17. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

Davacı vekili dava dilekçesinde; müflis şirketten alacaklı olan ... San. ve Tic. A.Ş.'nin, Kadıköy ... Noterliğinin 16/07/2013 tarihli temlik sözleşmesi gereğince 422.477,58 TL olan alacağını müvekkili şirkete temlik ettiğini, alacağını temlik eden ... San. ve Tic. A.Ş. ile müflis şirket arasındaki cari hesap hareketlerini yansıtan cari hesap ekstresi ve temlik sözleşmesinin bir örneğinin iflas masasına sunularak alacağın kaydının talep edildiğini, ancak iflas masasınca alacağı tevsik eden belge bulunmadığından bahisle alacak kaydı taleplerinin tamamının reddedildiğini belirterek 422.477,58 TL alacağın masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:

İlk derece mahkemesince, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; alacağın, temlik eden şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, temlik kaydının davacının kayıtlarında gözüktüğü, müflis şirketin deposunda yapılan incelemede ibraz edilen ticari defterlerden yevmiye defterinin incelenmesinde, torba hesap diye tabir edilen şekilde kayıt yapıldığı, başka bir anlatımla herhangi bir detay olmadan tüm malzeme alımlarının 320 yurt içi satıcılar hesabına kayıt yapıldığı ve muavin kayıtlarının olmaması nedeni ile hangi tutarın, hangi şirket/satıcıya ait olduğunun bilinmesinin mümkün olmaması ve binlerce sayfa olması nedeniyle müflis şirketin, dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye iflas tarihi itibariyle ne kadar borçlu olduğunun tespitinin mümkün olmadığı, davalının kusurlu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğu, bu nedenle TMK'nun 2. ve 6. maddeleri uyarınca, davalının kendi kusurlu davranışından bir hak elde edemeyeceği ve sonuçlarına katlanma yükümlülüğü bulunduğu gerekçelerine istinaden davanın kabulü ile, 422.477,58 TL alacağın sıra cetvelinde 4. sıraya kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

DAİREMİZİN 2018/856 ESAS 2021/189 KARAR SAYILI KARARI İLE; Somut uyuşmazlıkta, davacının, münhasıran davalının ticari defterlerine dayanmadığı, sözleşme ilişkisi ve mal teslimini usulüne uygun delillerle ibraz edemediği, bu kapsamda davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığından bahisle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİNİN 2021/3091 ESAS 2022/2174 KARAR SAYILI KARARI İLE;

Davacı tarafın, temyiz dilekçesi ekinde sevk irsaliyelerini sunduğu, bilirkişi raporuna göre, temlik eden dava dışı şirketin, usulüne uygun kayıtlarında davalı taraftan alacaklı gözüktüğü, davalı şirketin kayıtlarını usulüne uygun tutmadığından alacağa ilişkin tespit yapılamadığı gerekçeleri ile temlik eden şirketin, davalı şirket adına düzenlediği sevk irsaliyelerinin ve dosyadaki diğer belgelerin değerlendirilerek davacı şirketin, davalı taraftan alacağı olup olmadığı hususunda Yargıtay denetimine elverişli açık, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava,

İİK'nun 235. maddesi gereğince açılan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. Dairemizce, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/3091 Esas 2022/2174 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, iflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir(İİK 223. Madde). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut olayda, İstanbul Anadolu 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/21 Esas sayılı dosyasında 16.07.2013 tarihinden geçerli olmak üzere davalı şirketin iflasına karar verildiği, davacının masaya müracaatla 280 kayıt sıra numarası ile 422.477,58 TL alacak kayıt talebinde bulunduğu, talebin reddine karar verildiği, davacı tarafından masraf yatırılmadığı, sıra cetvelinin 26.03.2014 tarihli Milat Gazetesi ve 28.03.2014 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, davacının 15 günlük hak düşürücü süre içinde, (12/04/2014 Cumartesi) 14.04.2014 tarihinde eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, temlik alan davacının iflas tarihi itibari ile davalı şirketten alacaklı olup olmadığı ve miktarı noktasında toplanmaktadır.Davacı vekili tarafından ibraz edilen temliknameye göre, dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin, müflis şirketten olan 422.477,58 TL alacağını Kadıköy ... Noterliği'nin 16.07.2013 tarih ve ... yevmiye nolu temlikname sözleşmesi ile davacıya temlik ettiği anlaşılmaktadır.

