11. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen davada ...... tarihli ara kararın istinaf incelemesi ihtiyati tedbire itiraz eden vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: - K A R A R -

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile borçlu davalının......nin ortakları iken taraflar arasında ...... tarihinde ortaklığın anlaşmalı olarak sona erdirilmesinden dolayı pay devri ve ödeme koşullarını düzenleme sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye göre müvekkili devir eden diğer tarafta ise ......in devir alan olarak belirtildiğini,...... tarihi itibari ile .......'lerin hazırlamış olduğu mali verilerde mutabık kalarak hesapladıkları devredenin her iki şirketteki toplam ...... paya karşılık gelen sermaye değeri...... USD olarak belirlendiği ve devir eden tarafından bu rakamda aşağıda ad ve soyadları yazılı şahitlerinde huzurunda mutabık kalınmıştır" şeklinde düzenleme yapıldığını, devir edenin üzerinde mutabık kalınan her iki şirketteki toplam ..... adet paya karşılık gelen ..... USD'lik hisse bedelini devir alan aşağıdaki şekilde ödeyeceğini beyan ve taahhüt edeceği,.... USD'lik kısmını iş bu sözleşmenin imzalandığı gün şahitler huzurunda elden ya da banka havalesi şeklinde, geriye kalan .....USD'lik kısmının ise sözleşme imza tarihinden itibaren.... aylık evrak karşılığı ödeneceği şeklinde düzenlemenin yapıldığını, davacının müvekkilinin akit gereği üzerine düşen pay devir edimini ifa ettiğini, şirketin karar defterine yazılarak ...... bildirimin yapıldığını, davalının ise para verme yükümlülüğünü ihlal ettiğini, müvekkilinin..... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, ancak davalının borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, akabinde taraflar arasında ana sözleşmeye istinaden ...... tarihinde ek sözleşme tanzim edildiğini, ek sözleşme ile borçlunun ana sözleşmedeki borcu kabul ettiğini, borçlu tarafından alacaklı müvekkiline sadece ..... USD ödediğini,...... esas sayılı dosyasında borcunun...... TL işlemiş faiz olduğunu, bu borcunun akdin imza edilmesinden itibaren üç gün içerisinde ödeyeceğini, ek sözleşmenin hükümlerinin de ihlal edilmesi halinde........cezai şart ödeyeceğini kabul ve beyan ederek taraflarca imza altına alındığını, davalının borcunu ödemediğini, vadesi gelmiş bir borcun varlığının açık olduğunu, müvekkilinin alacağının rehinle veya başka bir suretle teminat altına alınmadığını ileri sürerek teminatsız olarak ya da mahkemenin takdir ettiği bir miktar para veya teminat mektubu mukabilinde... esas sayılı dosyası üzerinden borçlu adına kayıtlı olan taşınır, taşıt, taşınmaz ve banka hesapları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerin ihtiyaten haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece..... tarihli ara karar ile; "...Talebin dayanağı olan belgenin/belgelerin asılları ile ihtiyati haciz isteyenin onayladığı aslına uygun fotokopileri ve dosya kapsamı ile talebe konu borcun rehinle temin edilmediği, vadesinin geçtiği ve ödenmediği hususları anlaşılmıştır. .......Karar sayılı içtihatında belirtildiği üzere "İcra ve İflas Kanunu'nun 258/1 hükmüne göre İhtiyati Haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin "alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması" yeterlidir. Mahkemenin "alacağın varlığına kanaat getirmesinden" anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bununla birlikte, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, İhtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2'nci maddesinde yer alan "hukuk devleti" ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İ.İ.K'nun 264'üncü maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır. Ayrıca, İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için 'alacağın yargılamayı gerektirmemesi' şeklinde bir koşulda kanunda öngörülmemiştir. Aksine, ihtiyati hacze konu her alacağın, kural olarak İ.İ.K.'nun 264'üncü maddesi kapsamında "yargılamayı gerektirmesi" olasılığı, kanunda açıkça kabul edilmektedir. Tüm bu nedenlerle ihtiyati haciz istemi talebinin mahkememizce incelenmiş ve kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hükmün kurulması gerektiği vicdani kanısına varılmıştır.

