3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacılar vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle, davacıların oğlu ...'in ... tarihinde meydana gelen kaza sonucu vefat ettiğini, davacıların çocuğunun meydana gelen kazada ... plaka sayılı motosiklette yolcu olarak bulunduğunu, bahsi geçen motosikletin sigorta poliçesi olmadığından davalı ... karşı dava açtıklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla meydana gelen olaydan dolayı her bir davacı için ...TL olmak üzere ...TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava açılmadan önce sigorta şirketlerine başvuru şartının bulunduğunu, somut olayda davacı vekili tarafından destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak müvekkili ... başvuruda bulunulduğunu ve müvekkili kurum tarafından ... sayılı hasar dosyasının oluşturulduğunu, ... tarafından sorumluluğun yerine getirilebilmesi için aktüer raporu , Hazine Müsteşarlığı aktüerler siciline kayıtlı , konusunda uzman aktüer tarafından düzenlenmiş olan raporda yaş, gelir durumu ve tarafların kusur oranı gibi ana etkenler dikkate alınarak anne ... için ... TL, baba... için ... TL hesaplama yapıldığını, akabinde müvekkili kurumca başvuruya cevap olarak ödemenin yapılabilmesi için teklif sunulup ibraname talep edildiğini ancak davacı yan tarafından müvekkili kuruma geri dönüş sağlanmaksızın haksız yere dava açıldığını, ... geçerli bir başvurunun yapılmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsüne ve işletenine davayı ihbar ettiklerini, tarafların kusur oranının tespitinin Adli Tıp Kurumu vasıtasıyla yapılmasını, destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, hesaplanan tazminat miktarı üzerinden mütarafik kusur indirimine gidilmesi gerektiğini, müteveffanın sürücü ... idaresindeki araçta yolucu konumunda olmakla bilikte müteveffa, ehliyetsiz olduğunu bildiği sürücünün aracına binerek kendi can ve güvenliğini düşünmeden hareket ettiğini, ortaya çıkan zararın meydana gelmesinde yahut artmasında davacılar murisinin mütarafik kusurunun bulunduğunu, hesaplanacak tazminatta hatır taşıması indirimine gidilmesi gerektiğini, SGK tarafından davacıya ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarının tespit edilerek müvekkili kurum tarafından ödenecek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, ... sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, ... tarihinde meydana geldiği belirtilen kazaya ilişkin vefat maluliyet halinde teminat limitinin kişi başına ...TL ile sınırlı olduğunu, aleyhe karar verilmesi durumunda ...'nın sorumluluğunun kaza tarihindeki poliçedeki limitini aşamayacağını beyan etmekle davanın reddini talep etmiştir.

Dava: ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden ... yakınları tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin belirsiz alacak davası olduğu anlaşıldı.

Uyuşmazlık: Kusur durumu, yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, hatır taşıması müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediği, davacıların talep edebileceği maddi tazminat miktarı ve davalı ... usulüne uygun yazılı başvurunun olup olmadığı hususları ihtilaflıdır. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı görevsizlik ilamı ile dosya mahkememize tevzi edilmiş ve mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Dosya içerisine; Antalya CBS'nın ... soruşturma -... karar sayılı dosyası celp edilmiş, tarafların sosyal ekonomik durumları araştırılmış, davalı sigorta şirketinden dava konusu araca ait hasar dosyası celp edilmiş, Antalya Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden kaza yapan aracın trafik kayıt maliki celp edilmiş, Antalya SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davacıya kaza nedeni ile rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı hususu sorulmuş, ATK Trafik İhtisas dairesinden kusur raporu aldırılmış, aktüer bilirkişiden rapor ve ek rapor aldırılmış, davacı vekili davasını ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davacı vekilinin ıslah harcını yatırdığı anlaşılmıştır.

