18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisinin davalı şirketin internet sitesinde Ankara İli Polatlı İlçesi İstiklal Mah. ...Ada ... Parsel Zemin Kat 20 nolu bağımsız bölüm dükkan vasıflı taşınmaz'ın satım ilanı ile karşılaşmış ve aracı kurum olan davalı ile iletişime geçtiğini, söz konusu internet sitesindeki ilana ilişkin Sincan ... Noterliğinin 18.09.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı belgesiyle e- tespit yapıldığını, müvekkili, simsar olan ...ile iletişime geçmiş ve taşınmaza talip olduğunu, taşınmazla ilgilendiğini ve almak istediğini davalı'ya ilettiğini, davalı tarafından öncelikle simsarlık ücretinin 150.000 TL'lik kısmının yatırılması halinde ilanla ilgili bilgileri müvekkili ile paylaşacağını iletmiş ve müvekkili, 150.000 TL'yi 08.06.2023 tarihinde davalı'nın hesabına yatırdığını, ... yetkilileri tarafından sadece ilandaki taşınmazın tapu senedi müvekkili ile paylaşıldığını, taşınmaza ilişkin ayrıntılı başka bir bilgi verilmediğini, ilanda da ayrıntılı açıklama bulunmadığını, aracı kurum ayrıca davalı bankaya 180.000 TL teminat/kapora bedeli yatırması halinde bankanın satım işlemlerine başlayacağını müvekkil'e ilettiğini, bunun üzerine müvekkili 23.06.2023 tarihinde davalı bankaya '... İçin teminat bedelidir'' açıklaması ile 180.000 TL'yi teminat/kapora olarak yatırdığını ve aynı gün 23.06.2023 tarihinde davalı'ya ''tapu no ...hizmet bedeli farkı /FB7338 No'lu gayrimenkul'' açıklaması ile 274.800 TL ödeme yaptığını, müvekkili toplamda 424.800-TL ödemeyi yaptığını, akabinde müvekkili şirketin yetkilisi, söz konusu taşınmazı incelemek için Polatlı'ya gittiğini, taşınmazın yapısal sorunları olduğunu öğrendiğini, davalı tarafından hiçbir şekilde ne taşınmaz fiilen gösterilmiş, ne de aksaklıkları müvekkiline anlatıldığını, davalı tarafından 27.06.2023 tarihinde... ID hizmet bedeli açıklaması ile 424.800 TL müvekkiline fatura kesildiğini, müvekkili tarafından da 09.07.2023 tarihinde iş bu faturanın iadesine yönelik fatura kesildiğini, davalıya ödenen toplamda 424.800 TL'nin iadesi için Polatlı... Müdürlüğü'nün...E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... anlamda bir simsar veya emlakçı olmadığını, bir dijital platform olup, alıcı ile satıcıyı buluşturduğunu, müvekkilinin hizmeti açık artırma ile taşınmaza alıcı bulunması ve en yüksek pey verenin malı satın alma hakkını kazanması olduğunu, davacı da aynı yol ile bir taşınmaza 9 milyon TL teklif verdiğini, bu teklif en yüksek teklif olarak kazandığını, satıcı banka da alıcının bu teklifini kabul etmesi ile müvekkili tapu.com 'un hizmetini davacı almış ve hizmet tamamlandığını, alıcılar ve davacı tapu.com 'a üye olmadan bir taşınmaz için satın alma teklifi veremeyeceğini ve davacı (Üyeler) internet ortamında tüm sözleşmeleri uzaktan ve internet ortamında usul ve mevzuata uygun olarak kabul edip imzaladıklarını, bu kapsamda davacı tüm bu sözleşmeleri kabul ettiğini ve internet ortamında imza ettiğini, dava konusu taşınmazda da davacı