3432 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Hatay ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde teknisyen yardımcısı olan davacının, Reyhanlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Polis Merkezi Amirliğinde görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, daha önce (04/07/2012 tarihinde) aynı suçtan disiplin cezasıyla cezalandırıldığı ve tekerrür oluştuğundan Tüzüğün 14. maddesi uyarınca bir üst ceza olan "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Hatay İl Polis Disiplin Kurulu işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesi'nin 10/10/2017 günlü, E:2016/18073, K:2017/21029 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, yardımcı hizmetler sınıfında yer aldığı, görevleri arasında temizlik işlerinin de olduğu ısrarla söylemesine rağmen davacının temizlik işlerini yerine getirmeyerek "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle, "24 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, davacının daha önce 04/07/2012 tarihinde aynı fiilden tecziye edildiği ve tekerrür oluştuğundan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesi uygulanarak bir üst ceza olan "meslekten çıkarma" cezası ile tecziye edildiği, tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için, tekerrüre esas alınan önceki fiile ilişkin disiplin sürecinin tamamlanması (bu fiil nedeniyle verilmiş olan disiplin cezasının ilgiliye tebliğ edilmesi) ve sonraki fiilin, bu tarihten sonra işlenmiş olması gerektiği, tekerrüre esas alınan ilk cezanın, Tüzüğün 10. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, geçmiş hizmetlerinin olumlu olması nedeniyle bir alt ceza olan "10 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine ilişkin 04/07/2012 günlü işlem olduğu ve bu işlemin davacıya 16/07/2012 tarihinde tebliğ edildiği, ancak dava konusu disiplin cezasına konu fiilin 17/05/2012 tarihinde işlendiği ve 18/06/2012 tarihinde soruşturmaya başlanıldığı dikkate alındığında, tekerrür hükmü uygulamasında esas alınan disiplin cezasına ilişkin disiplin süreci tamamlanmadan (tekerrüre esas disiplin cezası verilmeden ve davacıya tebliğ edilmeden) işlenen fiil nedeniyle tekerrür hükmünün uygulandığı bu halde; tekerrür hükümlerinin uygulanması için gerekli şartların oluşmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
MADDİ OLAY :
Hatay ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü Polis Merkezi Amirliğinde görevli iken, temizlik işlerini yapmadığı, bu konuda polis merkezi amiri ve görevli personelce defalarca uyarıldığı, tutanak tutulduğu, davacının; temizlik işinin görevi olmadığı, emniyetin temizlik işi için hizmet satın aldığı, bu işin onların görevi olduğunu belirttiği, Polis Merkezi amirinin ise, davacının yardımcı hizmetler sınıfında yer aldığı, görevleri arasında temizlik işlerinin de olduğu ve temizlik yapmasını ısrarla söylemesine rağmen davacının temizlik işlerini yerine getirmeyerek "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle, Hatay Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, davacının daha önce 04/07/2012 tarihinde aynı fiilden tecziye edildiği ve tekerrür oluştuğundan Tüzüğün 14. maddesi uygulanarak bir üst ceza olan "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT :
Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde, "Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde her yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, Mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlıkta; davacının "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediği gerekçesiyle, karşılığı 24 ay uzun süreli durdurma cezası olan eylemi, önceki cezası da dikkate alınarak tekerrür hükümlerinin uygulanmasına sebebiyet vermiş ve davacı meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmiştir.
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda, soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle (yer, zaman, oluş şekli vs.) ortaya konulması, yani ispat edilmesi gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; temyize konu İdare Mahkemesi kararında, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasını gerektiren eyleminin sübuta erip ermediği hususunda bir değerlendirme yapılmadan, tekerrür hükümlerinin uygulanması için gerekli şartların oluşmadığı dikkate alınarak karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasını gerektiren bir eyleminin bulunup bulunmadığı, isnad edilen eylemlerin sübut bulup bulmadığı hususunda değerlendirme yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamıştır. Öte yandan; davacıya isnat eylemin sabit görülmesi halinde, 7068 sayılı Kanun'da, Mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemesinin davacının lehine olduğu hususunun da dikkate alınacağı açıktır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;
1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2.... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3.Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4.2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY (X) : Kararımızın, hukuki değerlendirme bölümünün son paragrafına "davacıya isnat eylemin sabit görülmesi halinde" ibaresinden sonra gelmek üzere, tekerrüre esas alınan disiplin cezasının akıbetinin de araştırılması, ibaresinin eklenmesi gerektiği görüşüyle karara gerekçe yönünden kısmen katılmıyorum.