10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizden verilen 07/12/2021 tarih ve ... kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2023 tarih ve 2022/3765 Esas 2023/3696 Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi.

DAVA: Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 28.02.2008 tarihinde ... sisteminin 187.000 euro + KDV bedelle satımı konusunda anlaşıldığını, sözleşmenin 5 inci maddesine göre kur farkı talep edilebileceğini, sözleşmeye uygun olarak düzenlenen kur farkı faturasının davalı şirkete gönderildiğini, davalı tarafça faturanın iade edildiğini, davalı aleyhine icra takibi yapıldığını ileri sürerek davalının icra takibine itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

KARŞI DAVA- CEVAP :Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; tarafların iki adet döküm ocağı satımı konusunda anlaştıklarını, anlaşma uyarınca davacının ocakları teslim ettiğini, ocaklar kurulduktan sonra ocaklardaki eksikliklerin farkedildiğini, davacı tarafa bildirildiğini, maldaki ayıp ve eksiklikler nedeniyle davacının talep ettiği bedelden daha fazla zararı olduğunu, maldan yeterince yararlanamaması nedeniyle de uğradığı zararı bulunduğunu ileri sürerek asıl davanın reddini ve %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, karşı davanın kabulü ile 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Tebligatlar usulüne uygun tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya uyap sureti, satış sözleşmesi sureti, cari hesap dökümü, ticari defterler, bilirkişi incelemesi, davalıya gönderilen yazı örnekleri, ihtarname, yerinde yapılacak keşif v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce 21.05.2015 tarih, 2014/340 E. ve 2015/352 K. sayılı karar ile taraflar arasında davaya konu ergitme sisteminin 187.000,00 euro + KDV bedelle satımı hususunda sözleşme yapıldığı, sözleşmenin 5 inci maddesine göre ödemelerin euro olarak ya da ödeme tarihindeki Merkez Bankası kuru üzerinden TL'ye çevrilecek şekilde ödeneceği ve ödemelerin tamamlandığı tarihte, euro/TL kuru sözleşmenin imzalandığı tarihle farklı miktarda ise kur farkı tahsil edileceğinin kararlaştırıldığı, davalının sözleşmenin 5 inci maddesi kapsamında kur farkından dolayı 17.497,29 euro borcunun bulunduğu, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun 'un (3095 sayılı Kanun) 4-a maddesi gereğince faiz talep edilebileceği, işlemiş faize yönelik talebin bir cari hesap sözleşmesi bulunmaması, alacağın ispata muhtaç olması nedeniyle yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne; karşı davada ise teknik bilirkişi raporuna göre davacı tarafından teslim edilen ekipmanlarda bulunan eksik ve ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, baştan beri bulunan imalat hatasının olduğu, yapılan tamir işlemlerinin yeterli olmadığı, davalının ihbar görevini zamanında ve yerinde yaptığı, 49.800,00 TL (KDV dahil) tamirat bedeli zararın doğduğu, bu bedelin davacı-karşı davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili gerektiği gerekçesiyle karşı davanın kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerince karar temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 21.03.2019 tarih, 2019/71 E. ve 2019/1909 K. sayılı kararıyla, karşı davada davacının, tamir bedeli ve ayrıca kâr olmak üzere alacak talebinde bulunmasına rağmen tek bir rakam belirlediği ve ıslah ederken de davasını tek bir rakam gösterdiği, Mahkemece alacak kalemlerinin tek tek hangi miktarda olduğu karşı davacıya açıklattırılmadan yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı, asıl davada, kur farkına esas faturada asıl alacağın yanı sıra devlete ödenen KDV tutarının da hesaba dahil edilmemesi gerektiği gözetilmeksizin toplam tutar üzerinden kur farkının hesaplanmasının isabetsiz olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