alıcı, yer gösterme sonrası ihaleye 8 Haziran 2023 günü 9.000.000.TL alım peyi verdiğini, ilk başta şartname gereği pey sürülürken kredi kartından 08 Haziran 2023 günü 150.000.TL hizmet bedeli olarak bir kısım ödeme alındığını, sonra ihale 9 milyon TL ile davacıda kalınca müvekkili şartname gereği bedelin %4 +KDV 'si kadar hizmet bedeli alacağından davalı 9 milyon üzerinden %4 +KDV için olan eksik hizmet bedelini de 23 Haziran 2023 de tamamladığını, müvekkili de aldığı bedel için davacıya fatura kesmiş ve tahsilat yaptığını, ihalenin kesinleşme ve satıcı bankanın kabul onay süreci önce 23 Haziran 2023'e kadar devam ettiğini, satıcı onayı sonrası ise davacı yine Gayrimenkul Satış Şartnamesi'ne uyarak teklifine göre satıcı bankaya bir teminat miktarı ödemiş ama bakiye satış bedelini ödemekte tarafları oyalamış ve sonunda da Ağustos 2023 'de kendi insiyatifi ile vazgeçtiğini, müvekkili tapucom hizmeti davacının alım teklifi vermesi, internette düzenlenen şeffaf güvenilir sanal açık artırmaya katılması ve sonrasında satanın onayı ile davacının kazanması ile sona erdiğini ve hizmetin tamamlandığını, bu kapsamda üyelik sözleşmesinde "Açık Artırma Hizmet Bedeline İlişkin Koşullar" maddesi açık olduğunu, davacının istem ve talepleri hukuki ve gerçekçi olmadığını, davacının iade faturası mevzuata ve gerçeğe aykırı olduğunu, bu açıdan da dava haksız olup reddini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak davacı tarafından davalıya ödenen hizmet bedelinin iadesi amacıyla başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olay bakımından yapılan incelemede; davalı şirkete ait olan "... .com" adlı internet sitesi üzerinden üyelerine hizmet verilmekte olduğu, davacının da işbu siteye üye olarak sitede ilanı bulunan ve dava dışı... Şirketine ait, Ankara İli, Polatlı İlçesi,... Mahallesi,... Ada, ... parsel sayılı taşınmazda kain zemin kat 1 nolu bağımsız bölümün açık artırma yolu ile satışı kapsamında davacı tarafça en yüksek pey sürülerek satın alma hakkının elde edildiği, bu hakkın elde edilmesi için davalı tarafa hizmet bedeli ödendiği, ancak davalının simsarlık hizmetini gereği gibi yerine getirmediği, ilan bilgilerinin gerçeği yansıtmadığı, satın alma işleminin gerçekleşmediğinden bahisle ödenen hizmet bedelinin iadesi için öncelikle Polatlı ...Müdürlüğünün...Esas Sayılı... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişilmiş olduğu, borçlunun yetki itirazı akabinde dosyanın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esasına kaydedilerek yeniden ödeme emrinin tebliğ edildiği, ödeme emrinde talep edilen toplam tutarın 424.800,00 TL olduğu, davalı tarafından süresi içerisinde ödeme emrine itiraz edilmekle takibin durması sebebiyle davacı alacaklı tarafından işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya 09.12.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, davacı tarafından işbu davanın 26.02.2024 tarihinde yani 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmakla yargılama yapılmıştır.