Dosya içerisine; Antalya CBS'nın ... soruşturma -... karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Maktul'un ... olduğu, Maktul Şüphelinin ... olduğu, müştekinin ... olduğu, Şüphelinin ... olduğu, suçun ise taksirle ölüme neden olma suçu olduğu, ... tarihli kararda; maktul şüpheli ile şüpheli hakkında kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Antalya emniyet müdürlüğünden gelen ... tarihli müzekkere cevabında; ... plakalı aracın trafik kayıt ve malik bilgilerini gösterir polnet çıktısının ekte gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Bayraklı İlçe Emniyet Müdürlüğünden gelen ... tarihli müzekkere cevabında; davacı...'in ilkokul mezunu evli ve 1 çocuğunun olduğu, kaldığı ikametin eşine ait olduğu, şahsın inşaat işi yaptığı, aylık gelirin asgari düzeyde olduğu, bakmakla yükümlü eşi ve 1 çocuğunun olduğu, fiziksel engelinin olmadığı, adına kayıtlı araç olmadığı, Davacı ...'in lise mezunu evli ve bir çocuğu olduğu, ikametin kendine ait olduğu, tekstil işinde çalıştığı geçiminin asgari olduğu, fiziksel engelinin olmadığı, adına kayıtlı motorlu araç olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır. ... gelen ... tarihli müzekkere cevabında; ... sayılı hasar dosyasının oluşturulduğunu, söz konusu hasar dosyasından kurum tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, hasar dosyasının bir suretinin ekte gönderildiğini, ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığının tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden gelen ... tarihli kusur raporunda sonuç olarak; Müteveffa sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusursuz olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır

Aktüer bilirkişi ...'nın ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı ...'in destek zararının ... TL, Davacı...'in destek zararının ....-TL, davacıların talep edebileceği miktarların, ... sorumlu olduğu limit içinde kaldığı, davaya konu kazada hatır taşıması bulunup bulunmadığının değerlendirmesi, hukuki bir değerlendirme olması sebebi ile bu değerlendirmenin mahkemenin takdirinden olduğu, var olduğunun takdiri halinde gerekli indirimlerin mahkemece yapılması gerektiği, desteğin müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, hukuki bir değerlendirme olması sebebi ile bu değerlendirmenin mahkemenin takdirinden olduğu, var olduğunun takdiri halinde gerekli indirimlerin mahkemece yapılması gerektiği görüş ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır .

Aktüer bilirkişi ... bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; Mahkemece TRH yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamanın nazara alınması halinde; ...'in destek zararının ...TL , ...'in destek zararının ....-TL , Mahkemece PMF yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamanın nazara alınması halinde, ...'in destek zararının ...TL, ...'in destek zararının ...TL olduğu, davacıların talep edebileceği miktarın ... sorumlu olduğu limit içinde kaldığı, (davaya konu kazanın 2018 yılında meydana geldiği, sorumlu olunan teminat limitinin ... TL olduğu), davaya konu kazada hatır taşıması bulunup bulunmadığı yönündeki değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu, var olduğunun takdiri halinde gerekli olan indirimin mahkemece uygulanması gerektiği, desteğin müterafik kusuru bulunup bulunmadığı yönündeki değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu, var olduğunun takdiri halinde gerekli olan indirimin mahkemece uygulanması gerektiği görüş ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacılar vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile; bilirkişi raporu doğrultusunda davalarını değer yönünden toplamda ...-TL artırarak ıslah ettiklerini, toplamda ...TL'nin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ve ferileriyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini , yargılama masraf ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiş ve ıslah harcını yatırmıştır. Haksız fillerden kaynaklanan borç ilişkilerinin düzenlendiği 6098 sayılı TBK.nun 49. Maddesinde, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu; 6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği" 2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı", 2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu hükümleri düzenlenmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilecekleri belirtilmiştir.

Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. Davacıların oğlu olan ölen ..., olay esnasında ...'nin kullandığı ... plakalı motosiklette yolcu olarak bulunduğu ve ... plakalı motosikletin kaza esnasında ZMSS'nin olmadığı hususları ihtilafsızdır.

Ayrıca TBK'nın "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği belirtilmiş; "Tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin, tazminatı indirebileceği ya da tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır. Bu düzenlemeler doğrultusunda, meydana gelen trafik kazasında davacıların murisinin kask takmadığı, kaza neticesinde kafasından aldığı darbeler nedeni ile künt kafa travmasına bağlı olarak ölüm olayının gerçekleştiği dosyadaki tutanaklardan anlaşılmış olup, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatları doğrultusunda bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat miktarları üzerinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmıştır

Hatır taşıması, zarar görenin ücret mukabili taşınmadığı bir taşıma türüdür. Bir olayda hatır taşımasının varlığının kabul edilebilmesi için taşımanın ücretsiz olması yeterli olmayıp, taşıma işinin ailevi bir yükümlülüğün icrası kapsamında da gerçekleştirilmemesi gerekir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre hatır taşımacılığı varsa hükmedilen maddi tazminattan %20 nispetinde, manevi tazminat yönünden ise takdir edilecek oranda makul bir miktar indirim yapılması gerekir.

