10. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi No :427-51 Dava, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 30.03.1981 tarihinden itibaren bir yıl süre ile; bu olmadığında, 30.03.1981 tarihinde bir gün çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş; davacı vekili, kararın açıklandığı duruşmada, işveren yönünden davanın tamamından, Kurum yönünden ise, 30.03.1981 tarihinde bir günlük çalışma dışındaki talebinden feragat ettiğini beyan etmiş; Mahkemece, Kurum yönünden 30.03.1981 tarihinde bir günlük çalışma süresinin tespitine karar verilerek, davalılardan işveren yönünden davanın tamamının, Kurum yönünden ise, kabulüne karar verilen süre dışında kalan kısma yönelik isteğin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 6. maddesi gereği, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Yasanın öngördüğü belli bir sosyal güvenlik kuruluşu sigortalısı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilmez ve kaçınılmaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü yaratır. Kişi ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, Yasa gereği kendiliğinden meydana gelen statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla sosyal güvenlik hakkından feragat mümkün olmadığından feragat nedeniyle davanın reddine karar verilemez. Hal böyle olunca, davacı, tespit davasından feragat edemeyeceğine göre, davasını geri alabilir. Başka bir anlatımla ileride tekrar dava açabilme hakkını saklı tutarak davanın takibinden vazgeçebilir.

Mahkemece, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 123. maddesindeki (Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 185. md.) düzenleme gözetilerek, davacı vekilinin beyanının, davanın, davalılardan işveren yönünden tamamı için, Kurum yönünden ise 30.03.1981 tarihinden sonrası dönem için geri alınması niteliğinde değerlendirilmesi yerine, davanın bir kısmının feragat nedeniyle reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesi gereği, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : Hüküm fıkrasının birinci bendi ile ikinci bendinin üçüncü paragrafında yazılı cümleler silinerek yerine, birinci bent olarak, “Davanın, davalılardan işveren yönünden tamamı, Kurum yönünden ise, 30.03.1981 sonrasına ilişkin tespit isteğinin atiye bırakılmasına” cümlesinin yazılmasına ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.