7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın HMK.320/1 maddesi uyarınca yapılan inceleme ve dosyanın tetkiki sonunda;

davacı vekili özetle; .... Alışveriş arasında 26 Mayıs 2010 tarihli ve .... yevmiye numaralı resmi senet işle 30 yıl süreli Üst Hakkı Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca mülkiyeti ..... ait olan İzmir ili, ..... İlkçesi,...Mahallesi, ... pafta, .... ada, 1 parselde kayıtlı olan 15.350 metrekare yüzölçümlü arsa niteliğindeki taşınmaz üzerinde davalı ..... lehine 30 yıl süreli üst hakkı tesis edildiğini, sözleşme imzalanmasının akabinde ... kısmi olarak bölündüğünü, kısmi bölünme sonucunda ... şirketinin kurulduğunu, sözleşmeye konu taşınmazın mülkiyetinin 29 Haziran 2017 tarihinde ... adına tescil edildiğini, kısmi külli, halefiyet ilkesi gereğince sözleşmenin tarafı haline geldiğini, ...'nun sözleşmeye konu taşınmazın mülkiyet hakkının ... adına tescilinden, sonra üst hakkı bedellerini yalnızca .....'e ödenmiş olup, ödemelere karşılık faturaların ... tarafından düzenlendiğini, sözleşmeyi imzalayan şirket ile kısmi bölünme neticesinde sözleşmeye konu taşınmazı devralan şirketin farklı olması dolayısıyla, .... şirketi Ve ..... şirketinin mahkemede bulunan başhakem tayinine ilişkin davada davacı olarak gösterildiğini, taraflar arasındaki ilk tahkimin döviz kurlarında yaşana artış gerekçe gösterilerek, ... tarafından üst hakkı bedelinin uyarlanması talebiyle, sözleşme kapsamında düzenlenen uyuşmazlık çözüm yolu doğrultusunda 22 Şubat 2019 Milletlerarası Ticaret Odası(ICC) tahkimine başvurulmasıyla başlatıldığını, ICC nezdinde .... referans numarası ile yürütülen tahkim yargılaması sonucunda hakem heyeti 7 Nisan 2021 tarihinde oy çokluğu ile sözleşmenin 7.1.1 maddesinde yer alan ve 7.2.4 maddesinde düzenlenen hükümler ile üst hakkı bedelini, 7 Nisan 2021 tarihli Hakem Kararı ile birlikte 1 Temmuz 2019-30 Haziran 2020 dönemi için yıllık 5.463.000,00 TL+KDV olarak belirlediğini ve ilgili aralığı takip eden dönemlere konu üst hakkı bedellerinin ise hakem kararı ile uyarlanmış rakam olan iş bu rakam üzerinden TÜİK tarafından açıklanan Yİ-TÜFE oranında artış yapılarak ödenmesine karar verdiğini, bahse konu hakem kararına karşı, davacılar tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla İstanbul BAM. ... Hukuk ... Esas sayılı dosyası kapsamında 2 Haziran 2021 tarihli iptal davası açıldığını ilgili dosya kapsamında davanın reddine karar verildiğini, İstanbul Bam .... Hukuk Dairesi tarafından verilen karar kapsamında davacılar tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğnu, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında verilen karar ile İstanbul Bam kararının onandığını, ... tarafından uyarlama talebi ile başlatılan tahkim yargılaması sürecinin nihayete erdiğini ve sözleşmede Euro üzerinden kararlaştırılmış olan bedelin Türk Lirasına çevrildiğini, hakem kararının kesinleşmesinden sonra, ekonomik gerçeklerin davacıların nezdinde sözleşmenin devam etmesini çekilmez bir hale getirdiğini, Hakem kararı ile Türk Lirası bedeline uyarlanan sözleşme uyarınca, TL'nin Euro karşısındaki aşırı değer kaybetmesinin, sözleşmeye konu üst hakkı bedelinin oldukça düşük kalmasına sebebiyet verdiğini, davacılar bakımından üst hakkı bedelinin yeniden uyarlanması ihtiyacı ve gereği doğduğunu, davacıların 28 Haziran 2024 tarihinde ICC Sekreteryasına ilettikleri Tahkim talebi dilekçesinin sözleşme uyarınca ... tarafından ödenecek olan üst hakkı bedelinin 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren yıllık 1.548.880 Euro+KDV olacak şekilde uyarlanması ve bu suretle uyarlanacak olan üst hakkı bedelinin bakiye üst hakkı süresince her ödeme yılında T.C. Hazinesi tarafından ihraç edilecek olan Euro cinsinden Eurobond yıllık faizi oranında artırılmasını talep ettiğini, iş bu tarihteki bedelin ise 54.225.976,25 TL'ye karşılık geldiğini, davacıların fer'i talep sonucuna göre davanın yaklaşık değerini 31.319.758 TL'nin 54.226.000,00 TL'den çıkarılması suretiyle elde edilecek olan 22.906.242 TL olarak belirlediğini, bahse konu uyuşmazlık kapsamında sözleşmenin uyuşmazlık çözümü başlıklı 12. Maddesi değerlendirildiğinde ise, taraflar arasında ortaya çıkacak gayrimenkulün aynına ilişkin uyuşmazlıklar hariç ancak sözleşmenin sonunda devir konusunda çıkabilecek olan uyuşmazlıklar, dahil olmak üzere, her türlü uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözüleceği, düzenlendiği, tarafların hakemlerinin hakem heyetinin başkanı olarak hareket edecek olan üçüncü hakemi atayacağı, hususunda yer verilmişse, taraf hakemleri hakem heyetinin başkanının seçiminde mutabık kalamadıklarını ve bu husus ICC tarafından taraf hakemlerinin 31 Ekim 2024 tarihli yazısı ile taraflara bildirildiğini, bu kapsamda Üst Hakkı Sözleşmesi'nin 12.3 maddesine göre başkahemin İstanbul (Bakırköy) Ticaret Mahkemeleri tarafından belirleneceklerini, üst hakkı sözleşmesi kapsamında belirlenen kira bedelinin uyarlanması konusunda başhakem olarak görev alacak Medeni Hukuk ve Borçlar Hukukunda özellikle kira hukuku alanında uzman olan ve tahkim deneyimine sahip hakem heyeti başkanı olarak görev yapacağını üçüncü hakemin atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava taraflar arasında başlatılmış olan kurumsal tahkim kapsamında görevlendilecek olan tahkim ve Medeni Hukuk ve Borçlar Hukukunda üst hakkından kaynaklanan kira uyuşmazlıkları konusunda uzman hakem heyeti başkanı seçilmesi talebinden ibarettir. Bilindiği üzere mahkemenin görevi HMK 114. maddesi gereğince dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden ve yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gereken bir husustur.