İşbu davada taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin davacının iddiası doğrultusunda simsarlık sözleşmesi mi yoksa davalının savunması uyarınca hizmet sözleşmesi mi olduğu hususunun tartışılması gerekmekte olup bu sebeple öncelikle sözleşmelerin hukuki dayanakları kapsamında niteliklerinin açıklanması gerekmektedir.

Tellallık (simsarlık) sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 520-525 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 520/1. maddesinde simsarlık sözleşmesinin tanımı "...simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır. Bu hüküm, mehaza uygun olarak, "Simsarlık, simsarın bir ücret karşılığında, ya diğer tarafa bir sözleşmenin kurulması fırsatını göstermeyi ya da ona bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmeyi borçlandığı bir sözleşmedir" şeklinde anlaşılmalıdır. Simsarlık sözleşmesinin unsurları şu şekildedir:

a)Simsarlık ilişkisinin tarafları simsar ile iş sahibidir ve simsar, iş sahibi için, konusu özel olarak belirlenmiş bir vekalet edimi üstlenmiştir. O (simsar), iş sahibi için yerine getireceği faaliyetin karşılığında ücret alacaktır.

b)Simsarlık faaliyetinin konusu, çeşitli işlere ilişkin sözleşmelerin kurulması hususunda aracılık etmektir. Bu aracılık faaliyeti, bir sözleşme kurma fırsatı vermek şeklinde olabileceği gibi bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmek şeklinde de olabilir. Simsarın kural olarak iş sahibini temsil yetkisi yoktur; fakat sözleşme ile kendisine bu yetki verilebilir.

