7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARARIN
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP
davacı vekili özetle; Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı icra takip dosyası ile borçlu aleyhine cari hesap alacağına yönelik icra takibinin başlatıldığını, borçluya tebligatın
31.5.2022 tarihinde e-tebligat ile iletildiğini, icra takibine aynı gün 31.05.2022 tarihinde borçlu vekili tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, ticari alacaklarda arabulucuya başvuru, dava şartı olarak kabul edildiği için 27.10.2022 tarihinde, Bakırköy Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğunu, Arabulucu olarak Av. ..... ’in tayin edildiğini, arabulucunun daveti üzerine 16.11.2022 tarihinde saat 15.00'te ilk oturumun telekonferans yolu ile yapıldığını, borçlu tarafın zaman kazanmak için davacıyı oyaladıktan sonra teklifini kabul etmediğizş ve anlaşmaya varamadan sonuçlandığını, borçlu vekilinin icra takibine ve borca itiraz ederken, itiraz dilekçesinde herhangi bir gerekçe belirtmediğini, borçlunun zaman kazanmak için haksız yere borca itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, arabulucu kararından önce 25.11.2022 tarihinde 50.000.TL, arabulucu kararından sonra da 17.01.2023 tarihinde 50.000.TL ödeme yaptığını, borçlu ile defalarca görüşme yapılmasına rağmen hiç bir zaman vaatlerini yerine getirmediğini, borçlu ile müvekkil şirket arasında 01.07.2021 tarihinde imzalanmış Fason İmalat Sözleşmesinin olduğunu, İcra takibinin 1.903.013,41.TL üzerinden başlatıldığını, daha sonra Kasım 2022’de ve Ocak 2023’te 50.000.TL olmak üzere toplam 100.000,00TL ödeme yaptığını, borçlunun asıl borcu 1.803.013,41.TL düştüğü ancak 09.12.2022 tarihi itibari ile dosya borcu icra kapak hesabına göre borcu 2.274.109,90TL. Olduğunu, borçlunun 17.01.2023 tarihinden sonra da davalıya herhangi bir ödeme yapmadığını beyan ederek davanın kabulü ile itirazın iptali ile icra takibinin devamına karar verilmesini, borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazları nedeniyle %20 icra inkar tazminatına mahkûm edilmesini, asıl alacağın icra takip tarihinden itibaren işleyecek Yasal faizi ile borçludan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin, fason işler yapan küçük bir atölye olduğunu, şirketin kontrol ve denetimlerinin tamamen davacı şirket ..... ve çalışanlarında olduğunu, davacı şirketin sahibinin, müvekkil şirketin kapasitesini almış olduğunu ve tüm giderlerin karşılanacağına söz verdiğini, davalı şirketin, sözleşme kapsamında olan ve sözleşme dışı anlaşma gereği yükümlülüklerini yerine getirdiği buna rağmen; davacı şirketin, taraflar arasındaki anlaşmanın gereği ödeme şekillerine aykırı davranarak belirtilen ödeme tarihlerinde ödeme yapmamış olduğunu, davalının davacı şirkete ödeme yapmaları hususunda birçok kez çağrıda bulunmuş olmasına rağmen, kendisine yöneltilen tüm uyarıları görmezden gelerek, adeta bilerek ve isteyerek ödeme yapmadığını, artı maliyet ödeme sözünü yerine getirmediği, davalı Şirketin çalışanların maaşlarını ödeyemediğini, iflas tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını, davalı şirketi zarara uğratmak saikiyle aynı iş için birden fazla kez işlem yaptırıldığını, sistemde kayıtlı olmayan işler yaptırıldığını, iş karşılığı kesilen faturanın da iade edilmediğini, ayrıca belirli markaların işi için artı maliyet sözü verilmişken bu sözün de tutulmadığı, davacının sözleşmede olmayan ve farklı şirketlere yaptırılmış olan iş ve işlemler için müvekkil şirketi sorumlu tutarak müvekkili şirkete reklamasyon faturası kestiğini, haksız kazanç sağlama saikiyle müvekkilinin sorumlu olmadığı nedenleri müvekkilinin sorumluğunda gösterip faturalar kestiğini, davacı tarafından sözleşme dışı tanzim edilen faturalarının davalıya tebliğ edildiğinde yasal süresi içerisinde; söz konusu faturalara ve içeriklerine T.C. Erbaa ..... Noterliği ..... Yevmiye No' lu 16/06/2022 