02/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda; müflis şirketin ticari defterlerinin binlerce sayfayı içerdiği, ... San. ve Tic. A.Ş. ile müflis arasındaki borç alacak ilişkisini gösteren bir muavin defter dökümünün bulunmadığı, defterlerin binlerce sayfa olması nedeniyle borç alacak ilişkisini gösteren dökümlerin binlerce sayfanın çevrilmesi ve gözlen tespitlerinin imkansızlığından borç alacak ilişkisinin çıkartılmasının mümkün olmayacağı, davacı tarafından, temliknamenin tek sayfasının dosyaya sunulmuş olduğu, noter yevmiye numarasının bulunmadığı, temlikname ile müflis şirketin iflas tarihinin aynı tarih olduğu nazara alındığında temliknamenin geçerli sayılıp saymayacağı hususundaki kararın mahkemenin takdirinde olduğu,

talimat Mahkemesine temlik eden şirket olan ... San. Tic. A.Ş tarafından ticari deflerler ibraz edilmediğinden bilirkişiden rapor alınamadığı, müflis şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, temlik edene borçlu olduğunun tespit edilemediği bildirilmiştir. 14/10/2016 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı vekili tarafından dosyaya sunulu cari hesap hareketleri dökümleri incelendiğinde, ... San. ve Tic. A.Ş.'nin, müflis şirketten 28/03/2013 tarihi itibariyle 422.477,58 TL alacaklı durumda bulunduğu, 16/07/2013 tarihinde müflis şirket hesabının ...'a devri açıklaması ile 422,477,58 TL alacağın sıfırlandığının göründüğü, temlik veren ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması için Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış ise de defterler sunulmadığından incelemenin yapılamadığı, bu durumda, dava dışı temlik veren ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterleri üzerinde dava konusu ile ilgili bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle dosyaya sunulan cari hesap hareketleri dökümlerinin, ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarına uygun olup olmadığının belirlenmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir. 2'li bilirkişi heyeti tarafından sunulan 19/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı şirket tarafından ibraz edilen ticari defterlerin lehine delil niteliği taşıdığı, dava dışı şirketin, davalı müflis şirkete satış ve teslimini yaptığı mallara ilişkin olarak davalı adına açık fatura (veresiye) düzenlediği ve davalı adına açılan 120.10000008 Alıcılar/ ... Marketleri A.Ş. hesabına kaydedildiği, dava dışı şirketin kayıtlarına göre, temlik edenin, davalı şirketten 422.477,58 TL alacaklı gözüktüğü, davalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde ise, şirketin yevmiye defterindeki kayıtların torba hesap diye tabir edilen şekilde tutulduğu, başka bir anlatımla herhangi bir detay olmadan tüm malzeme alımlarının "..." hesabına kaydedildiği, muavin kayıtlarının olmaması nedeni ile de, hangi tutarın hangi şirkete/satıcıya ait olduğunun bilinmesinin mümkün olmadığı, bunun sebebinin müflis şirketin her bir satıcı için ayrı ayrı muavin kaydı oluşturmamış olmasından kaynaklandığı, usulüne uygun olarak tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerektiği, somut olayda, her ne kadar davalı, ticari defterlerini incelemeye sunmuşsa da, her bir satıcı için ayrı ayrı muavin kaydı oluşturulmadığı, tüm malzeme alımlarını aynı hesaba kayıt ettiği, davalının, ticari defterlerinde TTK ve VUK'a aykırı olacak bir şekilde kayıt oluşturduğu, davalının kusurlu davranışı ile, kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğu, bu durumda da, kendi kusurlu davranışından davalının bir hak elde edebilmesinin hukuken mümkün olmadığı, davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış gibi bir sonucun ortaya çıktığı, bu halde de, alacağı temlik alan davacının, usulüne uygun olarak ticari defterlerini tutan (alacağı temlik eden) ...'nun kayıtlarından lehine sonuç elde etmesinin mümkün olabileceği bildirilmiştir.

Davacı taraf, sevk irsaliyelerini temyiz aşamasında dosyaya sunmuş olup bozma ilamında, sevk irsaliyelerinin dosyadaki diğer belgelerle değerlendirilip bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dairemizce, dosyaya ibraz edilen sevk irsaliyelerinde teslim alan kısmında ismi yazılan kişilerin sevk irsaliyesi tarihinde müflis şirket bünyesinde çalışıp çalışmadığı hususunda SGK'ya müvekkere yazılmış olup gelen cevapta, listedeki isimlere rastlanmadığı bildirilmiştir. Dairemizin ara kararı üzerine, davacı vekili tarafından, daha önceden dosyaya sunulan sevk irsaliyelerinin ve yine bu sevk irsaliyelerine ait faturaların bir kısmının asılları sunulmuş olup akabinde yazılan müzekkere üzerine taraflara ait BA/BS kayıtları celbedilmiştir.