c)Simsarlık ilişkisi, simsar ile iş sahibi arasında yapılan bir sözleşme ile kurulur. Simsar ile iş sahibi arasında sürekli bir hukuki bağlantı yoktur. Simsarlık sözleşmesinin geçerliliği bir şekle bağlı değildir; ne var ki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 520/3. maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu m. 404/3) taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi için bir geçerlilik şekli kabul etmiştir. Buna göre, "taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz". Simsarlık faaliyeti sonucu kurulacak sözleşme herhangi bir nitelikte sözleşme olabilir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.03.2017 gün, 2017/13-644 E., 2017/460 K. sayılı kararında da aynı ilkelere işaret edilmiştir.

Simsarlık sözleşmesi vekâlet sözleşmesinin, konusu belirli (akit yapma hususunda aracılık faaliyetinde bulunma) ve simsarın her zaman ücrete hak kazandığı özel bir çeşididir. Bu sebeple TBK’nın 520/2. maddesinde (BK m. 404/2) "simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekâlete ilişkin hükümler uygulanır" denilmiştir.

Simsarın ücrete hak kazanma zamanı ve giderlere ilişkin alacağını düzenleyen TBK’nın 521. maddesine göre "simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır" (521/1). Böylece simsar, sözleşme konusu hizmetin bir akdin kurulmasıyla sonuçlanması durumunda ücrete hak kazanmaktadır. Simsar söz konusu hizmeti yerine getirmezse ücret alacağı elde edemeyecektir. Ancak sözleşmede aksi kararlaştırılabileceği gibi işin niteliğinden de aksi sonuca varılabilir. Somut olay bakımından davacı vekili tarafından 18.03.2024 tarihli dilekçe ekinde dosyaya ibraz edilmiş olan "... .com Hizmet Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin dava dışı tapu maliki ...ile davalı arasında akdedilmiş olan sözleşme olduğu görülmekle sözleşmenin maddeleri incelendiğinde; Sözleşmenin "Hizmetler" başlığını taşıyan 2. Maddesinde; -Tapucom tarafından işbu Sözleşme tahtında sağlanacak hizmetler, ...tarafından oluşturulan ve işletilen bir web sitesi olan www. tapu. ... (' ... .com') vasıtasıyla, Banka'nın maliki olduğu ve satışa çıkarmak istediği gayrimenkullere ilişkin ilanlar (İlan") oluşturmak suretiyle gayrimenkul bilgilerinin yayınlanması, Banka'nın potansiyel alıcılarla buluşturulması, ... .com'a Kayıtlı kullanıcılardan belli şartları sağlayan kişiler arasında düzenlenecek açık artırma (Açık Artırma") sonucu ilgili gayrimenkullerin olası alıcılarının tespiti ve Banka ve alıcıların, aralarında akdedilecek gayrimenkul satış sözleşmesinin koşullarına iliştin Banka ve alıcıların karşılıklı bilgilendirme ve değerlendirmede bulunmaları için iletişim imkanlarının sağlanmasıdır ("Hizmetler") -İlan ve İlan'a ilişkin olarak gerçekleştirilen her türlü işlem, Banka ve potansiyel alıcıların satışa sunulması planlanan gayrimenkuller ile ilgili karşılıklı bilgi alışverişinde bulunması ve bu amaçla bir iletişim platformu oluşturulmasına” yönelik olup, hiçbir surette gayrimenkul satış vaadi veya gayrimenkul satış sözleşmesi olarak yorumlanamaz. Sözleşmenin "Hizmetlerin Kapsamı" başlığını taşıyan 3. Maddesinin 2. Ve 3. Bendinde; -(2)..., Banka tarafından kendisine sağlanan bilgilere uygun olarak, Banka'nın satışa çıkarmak istediği gayrimenkule ilişkin İlan'ı hazırlayacak ve bu İlan'ı ... .com'a yükleyecektir. İlan yoluyla ilgili gayrimenkule ilişkin bilgilerin yanında, Açılış Fiyatı da kullanıcıların İlgisine sunulacaktır. Ayrıca ... tarafından belirlenecek Açık Artırmanın başlayacağı ve son bulacağı gün ve saatler de İlan'da gösterilecektir. -(3) Madde 3.2 uyarınca ... .com'a yüklenecek İlan yoluyla, ilgili gayrimenkule ilişkin Açık Artırmanın başlayacağı ve son bulacağı gün ve saat kullanıcılara bildirilir. Açık Artırmaya katılmak isteyen kullanıcılar, ...tarafından tayin edilecek tutarda hizmet bedelini ...'un banka hesabına veya kredi kartıyla yatırmakla yükümlüdürler. Söz konusu hizmet bedelini işbu madde hükümlerine uygun olarak ödeyen kullanıcılar, Açık Artırmaya katılmaya hak kazanırlar. Sözleşmenin "Açık Artırmanın Sonuçlanması ve Bankanın Akit Serbestisi" başlığını taşıyan 4. Maddesinin; -Madde 3.3 uyarınca Açık Artırmanın son bulmasını takiben ..., Açık Artırmada verilen teklifleri, en yüksek teklif sahibini ve Kapanış Fiyatı'nı Banka'ya bildirecektir. Banka, Açık Artırmada en yüksek teklifi veren kişiye ilgili gayrimenkulü satmak istemesi halinde, Açık Artırmanın son bulmasını takip eden 30 gün içinde usulüne uygun olarak satış işlemlerini gerçekleştirecek veya satış işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlayacaktır. -Devir sürecinin yürütülmesi için Alıcı ve Banka'yı irtibata geçirmek Tapucom sorumluluğundadır. Bu süre zarfında tapu tescil işlemi için BANKA'ya yazılı müracaat etmeyen alıcının yatırmış olduğu teminat, ihale bedeli vs. BANKA tarafından irat kaydedilebilecek ve alıcının hakkı iptal edilebilecektir.

