3. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ile müvekkili şirket arasında 01.03.2023 tarihinde mülkiyeti davalıya ait olan Kocaeli İli, Dilovası İlçesi, ... Mahallesi, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı 25.000,00 m2 yüzölçümlü arsa ve arsa üzerinde bulunan bina, müştemilat, mütemmim cüz, muhdesat ile fabrika binasının müvekkili şirket tarafından satın alınması ve karşı tarafa kullandırılması konulu sözleşme imzalandığını, ilgili sözleşmenin 10.1.7 maddesinde sözleşmenin son geçerlilik tarihinin 15.03.2023 mesai bitimi olarak belirlendiğini, ayrıca "taşınmazın devri bugüne kadar gerçekleştirilmezse tapu devir işlemleri sonuçlandırılmazsa cezai şartlar ve iadeler hariç hükümsüz kalacağı"nın hüküm altına alındığını, Müvekkili şirketin kapora bedeli olarak belirlenen 2.000.000,00 TL'yi sözleşme tari- hinde karşı taraf şirketin hesabına nakden ve defaten ödediğini, Karşı tarafça taşınmazın devri için Tapu Müdürlüğüne başvuru yapıldığını, Tapu Müdürlüğü tarafından devir işlemi için 15.03.2023 tarihine randevu verildiğini, Müvekkili şirket tarafından 14.03.2023 tarihinde Uluçınar Vergi Dairesi Müdürlüğü hesabına 1.700.000,00 TL tapu harcı ve Kadastro Genel Müdürlüğü hesabına 1.297,50 TL döner sermaye bedeli olmak üzere toplam 1.701.297,50 TL ödendiğini, 14.03.2023 tarihinde davalı tarafça bir takım gerçek dışı ve kurmaca olaylar ileri sürü- lerek 15.03.2023 tarihinde devrin yapılamayacağının söylendiğini, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak devri yapmaktan vazgeçtiğini bilmeyen müvekkili şirketin iyi niyetli olarak beklediğini, Daha sonra davalı şirket tarafından satıştan vazgeçildiğinin belirtilmesi üzerine müvek- kilinin ödediği 2.000.000,00 TL'nin ve müvekkili şirketin yatırdığı harç ve döner sermaye bedellerinin iadesi talebinde bulunduğunu, kaporanın, harç ve döner sermaye bedelinin müvekkilinin hesabına havale yoluyla iade edildiğini, Ancak sözleşmede kararlaştırılan 3.000.000,00 TL cezai şartın ödenmediğini, bu nedenle cezai şartın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine takibe geçildiğini, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, Davadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşılamadığını beyanla; Davalının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,davalının haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davanın adi yazılı şekilde akdedilen taşınmaz satış vaadi sözleşmesi dayanak gösterilmek suretiyle ikame edildiğini, oysaki taşınmaz satış vaadi sözleş- mesi resmi şekil şartına tabi olup noterde düzenleme şeklinde akdedilmedikçe geçerli olmayacağını, Geçersiz bir sözleşmedeki yetki şartı da geçerli olmayacağından, adi yazılı taşınmaz satış vaadi sözleşmesindeki yetki şartına dayanılarak İstanbul Anadolu Mahkemelerinde icra takibi ve dava açılamayacağını, somut olayda HMK 6. maddesindeki genel yetki kuralının uygulanacağını, bu durumda müvekkilinin ticaret merkezinin bulunduğu yer itibariyle Gebze İcra Daireleri ile Gebze Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki itirazlarının bulunduğunu, Esasa ilişkin olarak ise dava konusu sözleşmenin adi yazılı şekilde akdedilen gayri- menkul satış vaadi sözleşmesinin geçersiz olduğunu, geçersiz sözleşme kapsamında tarafların sadece aldıklarını iade ile yükümlü olduğunu, iş bu sözleşmede yer alan fer-i nitelikteki cezai şart maddesi geçersiz olduğundan cezai şart talep edilemeyeceğini, Ayrıca müvekkili dava konusu taşınmazı devretmek amacında olduğunu, ancak satış işleminin gerçekleştirileceği tarihte şirket yönetimi tarafından yetkilendirilen ...'in şehir dışında bulunması nedeniyle 15.03.2023 tarihinde gerçekleştirilecek devrin 17.03.2023 tarihine erte- lenmesinin talep edildiğini, davacının ise 16.03.2023 tarihli e-postası ile sözleşmeyi feshederek 2.000.000,00 TL tutarındaki kaporanın iadesini talep ettiğini, müvekkilinin davacının bu talebini kabul ederek kaporayı iade ettiğini, davacının ise 20.03.2023 tarihli e-postası ile kapora bedelinin 1.5 katı yani 3.000.000,00 TL'nin hesaplarına gönderilmesini talep ettiğini, davacının taleplerine dayanak olarak gösterdiği 10.1.6 numaralı madde ile tapu işlemlerinin 15.03.2023 tarihine kadar gerçekleşmemesi durumunda ceza-i şart ödeneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, müvekkili tarafından sözleş- menin feshedildiğine ilişkin ihtarname vs delil sunulmadığını, aksine davacının 16.03.2023 tarihli e- postayla kapora iadesi ve cezai şartı talep ederek sözleşmeyi bizzat feshettiğini, müvekkili tarafın- dan cezai şart talep edileceği düşüncesi ile işbu davanın ikame edildiğini, davacının kötü niyetli ola- rak takip başlattığını ve haksız kazanç elde etmeye çalıştığını beyanla ; davanın reddini % 20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi'nce: DAVANIN REDDİNE, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşme gereğince müvekki- linin kapora