13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.01.2022 tarihi 10:45 saatinde, işleteni müvekkil--- şirketi olan ---- plakalı araç, dava dışı ---- sevk ve idaresindeyken, --- İli, --- İlçesi, -- Bulvarı üzerinde ---- Caddesi istikametinden ---- Caddesi istikametine giderken, ----- inşaatı önüne yaklaştığı esnada, hiçbir uyarı olmaksızın bırakılan, 6 metre genişliğe kadar daraltılmış ıslak ve çamurlu yolun sağında bulunan 10 cm derinlik ve 80 cm genişliğindeki yol boyunca devam eden çukura (kazı çalışması) düşmemek için manevra yaparak, aracın ön kısmı ile karşı istikametten gelen ----- plakalı aracın sol ön köşe kısmıyla çarpışması neticesinde çift taraflı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, taraflarınca ilgili kaza nedeniyle 28.09.2022 tarihinde maddi ve manevi tazminat istemli dilekçe ile davalı idare -- başvurulduğunu ancak 19.10.2022 tarihli cevap ile kaza tarihinde ----. Kablo çalışması nedeniyle kazı çalışması için izin verilmiş olduğu yönünde cevap verildiğini, tazminat talebi konusunda sessiz kalındığını, akabinde taraflarınca tüm davalılara karşı arabulculuk süreci yürütüldüğünü, fakat yürütülen anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenlerle; İşleteni ---- olan ----- plakalı araç için yapılan 160.465,84 TL malzeme ve işçilik bedeli, 500,00 TL çekici bedeli, 40.000,00 TL değer kaybı bedeli, ----- plakalı araç sigortacısına ödenen 60.977,30 TL rücu bedeli olmak üzere toplam 261.943,14 TL'nin şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınara---- ödenmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalılara müşterek ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ----- Belediye Baykanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza mahallinde diğer davalı ---- tarafından 01.07.2021 tarih ve ----- nolu ruhsatla çalışma yapıldığını, 03.12.2019 tarih ve ---- sayılı --- kararı ve ek 1 alt yapı kaza ruhsatının tahhütname kısmına göre çalışmalar sırasında gerekli emniyet tedbirlerini almak ve işaretlemeleri yapma sorumluluğunun çalışmayı yapan kurum kuruluş ve firmanın sorumluluğunda olduğunu, davalı belediyeye husumet yöneltilemeyeceği belirtilerek, davanın reddin ekarar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili davalı şirketin "İhale Makamı" olması sebebiyle, dava konusu çalışma yönünden sorumluluğu bulunmadığının kabulüne, davaya konu hasarın gerçekleştiği iddia olunan adreste ve hasar tarihi olarak belirtilen tarihte müvekkili davalı şirket tarafından herhangi bir çalışma gerçekleştirilmemesi sebebiyle husumetten reddine, müvekkili davalı şirket yüklenicisi tarafından izinli ve tüm güvenlik önlemleri alınmak kaydıyla gerçekleştirilen çalışma sırasında ve davacının müvekkili davalı şirketin hiçbir kusuru ve sorumluluğu bulunmaksızın yaralanması sebebiyle müvekkili davalı şirketten tazminat talep edilebilmesinin mümkün olmadığının kabulüne, dava dışı üçüncü kişinin ağır kusuru sebebiyle müvekkili davalı şirketin olayla illiyet bağının kesildiğinin, davacının kazayla ilgili müvekkili davalı şirkete başvurmasının mümkün olmadığının kabulüne, bu nedenlerle; davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı --- vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazanın meydana gelmesinde ----- şirketinin kusuru olmadığını, kazanın meydana gelmesinde --- plakalı araç sürücüsü ------, tam ve tek kusurlu olduğunu, davacının zararını ispat etmesi gerektiğini, davanın reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

----.Asliye Hukuk Mahkemesinin ---- Esas sayılı dosyası, -----.İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyası, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi, ---- Sigorta, --- Noterler Birliği, ---, Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi,----- yazı cevapları.

Dava, trafik kazası sonucu davacı şirkete sigortalı araçta meydana gelen hasar bedeli, çekici bedeli, değer kaybı bedeli ve ---- plaka sayılı araca ilişkin ödenen bedelin kusurlarıyla kazanın gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen davalılardan tahsili talebine ilişkindir.