14/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dosya kapsamındaki sevk irsaliyelerine göre, müflisin 7 ildeki şubelerine mal sevkiyatlarının yapıldığı, irsaliyelerde teslim alan kısmındaki şahısların telefon numaraları ile araç plakalarının yer aldığı, teslim alan şahısların irsaliye üzerindeki yazılı olan telefon numaraları tarafınca arandığı, ulaşılabilen şahısların, müflis şirket de çalışmadıklarını ve sadece nakliye işi yaptıklarını beyan ettiği, bazı irsaliyelere konu olan malların taşıma işinin, kargo şirketlerince yapıldığı, dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin, dava dosyasındaki irsaliyelere karşılık fatura düzenlemek ve bu faturaları davalıya vermek zorunluluğundan hareketle her iki tarafında bu faturaları yasal defterlerine kaydedip kaydetmediğinin anlaşılması bakımından yapılacak nihai işlemin; dava dışı ... San. ve Tic. AŞ.'nin bağlı bulunduğu Çorum Vergi Dairesinden 2011-2012-2013 yıllarına ait mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim formlarının (BS) her ay için ayrı ayrı olarak müzekkere yoluyla dosyaya derç edilmesi gerektiği, aynı şekilde müflis şirketin bağlı olduğu Büyük Mükellefler Vergi Dairesinden 2011-2012-2013 yıllarına ait mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim formlarının (BA) her ay için ayrı ayrı olarak müzekkere yoluyla dosyaya derç edilmesi gerektiği, akabinde BA-BS formlarının mukayesesi sonucunda taraflar arasındaki mal alım ve satım tutarlarının karşılaştırılmasının yapılabileceği, bu karşılaştırma neticesine göre davaya konu olan irsaliyelerdeki malların faturaya bağlanarak davalıya teslim edilip edilemediğinin ve/veya ne kadarlık bir kısmının davalı kayıtlarına alındığının tespitinin yapılabileceği, BA-BS formlarının karşılaştırılması neticesinde taraf beyanlarının tam mutabakatının varlığı durumunda, dosyadaki bilirkişi raporunda zikredildiği üzere, davalı kayıtlarından borç alacak tutarının tespit edilmesinin mümkün olmadığı yönündeki tespit ışığında dava dışı ... San. ve Tic. AŞ.'nin yasal kayıtlarındaki alacak tutarının kabul edilip edilmemesinin yönündeki nihai kararın Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. 04/10/2023 tarihli bilirkişi 1. ek raporunda; dosyada mevcut bulunan 124 adet irsaliyenin dercedilen faturalarla birebir eşlemesinin yapıldığı, ancak rapor kapsamında dökümü yapılan 8 adet irsaliyeye karşılık gelen faturaların dosya mevcudunda bulunmadığı bildirilmiştir. 27/02/2024 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; müflis şirket ... AŞ'ye ait vergi dairesi tarafından gönderilen BA-BS karşılaştırma formlarının aylık bazda gönderildiği, tarafların iade mal hareketlerine ilişkin olarak verdiği beyanları kapsamadığı, buna göre dava dışı ... AŞ'nin 2011, 2012 ve 2013 yıllarında müflis şirket ... AŞ'ye toplam 1.614 adet fatura karşılığında KDV hariç 2.219.137,00 TL tutarında mal ve hizmet satımına ilişkin fatura düzenlediği ve BS formu ile beyan ettiği, aynı şekilde müflis şirket ... AŞ'nin 2011, 2012 ve 2013 yıllarında dava dışı ... AŞ'den 1.592 adet fatura karşılığında KDV hariç 2.194,281,60 TL tutarında mal ve hizmet alımına ilişkin fatura aldığı ve BA formu ile beyan ettiği, bu durumda dava dışı ... AŞ'nin, müflis şirket ... AŞ'ye kestiği faturaların %98,9 oranında müflis şirketin yasal kayıtlarına kaydedildiği (vergi mükellefleri bağlı oldukları vergi dairelerine BA-BS beyanlarını yasal defterlerine uygun olarak vermek zorunda olduklarından), dava dışı ... AŞ'ye ait vergi dairesi tarafından gönderilen BA-BS karşılaştırma formlarının ise yıllık bazda gönderildiği ve tarafların iade mal hareketlerine ilişkin olarak verdiği beyanları da kapsadığı, buna göre dava dışı ... AŞ'nin 2011, 2012 ve 2013 yıllarında müflis şirket ... AŞ'ye toplam (iadeler dahil) KDV hariç net 1.898.758,00 TL tutarında mal ve hizmet satımına ilişkin fatura düzenlediği ve BS formu ile beyan ettiği, aynı şekilde müflis şirket ... AŞ'nin 2011-2012 ve 2013 yıllarında dava dışı ... AŞ'den toplam (iadeler dahil) KDV hariç 1.892.767,00 TL tutarında mal ve hizmet alımına ilişkin fatura aldığı ve BA formu ile beyan ettiği, bu durumda dava dışı ... AŞ'nin, müflis şirket ... AŞ'ye kestiği faturaların %99,7 oranında müflis şirketin yasal kayıtlarına kaydedildiği (vergi mükellefleri bağlı oldukları vergi dairelerine BA-BS beyanlarını yasal defterlerine uygun olarak vermek zorunda olduklarından), tüm bu tespitler ışığında alacağı temlik alan davacının, usulüne uygun olarak ticari defterlerini tutan (alacağı temlik eden) ... AŞ'nin kayıtlarından lehine sonuç elde etmesinin mümkün olabileceği, bu tutarın ise İstanbul Anadolu 6. ATM'nin 29/11/2017 tarih ve 2001/1098 sayılı kararında olduğu gibi 422.477,58 TL olabileceği bildirilmiştir. Somut olayda, dava dışı ... San. ve Tic. AŞ, usulüne uygun tutulan ticari defterlerine göre iflas tarihi itibariyle müflis şirketten 422.477,58 TL alacaklı olup işbu alacağını, eldeki dosyanın davacısı olan ... Hizmetleri Ltd. Şti.'ye temlik etmiştir. Müflis şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmaması sebebiyle iflas tarihi itibariyle dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden borç/alacak durumunun tespiti ise mümkün olmamıştır. Davacının, alacağı temlik aldığı dava dışı ... San. ve Tic. AŞ'nin, müflis şirketten olan alacağı cari hesaptan kaynaklanmaktadır.

