7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı alacaklı...nş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından İzmir 16. İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasıyla diğer davalılar ... Meyve Gıda Otomotiv Nak. İnş. Tah. San ve Tic. Ltd. Şti ve ... aleyhine başlatılan icra takibinden, müvekkili ...'a İİK 89/1, 89/2 ve 89/3 göre haciz ihbarnamelerinin T.K.'na göre 2 nolu haber kağıdı yapıştırılmaksızın tebliğ edildiğini, müvekkili ..., İzmir.... İcra Müdürlüğü'nün... takip sayılı icra takibinden ve kendisine gönderilen ... haciz ihbarnamelerinden UYAP üzerinden 01.11.2023 tarihinde tesadüfen haberdar olduğunu, davalı alacaklı Torbalı...nş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., diğer davalılar aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... takip sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile, davacı müvekkilinden esasen borçlunun ya da kendisinin hiçbir alacak ve hakkı olmadığı halde kötü niyetle ve müvekkili zarara uğratmak kastıyla hareket etmiş ve kısmen de olsa alacağını tahsil ettiğini, müvekkili ..., davalı...ebze Meyve Gıda Otomotiv Nak. İnş. Tah. San ve Tic. Ltd. Şti.'nin tek ortaklı sahibi iken önce 250 adet payın 112 payını 11.06.2020 tarihinde akabinde kalan 138 payını 24.09.2020 tarihinde... isimli kişiye devrederek, şirket ile tüm bağını kopartmış ve şirketin müvekkil nezdinde doğmuş ya da doğacak herhangi hak ve alacağı kalmadığı gibi davalı borçlu şirkete hissesi/ortaklığının kalmadığını, dava konusu icra takibinin dayanak belgesi olan 22.10.2022 düzenlenme tarihli ve 22.01.2023 ödeme tarihli senedin, düzenlenme tarihi de dikkate alındığında müvekkilinin hisse devrinden yaklaşık 2 yıl sonra doğmuş bir alacak olduğu, müvekkilinin, davalılara hiç bir borcu olmadığı gibi taraflarla bir ticari ilişkisinin de var olmadığı açıkça ortada olduğunu belirterek davanın kabulü ile müvekkili ...'ın, davalı alacaklı Torbalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'ne 272.138,00-TL borçlu bulunmadığının ve diğer davalılar... Sebze Meyve Gıda Otomotiv Nak. İnş. Tah. San ve Tic. Ltd. Şti ve ...'ın, davacı müvekkilinden doğmuş ve/veya doğacak hiç bir hak ve alacağı ile taşınır/taşınmaz mal ve başkaca alacağı olmadığının tespitine, müvekkilinin borçlu olmadığı halde... Bankası Karabağlar (İzmir) şubesi... no'lu hesabından haciz ve tahsil edilen 151.014,96 - TL'nin haciz tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkiline istirdadına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı davaya konu İzmir... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasında kendisine gönderilen ... haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde itiraz etmediğini,...haciz ihbarnamesi 17.04.2023 tarihinde davacının adresinde bulunmaması nedeniyle komşusuna haber verilerek ve haber kağıdı yapıştırılarak muhtarlığa bırakıldığını, bunun üzerine 7 günlük sürede haciz ihbarnamesine itiraz etmeyen davacının borç zimmetinde sayıldığını, bunun üzerine ... haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edilmiş ve... haciz ihbarnamesi de 01.06.2023 tarihinde davacının adresinde bulunmaması nedeniyle komşusuna haber verilerek ve haber kağıdı yapıştırılarak muhtarlığa bırakıldığını,... haciz ihbarnamesine de 7 günlük süresinde itiraz etmediğini,... haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edilmiş ve 19.06.2023 tarihinde de davacının adresinde bulunmaması nedeniyle komşusuna haber verilerek ve haber kağıdı yapıştırılarak muhtarlığa bırakıldığını,... haciz ihbarnamesinde kendisine 15 günlük yasal sürede menfi tespit davası açabileceği ayrıca zimmetinde olan borcu icra dairesine ödemesi aksi halde cebri icra yoluyla alınacağı bildirildiğini,... haciz ihbarnamesi bakımından da davacı 15 günlük yasal sürede menfi tespit davası açmadığını, davacı tarafından da bu zamana kadar açılmış herhangi bir usulsüz tebligat davası bulunmadığını, bu durum dahi davacının kötü niyetli iş bu davayı açmış olduğunu gösterdiğini, davacı 151.014-TL'lik kısmın istirdadını kalan bedel için ise borçlu olmadığının tespitini talep etmekte olduğunu, davacı iş bu davasında istirdat ve menfi tespit talebini birlikte ikame ettiğini, ancak davacıya... haciz ihbarnamesi 19.06.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup iş bu 15 günlük hak düşürücü süre geçtiğini, davacı aynı zamanda 151.014 TL bedelin istirdadını talep ettiğini, davacı iş bu hususta da kötü niyetli olduğunu belirterek davanın menfi tespit istemi bakımından usulden reddine, istirdat talebi bakımından usulden ve esastan reddine, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K.md 72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89/3. maddesi gereğince açılan menfi tespit isteğine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 114/(1)-c maddesine göre, görev hususu dava şartlarından olup, aynı kanunun, 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve gözetilmesi gerekmektedir.

İİK'nın 89. maddesi ; "Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.

Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur. (Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/22 md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir...." şeklindedir.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından somut olayda davanın tarafları konusu ve davacı talebinin değerlendirilmesi neticesinde davacı tarafından İİK 89/3 maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürede haciz ihbarnamesine konu böyle bir alacağının bulunmadığını ispatlamak, üçüncü haciz ihbarnamesi ile zimmetinde sayılan borcu ödemekten kurtulmak için eldeki dava açılmıştır.

İİK 89/3 maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında TTK 4. maddesinde belirtilen ticari dava mevcut değildir. Bu durumda görev genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi'nindir. Söz konusu tespitler İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi'nin...Karar sayılı ilamında da açıkça belirtilmiş ve görevin Asliye Hukuk Mahkemesi'nde olduğu teyit edilmiştir. Davaya bakma görevinin genel mahkeme olan İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olması, HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

1.Görevli mahkemenin İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olması ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,

2.HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın görevli İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,

3.HMK'nun 331(2) maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,

4.HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde görevli mahkemeye gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına,

Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/11/2024 Katip ...