2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
2.
3.
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ...’ın ilgili ünitesi Doğal Gaz İletim III.
Bölge Müdürlüğüne bağlı Akdeniz İşletme Müdürlüğünde "820 kişilik İşçilik Alım İşi" kapsamında çıktığı ihaleleri dönemsel olarak davalı firmaların almış olduğunu, ihale nedeniyle yapılan hizmet alım sözleşmeleri, ek sözleşmeler ve idari şartnamelerin diğer hususlarını düzenleyen 47.maddesinde; 47.6."Yüklenici çalıştırdığı işçilerine karşı ilgili Kanun ve mevzuattan doğan herhangi bir yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle, ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklar ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı ve üçüncü şahıslara zarar verilmesi gibi sebeplerle veya yüklenicinin istihdam ettiği işçinin iş kazası sonucu vefat etmesi veya sakat kalması gibi nedenlerle doğan yüklenici işçilerinin, varislerinin veya üçüncü kişilerin her çeşit alacak ve tazminatlarından Yüklenici sorumludur. Bu konularda idareden tazminat veya alacak talep edilmesi halinde ödeme Yüklenici tarafından derhal yapılacaktır. Aksi halde idarece ödenmediği kesin olarak tespit edilen bu miktarlar Yüklenicinin hak edişlerinden, bunun mümkün olmadığı durumlarda teminatlardan tahsil edilecektir." 47.7. ''Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerine karşı ilgili Kanun ve Mevzuattan doğan herhangi bir yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklar ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı ve üçüncü şahıslara zarar verilmesi gibi sebeplerle idare aleyhine dava açılması veya icra takibi yapılması halinde, davaların Mahkemelerce veya ilgili Birimlerce sonuçlandırılmasına kadar Yüklenicinin teminatları idarece tutulacaktır. Dava ve icra takiplerinin idare aleyhine sonuçlanması halinde ve idare Yüklenici işçilerine veya üçüncü şahıslara herhangi bir ödeme yapmak durumunda kaldığı takdirde, Yüklenici bu ödemeleri rücuen Kuruma derhal ödemekle yükümlüdür. Aksi halde, alacaklar yüklenicinin hak edişinden, yetmediği takdirde teminatından defaten kesilerek tahsil edilecektir. " hükmü düzenlenmiş olduğunu, aynı şekilde ihalenin teknik şartnamesinin 5.5. Maddesinde "yüklenici, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat ödemede tek sorumlu olup İdare'nin bu konuda hiçbir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Yüklenici çalıştırdığı işçilerin kıdem tazminatını ve her türlü alacağını işçilerine ödediğini ve bunlara ait belgeleri İdare'ye ibraz etmekle yükümlüdür. Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu sayılmayacaktır." düzenlemesine yer verilmiş olduğunu, işbu düzenlemeler ile müteselsil sorumlulukta iç ilişkilere dair 6098 sayılı TBK m.167'de öngörülen sorumluluk paylaşımına gerçekleştirilmiş olup ihale konusu iş kapsamında oluşan işçilik alacaklarından münhasıran ihaleyi alan firma sorumluluğunda olduğunu, taraflar arasındaki akdi düzenlemelere karşın, davalı firmalar bünyesinde çalışanı ... TCK No.lu...'in 27.03.2023 tarihinde emeklilik sebebiyle iş akdi feshedilmiş olduğunu, dava dışı işçinin çalıştığı sürelere ait olmak kıdem tazminatının ödenmesi talepli başvurusu üzerine hesaplanan 277.711,22-TL'den 2.107,83-TL tutarında dama vergisi kesildikten sonra kalan 275.603,39-TL tutarındaki ödeme dava dışı işçiye ödenmiş olduğunu, bu bedelden, dava dışı işçiyi çalıştıran diğer alt işverenlerden yapılan tahsilat sonrasında; 120.681,56-TL'lik kısmından, Sözleşme ve idari şartname kapsamında ... Tic. Paz. Ltd. Şti., 56.934,78-TL'lik kısmından, Sözleşme ve idari şartname kapsamında ... Kiş. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. Pey. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., 34.793,46-TL'lik kısmından, Sözleşme ve idari şartname kapsamında ... Taahhüt AŞ, sorumlu olduğunu, davalı firmalara yönelik, TBK, ihale sözleşmesi ve idari şartnameler gereğince sorumlu oldukları bedelin rücuen ödenmesi talebi yöneltilmişse de bugüne dair müspet bir yanıt alınamamış olduğunu, davalılara karşı Ankara Arabuluculuk Bürosu ... Büro Dosya No.lu, ... Arabuluculuk Dosya No.lu dosyasıyla yapılan zorunlu arabuluculuk başvurusu da anlaşmazlıkla sonuçlanmış olduğunu, konuya ilişkin Yargıtay 13.Hukuk Dairesi 02.05.2016 T. 2016/5430 E. 2016/11924 K. Sayılı Kararı ile Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 17.3.2015 T. 2014/15357 E. 2015/8487 K. Sayılı Kararının dikkate alınması gerektiğini, davacı Kuruluş tarafından açılan konuları işbu dava ile aynı; rücuen tazminat davalarından, Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 24.12.2012 tarih ve .... sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 15.06.2012 tarih ve 2011/4818 E., 2012/10658 K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiş olduğunu, yine davacı Kuruluş tarafından açılan işbu dava ile konuları aynı; rücuen tazminat davalarından, Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 23.09.2010 tarih ve .... sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 16.05.2012 tarih ve 2011/1013 E., 2012/7887 K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiş olduğunu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında ve açıklanan emsal kararlarda da açıkça belirtildiği üzere, söz konusu uyuşmazlığın giderilmesi için davalı yüklenici firma ile davacı Kuruluş arasında imzalanan sözleşmelere bakılması gerekmektedir ki; söz konusu sözleşmelerin ilgili hükümleri, sorumluluğun tamamen davalı yüklenici firmaya ait olduğunu açıkça ortaya koymakta olduğunu, söz konusu Sözleşme hükümlerinde açıkça kararlaştırıldığı üzere; temizlik işçileri davalı yüklenicilerin farklı ihale tarihlerinde firma elemanları olup her nevi tazminat taleplerinde tüm sorumluluk, işçinin çalıştığı dönemler kapsamında davalı yükleniciler üzerinde olduğunu, bu nedenle davacı ...’a hiçbir sorumluluk yüklenemeyeceğini, davalı yüklenicinin çalıştırmış olduğu işçilerin tazminatlarını, her nevi işçilik ücretlerini kendisinin ödemesi gerekirken, bu yükümlülükten kaçınması davacı Kuruluşun zarara uğramasına sebep olmuş olduğunu, işçi..., davacı Kuruluş bünyesinde çalıştığı Yüklenici firmanın da hizmet süreleri, sözleşme ve şartname hükümleri ile yukarıda arz edilen Yargıtay İçtihatları dikkate alınarak davalı firmanın sorumlu olduğu miktar hesaplanmış ve sorumlu olunan miktarı ödemeleri, ödeme yapılmadığı takdirde şartname ve genel hükümlere göre rücu İşlemlerine başlanacağı ihtarını havi yazı yazılarak ilgili firmaya gönderildiğini ancak davalı firmadan herhangi bir yanıt alınamamış olup işbu davayı açma zarureti hasıl olmuş olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yukarıda belirtilen ve re'sen gözetilecek nedenlerle çalıştığı firmalardaki hizmet süreleri nazara alınarak; Davalı ... Tic. Paz. Ltd. Şti.den dava dışı işçi...'in kıdem tazminatı ödemesine karşılık kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere sorumluluğundan kaynaklı olarak 120.681,56-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, Davalı ... Kiş. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. Pey. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.den dava dışı işçi...'in kıdem tazminatı ödemesine karşılık kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere sorumluluğundan kaynaklı olarak 56.934,78-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, Davalı ... Taahhüt AŞ.den dava dışı işçi...'in kıdem tazminatı ödemesine karşılık kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere sorumluluğundan kaynaklı olarak 34.793,46-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP
Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır. YARGILAMA VE GEREKÇE Dava,
Davacı tarafından dava dışı işçi...'e kıdem tazminatı nedeni ile ödenen toplam 212.409,80-TL'nin davalı yüklenicilere rücu talebinin yerinde olup olmadığı, yerinde ise davalıların ödenen bedelin ne kadarından sorumlu oldukları hususlarına ilişkindir. ... SGK hizmet dökümünün dosyaya eklenmiş olduğu görülmüştür. Bilirkişiden alınan 19/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacının yapmış olduğu ödemeye ilişkin davalıya rücu edebileceği bu hususun taraflar arasından akdedilen teknik şartnamenin 47.maddede düzenlenmiş olan “diğer hususlar” başlığı altında 47.2,
47.6, 47.7 maddelerinde düzenlenmiş olduğu, Davacının, davalıdan dava dışı 3.kişiye hizmet süresine ilişkin olarak yapmış olduğu ve rücu edebileceği tutarlar; ... Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. yönünden 120.681,56 TL için, 10.147,17 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 130.828,73 TL hesap edilmiştir.