Yargılama tarihi itibari ile HMK.

114.maddesi çerçevesinde aranan dava şartlarından birisi ise mahkemenin görevli olmasıdır. HMK. 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkeme kendiliğinden araştırır. Bu dava şartı noksanlığını mahkeme tespit eder ise HMK .115/2 maddesine göre usulden ret kararı verir. Nitekim dava dilekçesinin içeriğinden, görevsizlik kararı verilmesi gerektiği açıkça anlaşılan hallerde bu kararın verilmesine engel hal bulunmadığı Yargıtay'ın ilgili dairesinin onama kararları ile de açıkça belirlidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar “(1)Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; .... 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun .... saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır” şeklinde düzenlenmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Tahkimde görevli ve yetkili mahkeme başlıklı 410. maddesinin; " (1) (Değişik: 28/2/2018-7101/57 md.) Tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkeme, konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesidir. Tahkim yeri belirlenmemiş ise görevli mahkeme, konusuna göre asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi, yetkili mahkeme ise davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesidir." Somut olayda;

Hmk 410. madde ve davanın konusunun medeni kanun ve borçlar hukukundan, özellikle üst hakkından kaynaklı uyuşmazlık olduğu anlaşılmakla huzurdaki davanın da asliye hukuk mahkemesinde açılması gerekmekte olup uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Mahkememizin görevsizliğine, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren başlatılmak suretiyle iki hafta içinde talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevdiine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

2.HMK'nun 20. ve 331/2. maddeleri uyarınca iş bu kararın kesinleşmesine müteakip yasal süresi içerisinde talep üzerine dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,

3.Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere HMK madde 320/1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle karar verildi.. 06/11/2024 Başkan ...