ödediğini, tapuda resmi devir yapılmak üzere başvuruda bulunulduğunu, Tapu Müdürlüğünce resmi işlem için 15.03.2023 tarihine randevu verildiğini, hal böyle iken davalı tarafça "devir için yetkili kılınan vekilin bir yakınının vefatı nedeniyle şehir dışında olduğu, bu çalışan dışında devire yetkili şirket yönetim kurulunun ise toplantı nedeniyle Antalya'da bulunduğu" gerekçesiyle deviri gerçekleştiremeye- cekleri yönünde bildirimde bulunduğunu, gerçekte devir için yetkili kılanın vekilin yakınının vefat etmediğini, şehir dışında cenazeye katılmadığını, devire yetkili olan şirket yönetim kurulu üyelerinin ise Antalya'da olmasını gerektirir bir durumun bulunmadığını, müvekkili tarafından tapu harcı ile döner sermaye ödenmesine rağmen davalı tarafça ödenmesi gereken harç ve döner sermaye bedelinin ödenmediğini, müvekkili devire hazır olmasına rağmen , davalı tarafın sözleşmenin geçersiz sayıla- cağı 15.03.2023 tarihine kadar deviri bilinçli olarak geciktirdiğini, müvekkili şirket yetkilerince ısrarla aranmasına rağmen davalı şirket yetkililerince yanıt verilmediğini ve dönüş yapılmadığını, gönderilen mesajların cevapsız kaldığını ,sözleşme süreci ve dosya kapsamı gözetildiğinde davalının kötü niyetli olduğunu, "..." sorumluluğu kapsamında cezai şart ile sorumlu oldu- ğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava,

İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir. Dosya kapsamından; Taraflar arasında, 01.03.2023 tarihinde mülkiyeti davalıya ait Kocaeli İli, Dilovası İlçesi, ... Mahallesi, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı 25.000,00 m2 yüz ölçümlü arsa ve arsa üzerinde bulunan bina, müştemilat, mütemmim cüz, muhdesat ile fabrika binasının demirbaşları ile birlikte KDV dahil 435.000.000,00 TL bedelle davacıya satışının yapılması, tapu devir masraflarının taraflarca eşit olarak ödenmesi, sözleşme tarihinden 15.03.2023 tarihine kadar davalının söz konusu taşınmaz üzerinde hiç bir tasarrufta bulunamayacağı ve tapu devri yapılıncaya kadar başkasına satılamayacağı,sözleşmenin imza- lanması ile davacı tarafından 2.000.000,00 TL kapora ödeneceği, sözleşme 15.03.2023 tarihinden önce davalı tarafından feshedilirse davalının kaporanın 1.5 katı fazlasını , davacı tarafından feshedilirse kapora tutarına ilaveten 1.000.000,00 TL ekstra ödeme yapacağı, satışın davacıdan kaynaklanmayan bir nedenle gerçekleş- memesi halinde davacının talebi halinde kaporanın aynen ve kesintisiz olarak iade edileceği, sözleşmenin 15.03.2023 günü mesai bitimine kadar geçerli olduğu, bu süre içinde tapu devri gerçekleşmez ise cezai şart ve iadeler hariç sözleşmenin hükümsüz sayılacağı hususunda anlaşmaya varıldığı, Sözleşme kapsamında, davacı tarafça 01.03.2023 tarihinde davalıya 2.000.000,00 TL kapora ödendiği, ayrıca resmi satış işlemine esas olmak üzere 14.03.2023 tarihinde Uluçınar Vergi Dairesi Müdürlüğü hesabına 1.700.000,00 TL tapu harcı ve Kadastro Genel Müdürlüğü hesabına 1.297,50 TL döner sermaye bedeli olmak üzere toplam 1.701.297,50 TL ödeme yapıldığı, Sonuçta sözleşmeye konu taşınmazın devrine ilişkin resmi işlemin gerçekleşmediği, Davacının talebi doğrultusunda kapora ödemesinin , tapu harcı ile döner sermaye ödemesinin davalı tarafça iade edildiği, Ancak davacının sözleşmenin ilgili hükmü doğrultusunda kaporanın 1.5 katı tutarında cezai şart ödenmesini talep ettiği, davalı tarafça bu talebin reddedildiği, Bunun üzerine davacının davalı aleyhine 3.000.000,00 TL alacağın tahsili talebiyle İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine giriştiği, borçlunun icra müdürlüğü'ne ibraz ettiği dilekçe ile " alacaklı olduğunu iddia eden tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı" gerekçesiyle borcun tamamına açıkça itiraz ettiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiğinden, itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Kural olarak tapuya kayıtlı taşınmazların satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapıl- madığı sürece geçersizdir. (TMK'nın 706, BK'nın 213 (TBK.237 md.), Tapu Kanunu'nun 26 ve Noterlik Kanunu'nun 60.maddesi) Geçersiz olduğu için de taraflarına hak ve borç doğurmaz. Ancak taraflar verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler. Zira; haklı bir sebep olmak- sızın başkası zararına mal edinen kimse onu iade ile yükümlüdür. Cezai şartı düzenleyen Türk Borçlar Kanunu'nun 179/1. (BK.nun 158/1) maddesinde ise; "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleş- meden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır. Cezai şart; asıl borca ilişkin fer'i bir hak olup, geçersiz sözleşmelerde yer alan cezai şartlar da geçersizdir. Buna göre ;davacı dava konusu sözleşme kapsamında cezai şart talep edemeyecektir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Davacıdan alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,8 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.