14. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen hükme karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile nakliyat rizikolarına karşı sigortalanan, dava dışı sigortalı ... Gıda San ve Tic. A.Ş.'ye ait dökme Brezilya soya fasulyesi türü emtiasının davalı ...'e ait olan ... gemisi ile Brezilya'dan Bandırma Limanı'na taşındığını, nakliye sonrası yükte 388.600 kg eksiklik olduğunun tespit edildiğini, eksiklik sebebiyle müvekkilinin müşterek sigorta poliçesindeki % 15 payına isabet eden 18.827,77 USD hasar bedelini sigortalısına ödeyerek sigortalının haklarına halef olduğunu, taşıyanın teslim aldığı emtiayı sağlam ve eksiksiz olarak teslim etme yükümülüğü bulunduğunu, taşıma sırasında yükte oluşan hasar veya zıyadan taşıyıcının sorumlu olduğunu, davalı taşıyıcının yurt dışında yerleşik olması nedeniyle tahliye limanında davalı acentenin acentelik hizmeti vermesi nedeniyle müvekkiline izafetten acenteye husumet yöneltildiğini ileri sürerek, 56.091,69 TL (18.827,77 USD karşılığı) tazminatın, temlik tarihi olan 21.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ve Tic. Ltd. Şti.'nin dava konusu olayda acentelik yaptığını,

TTK'nın 105 ve devamı maddeleri gereğince acente sıfatıyla yapılan işlemlerin, adına hareket edilen kişi adına hüküm doğuracağını, acentenin herhangi bir mali mesuliyeti ve hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle hasardan dolayı sorumlu tutulamayacağını, hükmün asıl taşıyıcıya izafeten verilmesi gerektiğini savunarak, acente aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ; "...Dosya kapsamı ve bilirkişi raporuna göre davacının sigortalısı olan ... San ve Tic AŞ'nin Brezilya'dan satın aldığı soya fasulyesi türü emtianın ... gemisi ile Brezilya'dan Bandırma Limanına taşındığı, konişmentoda bürüt ağırlığı 1.563.948 mt olarak belirtilen yükün alıcısına 388.600 kg eksik olarak teslim edildiği,

TTK'nun 1178.maddesine göre deniz taşımasında eşyanın ziya veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan ziya, hasar veya teslimde gecikmenin eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla taşıyanın sorumlu olduğu,

TTK'nun 1182.maddesinde de taşıyanın kusursuzluk ve uygun illiyet bağı karinelerinden yararlanacağı hallerin düzenlendiği,

TTK'nun 1182.maddesi "f" bendinde hacim veya tartım itibariyle kendiliğinden eksilme veya eşyanın gizli ayıpları yada eşyanın kendisine özgü doğal cins ve niteliğinin taşıyanın sorumsuzluk halleri arasında sayıldığı, somut uyuşmazlıkta gemi ambarlarında depolanarak taşınan ve dökme yük sınıfına giren soya fasulyesinde yükün niteliğinden kaynaklanan eksilmenin söz konusu olabileceği, bu kapsamda taşıma sırasında meydana gelebilecek eksilme ile ilgili olarak otoritelerce belli fire oranlarının kabul edildiği, yükün tahliye limanı olan Bandırma'nın ticaret borsası tarafından soya fasulyesi için depo stok fire oranının % 1 - 1,5 olarak belirlendiği, Konya ve İstanbul Ticaret Odaları tarafından ise gemiden boşaltma sırasındaki fire oranının % 1, dökme depolama fire oranının ise % 0,5 olarak tespit edildiği, buna göre Konya ve İstanbul Ticaret Odalarının verilerine göre gemi ambarlarında depolama ve gemiden boşaltma fire oranları toplamının da % 1,5 'a (% 1 + % 0,5) tekabül ettiği dava konusu yükte taşıma sırasında ortaya çıkan eksilmenin % 1,18 olduğu, dolayısıyla % 1,18 olan eksilme yani firenin gerek Bandırma Ticaret Borsası tarafından gerekse Konya ve İstanbul Ticaret Odaları tarafından soya fasulyesi için belirlenen % 1,5 fire oranı içerisinde kaldığı anlaşılmış olup, bu durumda TTK'nun 1182.maddesine göre söz konusu eksilmeden dolayı taşıyanın sorumlu tutulamayacağı..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

Davalı tarafından deniz yoluyla taşınan dökme soya fasülyesi emteasından oluşan eksiklik sebebiyle fire üstü kalan eksikllik tutarının davalı taşıyandan rücuen tahsili amacıyla dava açıldığını, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda gemi ile taşıma değil, depolama aşamasındaki fire oranı dikkate alınarak, eksikliğin fire altı kaldığı ve taşıyanın sorumlu bulunmadığının bildirildiğini, rapora itiraz dilekçesinde muhtelif ticaret odalarından alınan hububat sınıfı dökme soya fasülyesinin gemi ile taşıması için öngörülen fire oranlarının %1 olduğu, ancak gemi boşaltma ve depolama fire oranları toplanarak %1,5 olduğu açıklanarak, taşımada %1,18 fire gerçekleştiğinden taşıyanın sorumlu olmayacağına ilişkin kanaatte ısrar edildiğini ve mahkemece rapora uyularak karar verildiğini, ticaret odalarının açıkladığı fire ve randıman oranlarının hammaddelerin ambalajlı olup olmama, gemi ile taşıma, kamyon ile taşıma ve depolama evresinde oluşmasına göre muhtemel fire oranlarının ayrı ayrı verildiğini, dökme soya fasulyesinin gemiden boşaltmasında beklenen fire oranı da %1 olarak belirlendiğini, davaya konu taşımada yüzde 1 oranına göre 58.600 kg malın zayiinin fire üstü kaldığını, bunun gemi boşaltmada oluşan eksikliğe ilişkin olması nedeniyle ve ayrıca malın depolamasında oluşması beklenen stok firesi de eklenerek eksikliğin tamamının fire altında kaldığının kabulünün yerinde olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.