1.TALEBİN......TL yönünden KABULÜ İLE; İİK'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince, ihtiyati haciz isteyen alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde borçlu/borçlular ile üçüncü şahısların bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla ihtiyati haciz isteyen alacaklı şimdilik talebe konu alacağın % ... TL nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki bir başka bankaya ait teminat mektubu olmak kaydıyla) Mahkememize yatırdığında veya ibraz ettiğinde, borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının İHTİYATEN HACZİNE" karar verilmiştir.

Aleyhine ihtiyati tedbir istenen itiraz eden eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın itirazın iptali davası olup kısmi dava olarak açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca dava şartı arabuluculuğun usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, müvekkilinin.... tarihli protokol gereği üzerine düşen tüm edimleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, anlaştıkları ... USD bedeli davacıya ödediğini, bu durumun her iki şirketteki hisselerin noter aracılığı ile resmi olarak yapılan devirleri de ispat altında olduğunu, sırf bu resmi devirlerin yapılmış olmasının dahi hisse bedellerinin ödendiğine karine teşkil ettiğini, müvekkilinin ödemelerin bir kısmını banka havalesi şeklinde bir kısmını ise sözleşmede kararlaştırıldığı üzere elden makbuz karşılığında yaptığını, davacı tarafından sunulan .... tarihli ek protokol başlıklı evrakın düzmece ve sahte olarak düzenlendiğini, müvekkilinin böyle bir evrakı imzalamadığını, itirazın iptali davasında ve ihtiyati haciz kararında takip talebinde yer almayan .... tarihli sahte evraka dayanıldığını, .....bir çok kararında takip talebinde yer almayan evraka itirazın iptalinde dayanılamayacağının vurgulandığını, .... tarihli pay devri sözleşmesinde belirlenmiş bir vadenin olmadığı, pay devrinin noterden yapılacağı gün paranın elden veya havale olarak alınacağının belirtildiğini, noterden resmi imzaların atılması hisse bedellerinin de ödendiğine karine teşkil ettiğini, dolayısıyla burada ihtiyati haciz bakımından vadesi geçmiş bir borçtan bahsetmenin mümkün olmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkili hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiş, ...... tarihli dilekçesi ile; davacı taraf ihtiyati haciz talep ederken ...... tarihli ek protokol taahhütname isimli evraka dayandığını, mahkemece ..... tarihli ek protokol taahhütname isimli evraka dayanılarak müvekkili aleyhine haciz kararı verildiğini, bu evrak hakkında ......ı nezdinde suç duyurusunda bulunduklarını, bu kapsamda savcılık dosyasından davacının ifadesinin alındığını, davacı tarafın mahkemeye sunulan...... tarihli ek protokol taahhütname isimli evrakı reddettiğini, davacının ...... tarihli sahte evrakla ilgili olarak ceza alacağını düşündüğünden olsa savcılıkta ... tarihli evrakı reddettiğini belirterek itirazlarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece ... tarihli ara karar ile; Buna göre; "........... Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. .....Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir.... İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. ...... bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz. Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile ihtiyati haciz kararı verilmiş, itirazcının..... tarihli itiraz dilekçesi vermesi üzerine ..... maddesi gereğince duruşma açılmış, usulüne uygun davetiye taraflara tebliğ edilmiş, tebliğ neticesinde itiraz eden vekili ve karşı taraf vekili duruşma günü hazır bulunmuş, itiraz nedenlerinin icra iflas kanunu 265. Maddesinde düzenlenen itiraz nedenleri arasında yer almadığı, davalı taraf iddialarının ihtiyati hacize itiraz duruşmasında araştırılmasının mümkün olmadığı ancak esas yargılama ile birlikte neticelenebileceği anlaşıldığından; mahkememizce verilen ihtiyati hacize itirazın reddine" karar verilmiştir.

Aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, itirazın iptali davasında ve ihtiyati haciz kararında takip talebinde yer almayan evraka dayanıldığını, ayrıca vadesi geçmiş bir borcun söz konusu olmadığını, itirazın iptali davasının İİK'da itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlendiğinden takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olarak ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olup, bu bakımdan takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğunu, ...... tarihli takip talebinde yer almayan, dayanılmayan ve müvekkili tarafından imzalanmamış dava ile birlikte haberdar oldukları...... tarihli ek protokol isimli sahte evrakın itirazın iptali dosyasına sunularak mahkemenin yanıltıldığını, bu hususun ihtiyati hacze itirazda değerlendirilemeyeceğinden bu evrakla ilgili taraflarınca ...... suç duyurusunda bulunduklarını, ihtiyati haciz bakımından vadesi geçmiş bir borçtan bahsetmenin mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan ....... tarihli pay devri sözleşmesinde davacının her iki şirketteki hisseleri karşılığında ......'nin ise bu sözleşmenin imzalandığı gün şahitler huzurunda elden veya banka havalesi şeklinde ödeneceğinin belirtildiğini, daha sonra noterden resmi olarak imzalar atılarak hisse devrinin gerçekleştiğini, bu durumun dahi davacının alacağını aldığına karine teşkil ettiğini, burada vadesi geçmiş bir borçtan söz edilemeyeceği gibi yasal karine karşısında alacağın ödenmediğini de iddia etmenin doğru olmadığını, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, davacı tarafın ihtiyati haciz talep ederken...... tarihli ek protokol taahhütname isimli evraka dayandığını, mahkemenin bu evraka dayanarak müvekkili hakkında ihtiyati haciz kararı verdiğini, bu evrak hakkında yaptıkları suç duyurusu üzerine .... soruşturma dosyasında davacının ifadesinin alındığını, davacının savcılıktaki beyanında Ticaret Mahkemesine kendileri tarafından sunulmuş olan ....... tarihli ek protokol taahhütname isimli evrakı reddettiğini, ihtiyati haciz kararına dayanak alınan....... tarihli sahte evrakın kayıtsız ve şartsız borç ikrarı içeren kambiyo evrakı olmadığını, huzurdaki davaya konu alacak iddiasının çekişmeli hale döndüğü, alacağın varlığının ispata muhtaç olup yargılamayı gerektirdiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz itirazın reddi ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır. İstinaf incelemesi, ...... maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık, ihtiyati hacze itirazın reddi kararının ve ihtiyati haczin kaldırılması istemine ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme ... maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi İhtiyati haciz talep edebilme koşulları...... maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmalıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir. .... “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat edinilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır. Özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. İhtiyati haciz kararına karşı itiraz ise İİK’nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Buna göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin, “dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı” itiraz edebilir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farlı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde,.... maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmasıdır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu,..... maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır .... Somut olayda, talep eden tarafından, limited şirkette pay devrine ilişkin alacağa yönelik olarak ihtiyati haciz talep edilmektedir.

İhtiyati haciz isteminin kabulü için; alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması gerektiği dikkate alındığında bu aşamada ihtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesine eklemiş olduğu delillerin bu koşulu sağlamadığı, davacının alacağının varlığı ve miktarının yapılacak yargılama sonucunda ortaya konulabileceği, ihtiyati haciz şartlarından olan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı dikkate alınarak ihtiyati hacze itirazın kabul edilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmadığından kararın kaldırılarak ihtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması yönünde yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

A)1-Aleyhine ihtiyati haciz istenen - itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2..... sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,

3.İhtiyati hacze itiraz eden vekilince yatırılan istinaf yolu karar harcının istek halinde anılan taraflara İADESİNE,

4.İhtiyati hacze itiraz eden tarafından yatırılan 1,169,40 TL istinaf başvuru harcının ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz edene verilmesine, B-6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına;

1.İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin ihtiyati hacze itirazlarının KABULÜ ile, -.... ara karar ile verilen ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA,

-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE,

2.İİK'nın 36/5. maddesi gereğince ihtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan teminatın İADESİNE,

3.İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,

4.HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

HMK'nın 353. ve 362/1-f bendi uyarınca kesin olmak üzere .... tarihinde oy birliği ile karar verildi... .