Mahkememizce bozma üzerine verilen 07/12/2021 tarih ve ... kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2023 tarih ve 2022/3765 Esas 2023/3696 Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilerek Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2023 tarih ve 2022/3765 Esas 2023/3696 kararının bozulma gerekçesinde; "...hükme esas alındığı belirtilen bilirkişi raporuna göre belirlenen hükümde belirlenen meblağa rastlanmadığından, hükmedilen alacağa nasıl varıldığının gerekçede açıklanmamış olması da mezkur 297'nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine aykırı olup, yerel mahkeme kararının resen bozulması" şeklinde karar verilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Asıl dava, kur farkı alacağının tahsili için başlatılan takipte 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesine dayalı itirazın iptali istemine; karşı dava ise eksik ve ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki alacağın 28.02.2008 tarihinde 1250kw+250kw güçte ... sistemi A ... Teyit nolu Sipariş Teyidi belgesine konu sipariş ve bu siparişe konu ödemelerden kaynaklandığı, akdedilen sipariş belgesinde ödemenin %50 siparişte peşin %50 sevkiyattan önce nakden ödenecektir şeklinde tanzim edildiği ve toplam bedelin KDV hariç 187.000,00 Euro olduğu, davacı şirketin siparişe konu cihazı irsaliye numarası 33541-3342 olan 05.09.2008 tarihli irsaliyelerle davalı şirkete teslim ettiği ve bu irsaliyelere konu faturayı 11.09.2008 tarihinde A-... numaralı fatura ile KDV Dahil 393.458,85 TL olarak Davalı şirkete fatura etmiştir. Davalı şirketin siparişe konu cihaz için davacı şirkete 397.629,00 TL=203.776,76 Euro ödeme yaptığı, dosya kapsamında da görülen sipariş teyit belgesinde ödemenin; %50 siparişte peşin, bakiye %50 sevkiyattan önce nakden ödenecektir. Teklif edilen fiyat Euro olarak veya ödeme günündeki T.C.M.B. efektif satış kuru üzerinden Türk lirası olarak ödenebilir. Katma Değer Vergisi Fiyat Dahil Değildir. Faturaya istinaden ayrıca ödenecektir. Ödemeler sonunda “Kur Farkı” hesaplanacak ve eğer Euro/YTL kuru sözleşmenin imzalandığı tarihten farklıysa fatura edilecektir.” Şeklinde tanzim edilmiştir. Taraflar arasındaki ödeme şeklinin incelenmesi sonucunda 1 defaya mahsus olmak üzere havale / nakit işlemin gerçekleştirildiği, sonrasındaki bütün ödemelerin çek/ senet şekline vadeli ödemeler olarak yapıldığı görülmektedir.

Fiili uygulamalarda ödeme şeklinin değiştiği ve sipariş belgesinin akdedilmesinden bir gün sonra davacı şirkete 89.460,44 Euro ödeme yapıldığı ve kalan kısmın siparişe konu makinenin 05.09.2008 Tarihli irsaliyelerle tesliminden sonra (makine fatura edilmeden önce) tabloda detaylandırılan vadelerdeki çek-senetlerle ödendiği, bu nedenle bu ödeme evraklarının nakde dönüştüğü tarihlerden bir gün önceki TCMB Euro Efektif satış kuru baz alınarak hesaplama yapıldığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Davacı şirketin sözleşmeye konu makine bedeli olan 187.000,00 Euro ödemeyi yukarıda detaylandırılan tarihlerde aldığı davalı şirketten makine bedeline ilişkin 16.776,76 Euro Fazla Ödeme aldığı (KDV olarak)

187.000 Euro makine bedeline istinaden davalı şirketten KDV bedeli olarak tahsil etmediği 16.883,24 Euro bedeli davalı şirkete Kur farkı faturası olarak tekrar fatura ettiği ve Kur farkı faturası olarak Davalı şirkete Fatura ettiği bu bedelin mükerrer fatura duruma geldiği, kısaca davalı şirketten KDV Dahil Makine bedeli olarak 220.660,00 Euro alacaklı olduğu bu alacağa istinaden 203.776,76 Euro ödeme aldığı makine bedelinin kdv tutarına istinaden almış olduğu hesabın kalan bakiyesini 16.776,76 Euro`yu Davalı şirkete tekrar fatura ettiği, Ancak Davacı şirketin kur farkı alacağının oluşabilmesi için TCMB Euro Efektif satış kurunun düşmesi ve Davacı şirketin 187.000,00 Euro=333.439,70 TL olan alacağının Ödemeler Sonunda TL karşılığı olarak daha düşük bir Döviz kurundan hesaplanması durumunda uygulanabileceği, mevcut durumda ödemelerin henüz tamamlanmadığı ve ödemeler inceleme tarihi itibari ile tamamlanmış olsa bile kur farkı faturasının düzenlenebilmesi için teklif tarihindeki Euro Efektif satış kurundan daha düşük bir seviyede olması gerektiği bilirkişi raporu ile de tespit edilmiştir.

