7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri murisi ... (25.07.1942 doğumlu, ... TC Kimlik numaralı) 21 Haziran 2018 tarihinde vefat etmiş, ekte sunulan mirasçılık belgesinden görüleceği üzere geriye mirasçı olarak müvekkillerimiz (eşi ... ile çocukları ..., ..., ... ve ...) kaldığı, Müvekkillerimizin murisi ile davalı banka arasında, murisin... ve... numaralı mevduat hesabı ile ilgili olarak iki ayrı Mevduat Rehni Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede murise rehin veren ve borçlu sıfatının verildiği, rehin verenin borçlunun -- (?) numaralı —- (?) tarihli Genel Kredi Sözleşmesi tahtında açılmış 34.100,00.-TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatını teşkil etmek üzere rehin verenin davalı bankada nezdinde ... ve...numaralı mevduat hesaplarında mevcut asgari 10.000,00.-TL ve 25.000,00.-USD tutarın tüm ferileriyle birlikte davalı banka lehine rehnedilmesi konusunda anlaşıldığı öğrenildiği, Söz konusu sözleşmede murisin hangi numaralı, hangi tarihli kredisine ilişkin rehin verdiğinin hiçbir surette yer almadığı, 14.10.2015 tarihinin de sonradan eklenerek Murisin imzasının alındığı anlaşılmakta olup, sözleşmenin imzalandığı tarihte 73 yaşını aştığı bilinen murisin gerçek iradesini yansıtmaması kuvvetle muhtemel olduğu, Müvekkillerimizin murisinin 21 Haziran 2018 tarihinde vefatı üzerine ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne veraset intikal beyannamesi verilmiş, neticesinde de murisin davalı banka nezdindeki hesaplarında mevcut 6.710,90.-TL ve 20.783,10.-USD için 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu gereği ilişiksiz belgesi düzenlenmiş olduğu, Yukarıda izah ettiğimiz nedenlerden dolayı, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, HMK Madde 107 ve devamı hükümlerine göre belirsiz alacak davasının kabulü ve Müvekkillerimizin davalı bankadan dava tarihi itibariyle TL ve USD cinsinden mevduat alacaklarının tespiti ile...numaralı mevduat hesaplarındaki rehin kaldırılmasını ve şimdilik 1.000,00.-TL ve 1.000,00.-USD mevduat alacağının davalı bankadan işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul anlamına gelmemek üzere dosyanın re'sen zaman aşımı itirazı, zaman aşımı def'i ve hak düşürücü süre yönlerinden tetkik edilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği, Huzurdaki dava belirsiz alacak davası olarak açılamadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiği, İşbu haksız ve hukuka aykırı dava belirsiz alacak davası olarak açıldığı, Davacılar Murisinin hesaplarına Muris il ızalanan mevduat Rehni Sözleşmeleri ve Rehin Blokaj Sözleşmeleri uyarınca rehini konulduğu, Davacılar Murisi ..., Müvekkil Banka ... A.Ş ... Şubesi'nin ... Numaralı müşterisi olduğu, İmzalanan Rehin Sözleşmelerinde ...'ın ... numaralı müşteri lehine 01/04/2003 GENEL KREDİ SÖZLEŞMESİ tahtında açılan 34.100,00-TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatını teşkil etmek üzere ... nolu hesaplarda bulunan 25.000,00-USD ve 10.000,00-TL nin tüm ferileriyle birlikte Müvekkil Banka lehine rehnedildiği hususunda anlaşıldığının belirlendiği, ... nolu müşteri Müvekkil Bankanın ... Şubesi müşterisi olan ... ŞTİ olduğu, Davacılar Murisi ... ile Müvekkil Banka arasında 17/07/2003 tarihinde REHİN BLOKAJ SÖZLEŞMELERİ imzalandığı, İşbu sözleşmelerle ...ŞTİ lehine açılmış ve açılacak kredilerden doğmuş doğacak borçlar ile her ne surette olursa olsun asaleten veya kefaleten doğmuş ve doğacak tüm borçların teminatını teşkil etmek üzere ...'ın müvekkil banka nezdinde bulunan ... numaralı hesabındaki 4.700,00-USD,15.017,23-USD,2.500.000,000- TL, 2.600.000.000-TL, 4.510.000.000-TL, 5.220.000.000-TL, 10.230.000.000-TL, 15.800.000.00-TL, 20.000.000.000-TL nin müvekkil bankaya rehnedilmesi hususunda anlaşıldığı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, Mevduat rehni sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, trafik kayıtları, tramer kayıtları, hasar dosyası ve ...