tarihli ihtarname ile itiraz edildiğini, davacı şirketin türlü faturalandırmalarla müvekkili şirket uhdesinde alacağı olduğu iddiasının doğru olmadığı, davacının olarak haksız kazanç sağlamayı amaçladığını, davacı tarafın keşide ettiği faturaların taraflar arasındaki ticari ilişkiyle uyuşmadığını, davacı şirketin, davalı ile yapmış olduğu iş karşılık bedellerini süresi içerisinde ödememiş olması nedeniyle ticari hayatını sekteye uğrattığını, bundan dolayı üretimi yavaşlatarak müvekkili şirketinin zarara uğrattığını, hatta bir dönem müvekkili şirkete iş göndermeyerek müvekkili şirkette faaliyetin durmasına neden olduğunu, davacı şirketin müvekkile verdiği sözlerin, aradaki ticari ilişkinin detayları hakkında şirket yetkilisi ......' a yemin teklif edilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketin defter ve kayıtlarında, maillerinde yapılacak inceleme ile müvekkili şirketin davacı tarafa borcunu bulunmadığının görülebileceğini, davacı her ne kadar 25/11/2022 ve 17/01/2023 tarihinde müvekkilce ödemelerin gerçekleştirdiğinden bahsetmişse de; bu ödemeler taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olup borcun kabul anlamına gelmediğini, davaya konu alacağın likit olmadığından davacı şirketin icra inkar tazminat talebinin mesnedinin bulunmadığını beyan ederek davanın reddi, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı icra dosyası, Erbaa ..... Noterliği'nin 16/06/2022 tarih ve ..... yevmiye nolu ihtarnamesi ve tebellüğ belgesi, Bakırköy ..... Noterliği'nin 22/06/2022 tarih ve ..... yevmiye nolu ihtarnamesinin ve tebellüğ belgesi, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden kayıt ve belgeler,Esenyurt ve Erbaa Vergi dairesinden celp edilen tarafların karşılaştırmalı BA-BS formlarına ilişkin müzekkere cevabı, ..... Bankası Anonim Şirketinden belge ve kayıtlar, Erbaa Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat yolu ile aldırılan 17/05/2024 tarihli bilirkişi raporu, mahkememizce aldırılan 28/05/2024 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Asıl konunun taraflar arasında cari hesap alacağına ilişkin olarak alacak-borç ilişkisinin bulunup bulunmadığı ve 01/07/2021 tarihli fason imalat sözleşmesinin şartlarının ve sözleşmede olmayan farklı şirketlerce yaptırılmış olan iş ve işlemler için reklamasyon faturası kesilip kesilmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 17/05/2024 tarihli ve 28/05/2024 tarihli bilirkişi raporları bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle birlikte hükme esas alınmıştır.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; 31/05/2022 tarihinde, 1.903.013,41TL cari hesap alacağı ( istenen: günlük adi kanuni faiz ) 1.903.013,41TL alacak üzerinden cari hesap alacağına istinaden icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafından takip aslına, işlemiş faiz ve tüm ferilerine itiraz edildiği, ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; davacının ve davalının 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin usule uygun tutultukları ve kendi lehlerine delil olma özelliğine sahip olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlığın esasının, davacının kestiği reklamasyon faturalarından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. İşbu dava konusu somut olayda olduğu gibi, reklamasyon ve reklamasyon faturaları ve buna yönelik itirazlar tekstil sektöründe özellikle çok fazla ortaya çıkmaktadır. (Erdoğan SAĞLAM, Reklamasyon Giderleri, Vergi Dünyası, Mayıs 2002, Sayı:249, s.44)
Reklamasyon faturası, satışı gerçekleştirilen malın yeterli özellik, nitelik, kalite ve belirlenen standarda uygun olmaması nedeniyle alıcı ve satıcının uzlaşarak belirlediği yeni duruma uygun olarak, alıcı tarafından düzenlenen belgedir.Yada başka bir ifade ile Reklamasyon faturaları, genellikle bir malın kalitesindeki bozukluktan dolayı malın iade edilmeksizin cezai mahiyette kesilen faturalar olarak tanımlanmaktadır.