Davalı şirketin yapmış olduğu ödemeler davalı şirketin 187.000,00 KDV hariç tutarı ödediği, ancak 33.660,00 Euro tutarındaki Toplam KDV tutarından 16.776,76 Euro ödeme gerçekleştirdiği, 16.883,24 Euro KDV tutarını henüz ödemediği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir, bilirkişi heyet raporu denetime elverişli olup hükme esas alınmakla; asıl dava yönünden: Davanın kısmen kabul - kısmen reddi ile, davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 16.883,24 Euro üzerinden devamına, takipte asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uygulamış olduğu en yüksek mevduat faizi oranında faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

İİK 67/2 maddesi uyarınca takibin devamına karar verilen asıl alacağın %40'ı oranında 14.617,51-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karşı dava yönünden ise davacı tarafça talepleri tamir gideri olarak 4.950,00-TL, mahrum kalınan kar olarak da 50,00-TL açıklanmış olup mahkememizce de kabul görmüş olan bilirkişi raporuna göre teslim alınan ekipmanlarda bulunan ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, baştan beri bulunun imalat hatasının olduğu, yapılan tamir işlemlerinin yeterli olmadığı, ayıp nedeniyle ihbarın süresinde yapıldığı karşı davacının bundan kaynaklı olarak 49.800,00-TL zararının bulunduğu göz önüne alınarak karşı yönünden davanın kısmen kabul - kısmen reddi ile, tamir bedeline ilişkin olarak taleple bağlı kalınarak 49.750,00TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kar kaybı talebinin reddine, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile, davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 16.883,24 Euro üzerinden devamına, takipte asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uygulamış olduğu en yüksek mevduat faizi oranında faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2.İİK 67/2 maddesi uyarınca takibin devamına karar verilen asıl alacağın %40'ı oranında 14.617,51-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3.Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.501,15-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 324,20-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.176,95-TL harcın davalı - karşı davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4.Davacı- karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı - karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine,

5.Davalı- karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 1.331,69-TL vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan alınarak davalı- karşı davacıya verilmesine,

6.Davacı- karşı davalı tarafından yapılan; 324,20-TL Peşin harcın davalı - karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine,

7.Davacı - karşı davalı tarafında yapılan; 7.361,00-TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.361,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 7.102,67-TL lik kısmanın davalı - karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı - karşı davalı üzerinde bırakılmasına, KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;

1.Davanın KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile, tamir bedeline ilişkin olarak taleple bağlı kalınarak 49.750,00TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE

Kar kaybı talebinin REDDİNE,

2.Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.398,42-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 67,50-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.330,92-TL harcın davacı- karşı davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3.Davalı - karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan alınarak davalı - karşı davacıya verilmesine,

4.Davacı- karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 50,00-TL vekalet ücretinin davalı- karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine,

5.Davalı- karşı davacı tarafından yapılan; 67,50-TL Peşin harcın davacı- karşı davalıdan alınarak davalı- karşı davacıya verilmesine,

6.Davalı - karşı davacı tarafında yapılan; 129,20-TL Keşif Harcı, 1.436,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.565,20-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.563,63-TL lik kısmanın davacı- karşı davalıdan alınarak davalı - karşı davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı - karşı davacı üzerinde bırakılmasına,

7.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve Yargıtay harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, YARGITAY'a TEMYİZ yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2024 Katip ... Hakim ...