Davalı taraf, hiç mal teslimi yapılmadığını ileri sürmekte olup bu durumda davacının, malları teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispat etmesi gerekir. Ancak celbedilen 2011, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin BA-BS formlarına göre, dava dışı ... San. ve Tic. AŞ'nin, müflis şirket ... AŞ'ye toplam (iadeler dahil) KDV hariç net 1.898.758,00 TL tutarında mal ve hizmet satımına ilişkin düzenlediği faturaları BS formu ile beyan ettiği, müflis şirket ... AŞ'nin ise, dava dışı ... San. ve Tic. AŞ'den toplam (iadeler dahil) KDV hariç 1.892.767,00 TL tutarında mal ve hizmet alımına ilişkin aldığı faturaları BA formu ile beyan ettiği dikkate alındığında davalının, malların hiç teslim edilmediğine yönelik savunmasına itibar edilemeyeceği gibi artık davalının, faturalara konu malları teslim almadığını, dolayısıyla borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Taraflar arasındaki ticari ilişkinin hacmine göre, hangi faturaların BA-BS bildirimine konu edildiğinin tespiti mümkün olmasa da, BA-BS formları ile Vergi Dairesi Müdürlüğüne bildirilen faturalar arasında sadece 5.991,00 TL yönünden uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu tutarın ise, cari hesap kapsamındaki hangi faturalardan kaynaklandığı belli değildir. Öyleyse bu miktar yönünden davacının, teslim olgusunu ispatlayamadığı değerlendirilerek kalan miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. Açıklanan sebeplerle, davacının, 416.486,58 TL yönünden davasını ispatladığı dikkate alınarak davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1)Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 416.486,58 TL alacağın, müflis ... Marketleri A.Ş.'nin sıra cetvelinde (4). sıraya KAYIT VE KABULÜNE,2)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 402,40 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3)Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 25,20 TL başvurma harcı ve 25,20 TL peşin harcın toplamından oluşan 50,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4)Davacı tarafından yapılan 3.275,25 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan(%98,58 Kabul, %1,42 Ret) 3.228,74 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,5)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından karar verilmesine YER OLMADIĞINA,6)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT tarifesi gereğince taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,7)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT tarifesi gereğince taktir olunan 5.991,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,İstinaf Giderleri Yönünden;

8.Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 391,70 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 9)Davacı istinaf aşamasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve birden fazla duruşmaya çıktığından hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince taktir olunan 20.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,10)Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,11)Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 351,40 TL temyiz harçları ile bozma sonrası yapılan 5.089,75 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 5.441,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,12)Karar kesinleştiğinde HMK'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa İADESİNE, Dair, tarafların yüzüne karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b/2 bendi ile İİK'nun 164. Maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde Yargıtay Temyiz Kanun Yolu Açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.04/04/2024