Taraflar arasında geçerli bir üyelik sözleşmesinin bulunup bulunmadığı hususunda davalının sistem kayıtları da incelenmek suretiyle bilirkişiden alınan raporda özetle; Açık artırmaya katılınabilmesi için üyelik sözleşmesinin akdedilmesi gerektiği, aksi takdirde pey sürülemeyeceği belirtilmiş ve bu kapsamda sözleşmenin bir sureti rapor ile birlikte dosyamıza eklenilmiştir. Taraflar arasında akdedilmiş olan üyelik sözleşmesinin ilgili maddeleri kapsamında inceleme yapıldığında ise; Sözleşme'nin Konusu ve Kapsamı başlığı altında; -İşbu Sözleşme'nin konusu Üyeler'in Site'de sunulan hizmetlerden yararlanmasına ilişkin koşulların belirlenmesi ve bu kapsamda Taraflar'ın hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesidir. -Site'nin amacı; Üyeler'e İlanlar arasından aradıkları özelliklere uygun olabilecek İlanlar'a ilişkin bilgilendirmelerin yapılmasının sağlanmasını, Gayrimenkul sahibi Satıcılar'ın satışa çıkaracakları Gayrimenkulleri ile ilgili bilgiler yayınlayabilmesini, Satıcılar'ı potansiyel alıcılarla buluşabilmesini, Satıcı ve Katılımcılar'ın kendi aralarında gerçekleştirebilecekleri satış sözleşmesi için fiyat ve satış koşulları hakkında karşılıklı bilgilendirmede bulunabilmesini, tüm kullanıcılar için Gayrimenkul satışları hakkında bilgilendirme ve karşılıklı iletişim imkanları sunulabilmesini ve bu kapsamda çeşitli katma değerli hizmetlerin sunulabilmesini sağlamaktır. -Site'de yer alan İlanlar ve bu İlanlar'a ilişkin olarak gerçekleştirilen her türlü işlemler, herhangi bir şekilde satış veya satış vaadi anlamında olmayıp Taraflar'ın satışa sunulması planlanan Gayrimenkuller'le ilgili karşılıklı bilgi alışverişinde bulunması ve bunun için iletişim sağlanması ile sınırlıdır. Üyenin Hak ve Yükümlülükleri başlığı altında; -Üye veya Katılımcı, herhangi bir İlan'a ilişkin olarak herhangi bir yöntemle doğrudan Satıcı ile irtibata geçmeyeceğini, Site'de yayımlanan herhangi bir İlan'ın alımını doğrudan Satıcı veya sair üçüncü kişiler üzerinden gerçekleştirmeyeceğini kabul ve taahhüt eder. Üye Site üzerinden verdiği Teklif ile bağlı olup gerek İlan koşulları gerekse fiyat teklifine ilişkin pazarlık yapılmayacaktır. Üye'nin bu taahhütlerine aykırı davranması durumunda Şirket “Hizmet Bedeli ve Ödenmesi” bölümünde belirtilen hizmet bedeline hak kazanacaktır. Satıcının Hak ve Yükümlülükleri başlığı altında; -Satıcı konumundaki Üye, üyelik tesisi veya İlan verilmesi sırasında Gayrimenkul'e ilişkin olarak her türlü bilgi ve belgenin kendisinden talep edilebileceğini, bu bilgi ve belgeleri Şirket'e sağlamakla yükümlü olacağını ve sağlamaması halinde Gayrimenkul ilanının yayınlanmayabileceğini kabul eder. Şirket, söz konusu bilgi ve belgeleri (görseller dahil olmak üzere) Site üzerinden yayımlama ve buna ek olarak reklam ve sair pazarlama materyallerinde kullanma hakkına sahip olacaktır. Şüpheye mahal vermemek adına, Şirket'in, Site üzerinden satışa çıkarılacak gayrimenkullere dair Satıcı tarafından sağlanan bilgileri inceleme veya doğrulama yükümlülüğü bulunmamaktadır. Satıcı tarafından sağlanan bilgilerin herhangi bir şekilde eksik veya hatalı olması ve bu doğrultuda üçüncü kişilerin Şirket'e karşı hak iddiasında bulunması halinde, Satıcı Şirket'in ilgili tutarları kendisine rücu edebileceğini kabul eder. -Satıcı ilgili Gayrimenkuller'e ilişkin olarak kendisinin önceden ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir borcu olmadığını, Kazanan Katılımcı ile aksini kararlaştırmadıkları müddetçe, Kazanan Katılımcı'nın bu borçlar nedeniyle maruz kalabileceği her türlü zararı tazmin edeceğini kabul ve beyan eder. Şirketin Hak ve Yükümlülükleri başlığı altında; -İlanlar'da yer alan bilgiler Gayrimenkul ile ilgili temel özelliklerin tanıtımına yönelik olup salt bilgilendirme amaçlıdır ve herhangi bir taahhüt içermemektedir. Gayrimenkul, mevcut hukuki ve fiili durumu (elektrik, su, doğalgaz abonelik durumu, aidat ve prim ödemeleri, lojman olarak tahsis, kiracı, işgal, hasar, tapu kaydı, hisse, alan (m?), imar durumu, iskan, sit, vefa hakkı, şüf'a hakkı, bilumum şerhler vb. durumlar) ile önceden görülüp, ilgili belediye, tapu dairesi vb. ilgili resmi kurumlarda gerekli araştırmaların yapılması Katılımcılar'ın sorumluluğundadır. Katılımcı bu kapsamda bir eksiklik, ayıp, hasar, farklılık ve sair nedenli itiraz, dava ve talepte bulunmayacağını, işbu kapsamda her türlü talep ve itiraz haklarından peşinen feragat ettiğini kabul, beyan ve taahhüt ettiğini kabul ve beyan eder. Açık artırma Hizmet Bedeline ilişkin Koşullar başlığı altında; -Katılımcı olmak isteyen Üye ve Şirket, Üye'nin Açık Artırma 'ya katılımı öncesinde mesafeli satış sözleşmesi akdedecektir. -Açık Artırma sonrasında kazanan Üye'den taşınmazın Açık Artırma sonucunda belirlenen nihai satış fiyatı baz alınarak hesaplanan %4 (yüzdedört) hizmet bedelinden (+ KDV), AA Hizmet Bedeli Peşinatı mahsup edilerek kalan tutar (“Kalan AA Hizmet Bedeli”) tahsil edilecektir (toplam “AA Hizmet Bedeli”), eğer herhangi bir AA Kalan Hizmet Bedeli söz konusu olmaz ise AA Hizmet Bedeli, AA Hizmet Bedeli Peşinatı'na eşdeğer olmuş olacaktır ve herhangi bir mahsup ve ek tahsilat süreci söz konusu olmayacaktır.

