6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı şirket ile davalı ve dava dışı bayi/distribütör arasında 01.04.2019 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi ve 01.02.2021 tarihli Ek Protokol'ün akdedildiğini, davalının sözleşme yürürlükte iken taahhütlerini yerine getirmediğini, TAPDK satış belgesi yenileme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, 2022/Mart ayından bu yana tüketici taleplerine uygun düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün almayarak müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak ürün bulundurmadığını, sözleşmenin birden fazla maddesini ihlal ettiğini, davalının kusuru nedeniyle devamı imkansız hale gelen sözleşmenin davacı şirket tarafından İzmir .... Noterliği’nin 07.12.2022 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haklı olarak feshedildiğini, davalının, taraflar arasındaki sözleşmenin 15. maddesinde sözleşme süresince işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmede ürünlerin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, davacı şirket tarafından verilen tabela, tente veya sair mevzuata uygun görselin kaldırılması, değiştirilmesi veya beklenen faydayı azaltacak uygulamalar yapılması, işletmenin devredilmesi, işletmede iş değişikliği yapılması, sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birinin ihlal edilmesi, ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenlerle sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde davacı şirketten aldığı nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile her türlü mali yardımı, verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faiz de dahil olmak üzere T.C. Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte nakden ve defaten ödemeyi ve ayrıca 20.000,00 TL cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalıya sözleşme ve ek protokol uyarınca 55.400,00 TL katkı aktarıldığını, sözleşmeyi ihlal eden davalı aleyhine 20.000,00 TL cezai şart ve cezai şartın faizi ile 55.400,00 TL’lik yatırım ve yatırımın işlemiş faizinin tahsili talebi ile İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca itirazı nedeni ile icra takibinin durduğunu beyan ederek davanın kabulü ile İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile arabuluculuk giderleri ve arabuluculuk vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesiyle; davacı şirket ve dava dışı bayi/distribütör ... Paz. Tic. A.Ş. ile aralarında 01.04.2019 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi ve 01.02.2021 tarihli Ek Protokol'ün akdedildiğini, sözleşmenin ve ek protokolün distribütör şirket tarafından davacı şirketin merkezine gönderildiğini, davalıya sözleşmenin bir suretinin verilmediğini, uyuşmazlığın çözümünde Antalya Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davanın reddinin gerektiğini beyan ederek yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın kesinleşmesi üzerine Mahkememize tevzi edilen dosyanın yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapılmıştır. Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalının ticaret sicil müdürlüğünün cevabi yazısı ile tacir kaydının bulunmadığı, vergi dairesi müdürlüğünün cevabi yazısı ile davacının 05.01.2010-31.12.2022 tarihleri arasında gerçek usul yönünden mükellefiyet kaydının bulunduğu,

Mahkememizce Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanından alınan rapora göre davalının vergi mükellefiyeti bulunmadığı, 31.12.2022 tarihi itibariyle işi terk ettiği anlaşılmakta olup, buna göre davalının dava tarihi itibariyle tacir sıfatına haiz olmadığı açıktır.

Uyuşmazlığın TTK’da düzenlenen bir husustan kaynaklanmamasına, davalının tacir sıfatının bulunmamasına göre, iş bu davada görevli mahkemenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gözetilerek Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin TTK' nun 5/3. maddesi uyarınca görev ilişkisi olduğundan Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

"... uyuşmazlığın çözümünde TBK 639 ve devamı maddelerinin uygulanması gerektiği, davanın mutlak ticari dava olmadığı, taraflar dava tarihi itibariyle tacir sayılmadığından nispi ticari dava da sayılamayacağı, buna göre davayı görmeye Fethiye ... Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olup mahkemenin görevli olmadığı kanaatine varılmış ve HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir. ..." (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 25.10.2023 tarihli, Dosya No : ... Karar No :... sayılı ilamı) "... Somut olayda; Dava, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, şirket olmakla tacirdir. Davalının ticaret sicil müdürlüğünün cevabi yazısına göre dava dışı Tasfiye Halinde ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin hissedarı olduğu, esnaf ve sanatkarlar odasında kaydının 03.01.2018 tarihinde silindiği, vergi dairesinin cevabi yazısı ile davacının 14.06.2016-31.12.2020 tarihleri arasında gerçek gelir vergisi yönünden kaydının bulunduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanından mahkemece alınan rapora göre vergi mükellefiyeti bulunmadığı, 02.05.2019 tarihi itibariyle işi terk ettiği anlaşılmakla davalı dava tarihi itibarı ile tacir değildir. Davalının, TTK. nun 16/2 maddesi uyarınca tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. (Yargıtay ....HD ... Esas ... Karar) ..." (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 19/02/2024 tarihli, Dosya No : ... Karar No : ... sayılı ilamı) "... Somut olayda davacı, davalı ile aralarındaki ticari alışveriş kapsamında alacak talebinde bulunmuştur. Dosya kapsamı, ticaret sicil müdürlüğü ve vergi dairesinin yazı cevaplarına göre davacının dava tarihi itibari tacir sıfatının bulunmadığı, 2019 yılında ticari faaliyetin sona erdiği taraflar arasındaki uyuşmazlığın da mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. ..." (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 19/06/2023 tarihli, Dosya No : 2023/883 Karar No : 2023/1801 sayılı ilamı)