5.İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 13/12/2022 tarihli ara karar ile dosyanınbankacı bilirkişiye tevdi ile, gerektiğinde banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle, davalı bankanın riskinin devam edip etmediği ile tüm dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. 08/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı Banka tarafından, dava dışı ...ŞTİ'ne taraflar arasında imzalanan 1/04/2003 tarihli GENEL KREDİ Sözleşmesi'ne istinaden 34.100,00- TL tutarından gayri nakdi kredi kullandırımı yapıldığının anlaşıldığı, Krediye teminat olarak davalı banka tarafından davacıların Murisi ... ile iki ayrı mevduat rehni sözleşmesi imzalanmış olduğu mevduatların alınmış olduğu, Düzenlenen Teminat mektupları için Muris ...'tan 17/07/2003 tarihinde rehin blokaj sözleşmesi ve 14/10/2015 tarihinde mevduat rehin sözleşmesi alındığı, sözleşmelerde davalı banka ...AŞ İle Muris ...'ın imzalarının tespit edildiği, 3-10/07/2003 ve 23/07/2003 tarihleri arasında 3 adet teminat mektubu halkalı tekstil ihtisas gümrük Müdürlüğü'ne hitaben düzenlendiğinin görüldüğü halkalı tekstil ihtisas gümrük Müdürlüğü'ne hitaben düzenlenen teminat mektupları, a-10/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu(Tutar:15.800,00-TL- Süresi::10/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtilmiştir) b-23/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu (Tutar:15.900,00-TL, Süresi:23/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtilmiştir) €c-25/07/2003 taril inde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu (Tutar:2.400,00-TL, Süresi:23/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtilmiştir) Olduğu görüldüğü, Teminat Mektupları İnceleni de, hepsinde mektubun geçel sürelerinin net bir şekilde belirtilmiş olduğunun görülmesi sebebiyle, "süreli olarak verilen teminat mektubu “olduğunun görüş ve kanaatine varıldığı, 5-Teminat Mektupları ,Kıymetli evrak niteliğinde olduklarından işlevleri bittiğinde bankalara iadesi yapıldıktan sonra banka tarafından risk çıkışlarının yapılması gerekmektedir. Davaya konu riskleri oluşturan teminat mektuplarının bankaya iade edilmeleriyle ilgi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, davacı tarafında geçerliliğini yitirdiğini iddia ettikleri teminat mektuplarının bankaya iade edildiği ile ilgili bir bilgiye dava dilekçelerinde yer vermediklerinin anlaşıldığı, Operasyonel işlemler açısından olasılık olarak değerlendirildiğinde ,teminat mektupları iade edilmemesi sebebiyle teminat çıkışları yapılmadığından banka tarafından risk olarak gözükmeye devam edeceğinden bu nedenle blokelerin kaldırılmamış olduğu düşüncesi varılmıştır.

Mahkememizce 21/11/2023 tarihli ara karar ile dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile, taraf itirazları dikkate alınmak suretiyle, uyuşmazlığa konu rehin blokaj sözleşmesi ve mevduat rehin sözleşmesine istinaden teminat mektuplarının geçerlilik süresi de irdelenmek suretiyle alacak hususunda ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

14/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Krediye teminat olarak ,Davalı banka tarafından ,davacıların Murisi ... ile iki ayrı Mevduat Rehni Sözleşmesi imzalanmış olduğu mevduatların alınmış olduğu, Düzenlenen Teminat mektupları için Muris ...'tan 17/07/2003 tarihinde Rehin Blokaj Sözleşmesi ve 14/10/2015 tarihinde Mevduat Rehin Sözleşmesi alındığı, sözleşmelerde davalı banka ... BANK AŞ İle Muris ...'