Somut olay bakımından alınan raporlar ve dosyaya ibraz edilen deliller, ses kayıtları üzerinden yapılan bilirkişi incelemesi bir bütün olarak incelendiğinde davalının simsarlık hizmetini yerine getirdiği, davacı tarafın "bizim birkaç aksiliğimiz çıktı ama biz alımdan vazgeçtik maalesef. Hem mülk hem de maddi durumumuz ile alakalı, yere bir kere bakmıştık ama beklendiği gibi değil, aidat problemleri var, yerin aynı zamanda ruhsat problemi var" şeklinde beyanda bulunarak açık artırma işlemi sonrasında alımdan vazgeçmiş olduğu, söz konusu vazgeçme sebeplerinin taraflara arasında akdedilmiş olan sözleşme kapsamında davacının araştırma yükümlülüğünde olan hususlar olduğu anlaşılmıştır. Yerleşik içtihatlar ve kanuni düzenlemeler uyarınca simsarın ücret alacağının doğumu için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

a)Simsarın aracılık ettiği asıl sözleşmenin iş sahibi ile üçüncü kişi arasında kurulması gerekir. Bu şart, iş sahibinin, kendisine teklif olunan üçüncü kişilerle sözleşme yapmayı sebepsiz olarak reddetmesi hâlinde de gerçekleşmiş sayılmalıdır. Ücret alacağının doğumu için, bu sözleşmenin ifa edilmesi gerekli değildir. Taraflar, asıl akit kurulmamış olsa bile, ücret ödenmesini kararlaştırabilecekleri gibi ücretin, sözleşmenin ifa edilmesi halinde ödeneceğini de kararlaştırabilirler.

b)Asıl sözleşmenin kurulması ile simsarın faaliyeti arasında nedensellik ilişkisi bulunmalıdır. TBK’nın 521/1. maddesi bu şartı, "yaptığı faaliyet sonucunda" sözleriyle ifade etmiştir. Bu şartın aksi de kararlaştırılabilir.

c)TBK m. 523'de (BK. m.

407.düzenlenen ve simsarın ücret ve giderlere ilişkin alacağının kaybı sonucunu doğuracak durumlardan birinin gerçekleşmemesi gerekir (Yavuz, C.: Borçlar Hukuku Dersleri Özel Hükümler, 9. Baskı, İstanbul 2011, s. 604 vd). Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.03.2016 tarihli ve 2014/859 E., 2016/428 K., 15.03.2017 tarihli ve 2017/644 E., 2017/460 K. ve 07.03.2018 tarihli ve 2017/555 E., 2018/442 K. sayılı kararlarında da aynı ilkelere işaret edilmiştir.

Anılan şartlar uyarınca somut olayda davacı ile davalı arasında akdedilmiş olan sözleşme kapsamında davalı tarafça simsarlık hizmetinin gereğinin yerine getirildiği, sözleşmede simsarlık hizmeti kapsamında ücret talebinin tapu devri şartına bağlanmamış olduğu, dosyaya sunulan ve dökümü yapılan ses kayıtları uyarınca davacının kendi talebi üzerine dava dışı satıcı ile satım akdini gerçekleştirmediği, davalının simsarlık ücretine hak kazandığı, bu sebeple davacının davasında haksız olduğu kanaatine varılmakla davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalının kötüniyet tazminatı talebinin değerlendirilmesinde ise ; İİK m. 67/2 hükmü uyarınca kötüniyet tazminatı, itirazın iptali davası reddedilince alacaklının takibinde haksız ve kötüniyetli görülmesi durumunda borçlunun istemi üzerine alacaklı aleyhine hükmedilen tazminattır. Kötüniyeti ispat yükü borçludadır, zira TMK m.2 hükmü uyarınca iyiniyetin varlığı asıldır. Yapılan kontrolde davacının davasının reddine karar verilmiş ise de davalı aleyhine başlatılan takipte davalı tarafından davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamamış olması nedeni ile davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davacının davasının REDDİNE,

2.Davalının davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talebinin REDDİNE,

3.Alınması gerekli olan 427,60-TL karar ilam harcın başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 7.254,53-TL harçtan mahsubu ile artan 6.826,93-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4.Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,

5.Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 67.720,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.

7.Davalı tarafından sarf edilen toplam 5.000,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8.Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/12/2024