Diğer bir nokta mütefarik kusur ile hatır indiriminin nasıl olması gerektiği yönündedir.Eldeki dosyamızda müteveffanın yüzde on kusurlu olduğu bunun yanında hatır taşımacılığından dolayı da yüzde yirmi indirim yapılması gerekmekle evvela sigorta şirketince yapılan ödeme toplam zarardan düşülmüş akabinde toplam kusur oranı (%10 artı %20) kalan zarardan indirilerek hesaplama yapılmıştır. '' ... Ayrıca müterafik kusur ve hatır taşımacılığı nedeniyle indirim yapılırken kendi aralarında bir sıralamaya tabi tutulup tutulmayacağı ve yöntemi konusunda kanunda açık bir düzenleme yoktur. Yerleşik Yargıtay uygulamaları ile Yargıtay 17. HD'nin 2015/7294 E - 2018/752 K sayılı 08/02/2018 tarihli bir kararında dolaylı olarak vurgulandığı gibi kendi içinde bir sıralamaya tabi tutulmadan toplam oran (somut olayda olduğu gibi %40) üzerinden indirim yapılması gerekirken; ilk %20 oranında indirim ile bulunan sonuç rakam üzerinden ikinci %20 oranında indirim yapılarak fazla tazminat tayini de doğru görülmemiştir...'' (İzmir BAM 4. HD. 2018/1082 E. 2018/981 K. sayılı ilamı) Somut olay nedeniyle; Davalı ... tarafından davacılara davadan önce ibra karşılığında anne ... için ...TL, baba... için ...TL tazminat ödemesi yapılmıştır. Eldeki tazminat davasının ... tarihinde açılmış olmasına göre, KTK'nın 111. maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmediği anlaşılmıştır.

Dosya münderecatından davacılar desteğinin kaza yapan araçta ücretsiz taşındığı, müteveffa motosiklet sürücüsü ile davacılar murisi arasında yakın akrabalık ilişkisi bulunmadığı, bu sebeple de davacılar desteğinin araçta hatır için taşındığı, bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat miktarları üzerinden %20 oranında hatır taşımacılığı indirimi yapılıştır.

Yine meydana gelen trafik kazasında ceza dosyasında dinlenen dava dışı ...'in beyanıyla davacıların murisinin kask takmadığı, kaza neticesinde kafasından aldığı darbeler nedeni ile künt kafa travmasına bağlı olarak ölüm olayının gerçekleştiği dosyadaki tutanaklardan anlaşılmış olup, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatları doğrultusunda bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat miktarları üzerinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce ödeme tarihi itibari davacılara yapılan ödemenin, ödeme tarihindeki verilere göre yerinde olup olmadığının ve varsa fahiş farkın belirlenmesi için denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılmıştır. Buna göre bilirkişi tarafından ... 'in destek zararının ... TL... 'in destek zararının ... TL olarak belirlenmiştir. Ancak hatır taşımacılığı ve müterafik kusur dikkate alınarak mahkememizce bu miktardan önce hatır taşımacılığı için %20, daha sonra bu miktardan da kask takmayan müteveffanın müterafik kusuru için %20 indirim yapılmak suretiyle; Davacı anne ... için hesaplanan ....-TL destekten yoksun kalma tazminatının müterafik kusur ve hatır taşıması hususu dikkate alınarak ...-TL ve davacı baba ... için hesaplanan ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının müterafik kusur ve hatır taşıması hususu dikkate alınarak ...-TL olmak üzere toplam ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüde düştüğü ... tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, bu indirimlerden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemiştir. ( Emsal Karar: Y. 09/11/2020 T. 2019/1082 E. 2020/6719 K. Sayılı ilamı) Yine davacı vekili dava dilekçesinde, harca esas değer olarak ....-TL belirlemiş ve bedel arttırım dilekçesinde bu miktarı sehven ....-TL olarak göstermiş ise de sehven belirlenen ....-TL için fazladan harç yatırıldığından davalı vekili yararına bu nedenle de herhangi bir vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

1.Davanın kısmen kabulü ile,

Davacı anne ... için hesaplanan ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının müterafik kusur ve hatır taşıması hususu dikkate alınarak ....-TL ve davacı baba ... için hesaplanan ....-TL destekten yoksun kalma tazminatının müterafik kusur ve hatır taşıması hususu dikkate alınarak ....-TL olmak üzere toplam ....-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüde düştüğü ... tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,

2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ‭....-TL harçtan davacı tarafından peşin(....-TL) ve ıslah(...+...) ile yatırılan toplam ‭....-TL harcın mahsubu ile bakiye ‭...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç, ...TL ıslah harcı ve ...TL ıslah harcı toplamı olan ...-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4.Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti ile ATK Faturası toplamından ibaret toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/04/2021 Katip ...