Doktrinde; Reklamasyon gideri olarak isimlendirilen ödemeler ihraç edilen ürünlerin, istenen nitelikleri taşımaması sipariş koşullarına uymaması siparişlerin belirlenen sürelerde karşılanamaması gibi çeşitli nedenlerle yapılan geri ödemelerden veya alıcı tarafından ödenmeyeceği bildirilen tutardan kaynaklanmaktadır (Prof. Dr. Süleyman YÜKÇÜ, Reklamasyon Nedir?,Yaklaşım Yayınları, Say› 93, Eylül 2000.)
Satıcı firma tarafından yapılan ödemeler veya alıcı firma tarafından ödenmeyeceği bildirilen tutarlar doğrudan doğruya ilgili kurum açısından gider niteliği kazanmakta ve bu itibarla kurum kazancından indirilmesi kabul edilmektedir. Bu durumda dikkat edilmesi gereken, söz konusu reklamasyon giderlerinin yapılan işin mahiyetine, ticari teamüllere uygun olması ve muvazaanın olmamasıdır. (Talha APAK; Reklamasyon Nedir? Reklamasyon ve Komisyon Giderlerinin Vergi Mevzuatı Yönünden Değerlendirilmesi, Mali Çözüm Dergisi, Sayı:70.)
Taraflar arasında akdedilen Fason İmalat Sözleşmesinde de direkt olarak reklamasyondan bahsedilmemekle birlikte üretimin uygunluğu vs. gibi konular belirtilmiştir.
Örneğin; "Madde 3. FASONCU,..... tarafından teslim edilen tüm emtiayı, her türlü inceleme ve denetimden geçirerek, her türlü ayıbı teslimden itibaren üç gün içerisinde .....'e yazılı olarak bildirecektir. Aksi halde, her türlü ayıptan doğacak zararların sorumluluğu FASONCU'ya ait olduğu gibi, FASONCU teslim ettiği ürünlerde ortaya çıkan ayıpların ....in teslim ettiği emtiadan kaynaklandığını da iddia edemez." ve "Madde 4. FASONCU, işi bu sözleşme ve eklerinde belirtilen ya da ekte bulunan numuneye tümüyle uygun olarak yapacaktır. ..... işin devamı sırasında numune üzerinde değişiklik yapma hakkına haizdir. Numuneler ..... tarafından onaylanmadıkça FASONCU imalata başlamayacaktır. Fasoncu imalat sırasında ortaya çıkabilecek detay eksikliğini .....'den isteyecek, ....'in bilgisi dışında ürün veya hizmette değişiklik yapamayacaktır. ..... tarafından teslim edilen dosya ve numuneyi kaybeden FASONCU'dan 250 TL. cezai şart alınacaktır. Pilot yapılmadığında 100 TL. ve pilotla ilgili yapılacak tüm masraflar fasoncuya ait olacaktır." Şeklinde uygun olmayan imalat durumlarına atıf yapılmıştır.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz taleplerinin raporun denetime elverişli olması nedeniyle, davacı vekilinin tanık dinletmesi ve davalı vekilinin yemin teklifinin dosyadaki sunulu deliller ve yargılama ile ispat hükümleri dikkate alınarak mahkememizin 17/10/2024 tarihli celsesinde reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, celp edilen deliller ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre, somut olayda; taraflar arasında imza altına alınan 21/07/2021 tarihli fason imalat sözleşmesi mevcut olduğu, taraflar arasındaki ticaretin , icra takip tarihi olan 31/05/2022 tarihinde davacı şirketin ticari kayıtlarına göre, davacı şirketin davalı şirketten 1.903,012,92 TL alacaklı olduğu, davalı şirketin ticari kayıtlarına göre, davacının davalıdan 1.903.013,41 TL alacaklı olduğunun mahkememizce aldırılan ve talimat mahkemesi yoluyla aldırılan bilirkişi raporlarında tespitinin yapıldığı, davaya konu icra takibinden sonra davalı tarafından davacıya 