ın imzalarının tespit edildiği, 2-10/07/2003 ve 23/07/2003 tarihleri arasında 3 adet teminat mektubu ... Tekstil İhtisas Gümrük Müdürlüğü'ne hitaben düzenlendiğinin görüldüğü 4- ... Tekstil İhtisas Gümrük Müdürlüğü'ne hitaben düzenlenen teminat mektupları, a-10/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu(Tutar:15.800,00-TL- Süresi::10/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtilmiştir) b-23/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu (Tutar:15.900,00-TL, Süresi:23/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtilmiştir) c-25/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu (Tutar:2.400,00-TL, Süresi:23/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtilmiştir) Olduğu görüldüğü, Teminat Mektupları İncelendiğinde, hepsinde mektubun geçerlilik sürelerinin net bir şekilde belirtilmiş olduğunun görülmesi sebebiyle, "süreli olarak verilen teminat mektubu “olduğunun görüş ve kanaatine varıldığı, 5-Teminat Mektupları ,Kıymetli evrak niteliğinde olduklarından işlevleri bittiğinde bankalara iadesi yapıldıktan sonra banka tarafından risk çıkışlarının yapılması gerekmektedir. Davaya konu riskleri oluşturan teminat mektuplarının bankaya iade edilmeleriyle ilgi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, davacı tarafında geçerliliğini yitirdiğini iddia ettikleri teminat mektuplarının bankaya iade edildiği ile ilgili bir bilgiye dava dilekçelerinde yer vermediklerinin anlaşıldığı, Operasyonel işlemler açısından olasılık olarak değerlendirildiğinde teminat mektupları iade edilmemesi sebebiyle teminat çıkışları yapılmadığından banka tarafından risk olarak gözükmeye devam edeceğinden bu nedenle blokelerin kaldırılmamış olduğu düşüncesi varılmıştır. Kök Rapordaki görüşümde değişiklik bulunmamakta olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce 06/11/2024 tarihli ara karar ile dosyanın Merkez bankasına ve diğer devlet bankalarına müzekkere yazılarak 3095 sayılı kanunun 4.a maddesine göre devlet bankalarının USD yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranları ve TL mevduatına uyguladıkları faiz oranlarının dava konusu olan 01/01/2004 yılından 31/12/2022 yılına kadar ki faiz oranlarının bildirilmesinin istenilmesine, Müzekkere cevabı geldiğinde dosyanın ek rapor için bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

14/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Muris tarafından 02/08/2005 tarihinde hesaba vadeli olarak 20.000,00-USD yatırıldığı hesap hareketlerinde görüldüğü ve 07/07/2017 tarihine kadar vadeli hesapta işlem gördüğü ve faiz geliri tespit edildiği, Muris tarafından 20/05/2005 tarihinde...Numaralı vadeli hesabın 12.200,00- TL bakiye ile açıldığı ve 12/12/2017 tarihine kadar vadeli hesapta işlem gördüğü ve FAİZ GELİRİ tespit edildiği, Sayın Mahkeme tarafından Teminat Mektuplarının süreli olduğu ve * ... Nolu Teminat mektubunun vadesi 10/07/2004 tarihinde dolduğu, « ... Nolu Teminat Mektubunun vadesi 23/07/2004 tarihinde dolduğu, « ... Nolu Teminat Mektubunun vadesi 25/07/2004 tarihinde dolduğu, kararı verildiği ihtimalde teminatların üzerindeki rehinin kalkacağı,buna göre teminata alınan vadeli hesaplarla dava tarihine kadar yapılan hesaplama aşağıdaki gibidir. A-USD MEVDUAT hesabı ile ilgili olarak, ... NOLU USD hesabının 07/07/2017 tarihinde bakiye 20.783,10-USD olduğunun görüldüğü, bu tarihten sonra sunulan başka bir ekstre bulunmamaktadır. Davacı Bankadan temin edilen ekstrelerin son hareket tarihi 07/07/2017 olduğu,bu tarihten sonra başka bir hareket tespit edilmediği, buna göre son hesap hareketinden,07/07/2017 tarihinden MURİSİN ÖLÜM TARİHİNE 21/06/2018 tarihine kadar yapılan hesaplama: vefat tarihi 21/06/2018 tarihi itibarıyla usd mevduat hesabının 21.464,76 -USD olacağı, nihai karar sayın mahkemenin olmak üzere, 21/06/2018 vefat tarihinden,24/06/2022 dava tarihi itibarıyla hesap vadeli mevduat olarak devam ettiği kabulü ile yapılan hesaplamaya göre, 24/06/2022 dava tarihi itibarıyla hesaplanan tutar:23.803, 14-USD olacağı, B-TL Mevduat Hesabı İle İlgili Olarak, Davalı Bankadan temin edilen ... NOLU TL hesabının 12/12/2017 tarihinde bakiye 6.468,31-TL olduğunun görüldüğü, bu tarihten sonra sunulan başka bir ekstre bulunmamaktadır. Davacı Bankadan temin edilen ekstrelerin son hareket tarihi 12/12/2017 olduğu,bu tarihten sonra başka bir hareket tespit edilmediği, buna göre son hesap hareketinden, 12/12/2017 tarihinden murisin — ölüm tarihine 21/06/2018 tarihine kadar yapılan hesaplama: vefat tarihi 21/06/2018 tari olacağı, itibarıyla TL mevduat hesabının 6.544,68-TL - nihai karar sayın mahkemenin olmak üzere, 21/06/2018 vefat