120.681,56 TL için avans faizi hesaplaması yapıldığında 40.615,96 TL hesap edilmiş olup böylece toplam 161.297,52 TL hesap edilmiştir. ... Kişisel ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. yönünden 56.934,78-TL için, 4.787,20 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 61.721,98 TL hesap edilmiştir. 56.934,78-TL için avans faizi hesaplaması yapıldığında 19.161,67 TL hesap edilmiş olup toplam
76.096,45 TL hesap edilmiştir. ... Taah. yönünden 34.793,46 TL için, 2.925,51 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 37.718,97 TL hesap edilmiştir. " sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafından dava dışı işçi...'e kıdem tazminatı nedeni ile yapılan ödemenin davalı yüklenicilere rücu edilip edilemeyeceği ve edilebilecek ise ne miktarda davalıların sorumlu olduğunun tespiti için deliller toplandıktan sonra bilirkişiden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin ... sayılı güncel içtihatları da dikkate alınarak 19/02/2025 tarihli rapor alınmış olup raporda, davacının yapmış olduğu ödemeye ilişkin davalıya rücu edebileceği bu hususun taraflar arasından akdedilen teknik şartnamenin 47.maddede düzenlenmiş olan “diğer hususlar” başlığı altında 47.2, 47.6, 47.7 maddelerinde düzenlenmiş olduğu, davacının, davalıdan dava dışı 3.kişiye hizmet süresine ilişkin olarak yapmış olduğu ve rücu edebileceği tutarların; ... Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. yönünden 120.681,56 TL, ... Kişisel ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. yönünden 56.934,78-TL ve ... Taah. yönünden 34.793,46 TL olarak hesap edilmiş olduğunun belirtildiği görülmekle, bilirkişi raporunu yeterli ve denetime elverişli olması nedeni ile bilirkişi raporuna itibar edilmiş ve dava tarihinden önce davalıların temerrüde düşürülemediği, çıkarılan tebliğlerin iade edilmiş olduğu anlaşılmakla dava tarihinden itibaren tarafların tacir olması da dikkate alınarak avans faizi uygulanması gerektiği anlaşılmış ve böylece, DAVANIN KABULÜ İLE, 120.681,56-TL'nin davalı ... Tic. Paz. Ltd. Şti.den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 56.934,78-TL'nin davalı ... Kiş. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. Pey. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 34.793,46-TL'nin davalı ... Taahhüt AŞ.den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.DAVANIN KABULÜ İLE, 120.681,56-TL'nin davalı ... Tic. Paz. Ltd. Şti.den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 56.934,78-TL'nin davalı ... Kiş. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. Pey. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 34.793,46-TL'nin davalı ... Taahhüt AŞ.den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2.Alınması gereken 14.509,71 TL karar ve ilam harcından 3.627,43 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 10.882,28 TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3.Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 3.627,43 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.055,03 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan, 2.415,00 TL tebligat ücreti, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.415,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5.Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde harcanmayan gider avansının davacıya iadesine,
6.Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca davacı lehine takdir edilen 33.985,57 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/04/2025
Katip Hakim
(e-imzalıdır)