25 Kasım 2022 tarihinde 50.000,00 TL, 17 Ocak 2023 tarihinde ise 50.000,00-TL olmak üzere toplamda 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, tarafların ticari defterlerinin karşılaştırılması ile görülen, davalı şirketin ticari defterinde kayıtlı olmayan bazı faturaların, davalı şirkete tebliğine ilişkin davacı tarafça dosyaya somut bilgi ve belge sunulmadığı, davalı şirket tarafından mükerrer olarak kaydedilen bazı faturaların tenzili gerektiği, taraflar arasında akdedilen Fason İmalat Sözleşmesi gereğince, davacının davalı tarafa reklamasyon faturaları kestiği ve uyuşmazlığın bundan kaynaklı olduğu, uyuşmazlığa konu reklamasyon faturalarının davalı tarafından kabul edildiği ve itiraz edilmediği, davalının cari hesaplarına da kaydedildiği, davalı tarafın yaptığı işler bakımından nitelik, nicelik veya kalite bakımından eksik veya hatalı imalat yaptığına dair bir belgeye rastlanmadığı, kesilen faturalara davalının yasal süresi içinde itirazının da bulunmadığı, yani işbu faturaları kabul ettiğinin anlaşıldığı, davalı tarafın dosyaya sunmuş olduğu, whatsapp ve mail yazışmalarının incelenmesinde bu yazışmaların işbu dava konusu somut olaya delil teşkil edecek nitelikte somut bilgi ve belge niteliğinde değerlendirilemeyeceği, mükerrer faturaların tenzili, davacının kayıtlarında bulunan ancak davalının ticari kayıtlarında bulunmayan bazı faturaların davalıya tebliğine ilişkin davacı tarafından somut bilgi ve delil sunulmaması, reklamasyona ilişkin faturaların davalı tarafından kabul edilmesi ve yasal süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle faturaları kabul etmiş sayılması gerektiği, ayrıca davalının cari hesaplarında da kayıtlı olduğu, iş bu gerçekler nazara alındığında, davacının davalıdan 1.783.433,25 TL alacaklı olduğunun tarafların ticari defterleri, BA-BS formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilmiş olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ve alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalı tarafından takip tarihinden sonra ödeme yapıldığı nazara alınarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesi gerektiği anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasındaki takibin, 1.783.433,25-TL alacak bakımından itirazın iptali ile takibin aynı şartlarda devamına, fazlaya ilişkin alacak taleplerinin reddine,
2.Asıl alacağın %20'si olan, 356.686,65-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3.Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 121.826,33-TL harcın peşin alınan 22.817,11-TL harçtan mahsubu ile eksik 99.009,22-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4.Davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 25.078,00-TL bilirkişi ücreti, posta masrafı vb. giderler ile toplam harç gideri 22.997,01-TL olmak üzere toplam 48.075,01 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5.HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 256.177,66 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7.Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8.Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/10/2024 Başkan.....
(e-imzalıdır)
Üye .....
(e-imzalıdır)
Üye....
(e-imzalıdır)
Katip ....
(e-imzalıdır)
.....