tarihinden,24/06/2022 dava tarihi itibarıyla hesap vadeli mevduat olarak devam ettiği kabulü ile yapılan hesaplamaya göre, 24/06/2022 dava tarihi itibarıyla hesaplanan tutar :11.924,08-TL olacağı, hesaplanmıştır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafça müvekkillerinin murisi ile davalı banka arasında iki ayrı Mevduat Rehin Sözleşmesi imzalandığını, bila tarihli Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında açılmış 34.100,00 TL tutarındaki krediden doğmuş ve doğacak borcun teminatını teşkil etmek üzere rehin veren murisin banka nezdinde bulunan ... ve ... numaralı mevduat hesaplarında mevcut asgari 10.000,00 TL ve 25.000,00 USD tutarın tüm ferileriyle birlikte davalı banka lehine rehnedildiğini, davalı banka ile yapılan görüşmeler de rehinler ... Tekstil İhtisas Gümrük Müdürlüğü'ne .... Şti. lehine 10 Temmuz, 23 Temmuz ve 25 Temmuz 2003 tarihlerinde verilen 15.800,00 TL, 15.900,00 TL ve 2.400,00 TL olmak üzere toplam 34.100,00 TL tutarındaki teminat mektupları sebebiyle verildiğinin öğrenildiği, teminat mektuplarının süreli olduğunu ve hükümsüz hale geldiğini, ... Tic, Ltd. Şti isimli lehdar şirketin 31 Temmuz 2013 tarihi itibariyle re'sen terkin edildiğini, mevduat rehnine ilişkin hiçbir risk olmamasına iş bu davanın açıldığı, davalı tarafça teminat mektuplarının süresiz olduğundan ve riskin devam ettiğinden bahisle cevap verildiğinin görüldüğü, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alına bilirkişi raporuyla süreli olduğunun tespit edildiği, gerçekten de uyuşmazlığa konu teminat mektuplarının incelemesinde; 10/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu, Tutar: 15.800,00-TL, Süresi: 10/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtildiği, 23/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu, Tutar: 15.900,00-TL, Süresi: 23/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtildiği, 25/07/2003 tarihinde düzenlenen ... Nolu Teminat Mektubu, Tutar: 2.400,00-TL, Süresi: 23/07/2004 tarihine kadar geçerli olduğu mektup üzerinde belirtildiği, teminat mektuplarında geçerlilik sürelerinin açıkça belirtildiği, bu haliyle davalı yanın teminat mektubunun süresiz olduğu iddiasının dinlenemeyeceği, ...Nolu Teminat mektubunun vadesi 10/07/2004 tarihinde dolduğu, ... Nolu Teminat Mektubunun vadesi 23/07/2004 tarihinde dolduğu, ... Nolu Teminat Mektubunun vadesi 25/07/2004 tarihinde dolduğu ve TL ve USD cinsinden mevduat rehinlerinin bu tarihler itibariyle kalkması gerektiği, bilirkişi raporunda bu tarihlere istinaden yapılan hesaplamalara itibar edilmek suretiyle TL ve USD cinsinden olan hesapların vadeli hesapta olması ve blokajın kalktığı tarih itibariyle faizli ana para olması nedeniyle bu bedeller yönünden kabule gitmek gerekmiş ve iade şartları oluştuktan sonra yapılan komisyon kesintileri hususunda iade şartların oluştuğu tarih itibariyle yapılan hesaplamaya henüz komisyon ödemeleri nedeniyle ilave masraf yüklenmemiş olması nedenleriyle davanın kabulü ile; davalı banka nedindeki ... ve ... numaralı mevduat hesaplarından rehnin kaldırılması ile 23.803,14-USD ve 11.924,08-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜ İLE;

Davalı banka nedindeki ... ve ...numaralı mevduat hesaplarından rehnin kaldırılması ile 23.803,14-USD ve 11.924,08-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 57.220,65TL nispi karar harcının, peşin ve tamamlama ile alınan toplam alınan 14.564,30TL harcın mahsubu ile eksik kalan 42.656,35TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 129.272,60TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan dava açılarken ve tamamlama ile yatırılan toplam 14.656,50TL (80,70TL BVH , 11,50TL VSH,314,30TL peşin harç,14.250,00TL tamamlama harcı) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.904,00 TL (1.404,00TL tebliğler ve posta, 1.500,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6.Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL’nin davalıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,

7.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/04/2025