Somut olayda; 15.01.2022 tarihinde --- ilçesinde davacının malik olduğu ---- plakalı otomobille dava dışı--- plakalı otomobilin çarpışması suretiyle maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait aracın yol kusuru nedeniyle hasarlandığı iddiasıyla huzurdaki dava ile araçta meydana gelen hasar, değer kaybı, kaza sonrası çekici giderleri ve kazanın karşı taraf aracı için yapılan rücu hasar ödemesi zararlarının yoldaki çalışmadan sorumlu olan davalılardan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. ----- 20.02.2024 tarihli müzekkere cevabının incelenmesinde; dava konusu kazanın meydana geldiği yerde ----- Kablo Tesisi çalışması nedeniyle Altyapı Kazı Ruhsatı ile 03/01/2022 - 16/02/2022 tarihleri arasında --- cevabının incelenmesinde; davalı ----. ile elektrik aydınlatma sistemi çalışmasına ilişkin dava konusu kazanın gerçekleştiği kısmı da kapsayan sözleşme akdedildiği görülmüştür.

Mahkememizce trafik bilirkişisinden alınan 29.04.2024 tarihli bilirkişi raporu ile davacının maliki olduğu ----- plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %80 oranında kusurlu olduğu, davalı ----- Büyük Şehir Belediye Başkanlığı ve Çalışmaya iştirak etmiş olan diğer davalıların %20 oranında kusurlu oldukları, somut olayda tarafların sorumluluğunu kaldıracak derecede kaçınılmazlık faktörü mücbir sebebin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Husumete ilişkin itirazların değerlendirilmesinde; dava konusu yere ilişkin kazı ruhsatının ---- tarafından verilmiş olması ve mezkur yerdeki yolun bakım ve onarımından sorumlu olması, diğer davalı --- faaliyet ve sorumluluğu kapsamında kazı işleminin gerçekleştirilmiş olması, diğer davalı şirketin ise davalı ------ ile akdedilen sözleşme kapsamında fiilen kazı çalışmalarını gerçekleştiren taraf olması, alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazanın gerçekleşmesinde %20 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle davalıların husumete ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir. ---- Asliye Hukuk Mahkemesinin ---- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacıların ------olduğu, davalıların ise dosyamız davalıları olduğu, huzurdaki davaya konu trafik kazası nedeniyle davacıların uğradığı maddi ve manevi zararların davalılardan tahsilinin talep edildiği görülmüştür. Zamanaşımına ilişkin itirazların değerlendirilmesinde;

TBK nın 72 maddesinde haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararın tazmini istemi ile açacağı davaların, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu belirtilmiştir.

Davacının ıslah dilekçesiyle ileri sürdüğü istem, yeni bir dava niteliğinde olmayıp dava dilekçesindeki istek sonucunun artırılması biçimindedir. Bu nedenle sadece dava dilekçesine karşı ileri sürülebilecek olan zamanaşımı defi ıslaha karşı ileri sürülemeyeceğinden davalı tarafın zamanaşımına ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir. (Örneğin; yine Yargıtay ----. HD.’------Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; trafik bilirkişisinden alınan kusur raporuna göre davacı tarafa ait --- plakalı otomobille dava dışı ----- plakalı otomobilin çarpışması suretiyle meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait araç sürücüsünün %80 oranında, kaza mahallinde altyapı çalışmaları yürüten ve bu çalışmalara izin veren davalıların %20 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, makine mühendisinden alınan rapor ile davacı tarafa ait araçta 160.465,84 TL hasar bedeli oluştuğu, araçta değer kaybının oluşmayacağı ve 500,00 TL çekici bedelinin kadri maruf olduğunun tespit edildiği, davacı araç sürücüsünün %80 kusur oranı dikkate alınarak hasar ve çekici bedeli talebi üzerinden davanın kabulüne; ispat edilemeyen sair taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir. Vekalet ücreti bakımından yapılan değerlendirmede;

AAÜT m. 3/2 de yer verilen "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." hükmü gereği davalılar aleyhine tek vekalet ücretine hükmedilmiştir. Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede; 6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerine davanın kabul red oranı dikkate alınarak karar verilmiştir.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kısmen kabul edilmiş olması ve yalnızca davalı ---- bakımından başvuru zorunluluğu olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere kabul red oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiştir.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile 32.093,168 TL Hasar Bedeli ile 100,00 TL Çekici Bedelinin kaza tarihi olan 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (davalı ----- bakımından yasal faiz) ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.199,11 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 179,90 TL peşin harç ve 532,71 TL ıslah harcı toplamından mahsubuyla bakiye 1.486,50 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç ve 532,71 TL ıslah harcı toplamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4.Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan 6.793‬,00 TL nin kabul red oranına göre 6.771,96 TL lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6.Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 3/2 ve 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 100,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,

7.Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3280,00 TL nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.269,84 TL lik kısmının davalı ----- alınarak Hazineye gelir kaydına,

8.Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen .. TL nin ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 10,16‬ TL lik kısmının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

9.6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,)Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı, davalı ----- vekilinin yokluğunda; 6100 sayılı HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibarıyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.