10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemine ilişkin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 08.03.2024 tarihli ve 2024/1476 Esas, 2024/2468 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur. Dairemiz bozma kararına İlk Derece Mahkemesince direnilmesi üzerine karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 373. maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede;

Dairemizin 08.03.2024 tarihli ve 2024/1476 Esas, 2024/2468 Karar sayılı kararına karşı direnilmiş ise de Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Eldeki davada, öncelikle davacı içeriği de belirtilmek ve de sonuçları da ikaz edilmek suretiyle, davetiye ile duruşmaya çağrılmalı, esasen taleple de örtüşür şekilde davacının davalı işyerinde davalının kendi adına çalıştığına dair savunması da gözetilmek suretiyle, söz konusu çalışmanın ortaklığa dayalı ve kendi nam ve hesabına dayalı bir çalışma mı olduğu yoksa hizmet akdi ile bir çalışma mı olduğu hususu ortaya konulmalı, öte yandan ilişkinin hizmet akdine dayalı bir ilişki olduğu belirtilirse buna yönelik delilleri sorulup, toplandıktan sonra bir karar verilmelidir. Ayrıca savunmada ve de bir kısım tanık beyanlarında ileri sürülen talep dönemi öncesi seyyar olarak çalışma iddiası üzerinde de durularak bu husus da davacı asıldan sorulmak suretiyle, böyle bir çalışmaya esas vergi mükellefiyeti varsa işyeri kayıtları, oda ve ruhsat kayıtları bulunup bulunmadığı öğrenilip bu beyanlar alındıktan sonra davalı işyerinin de kapsam içinde bulunup bulunmadığı hususu da gözetilip, komşu işyeri tanıkları da belediyeden, Kurumdan, vergi dairesinden sorulmak suretiyle işverenler ya da onların bordro tanıkları kendi vergi kayıtları ve hizmet cetvelleri de celp edilip kendi çalışma dönemleri de açıkça belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, beyanlar arasında çelişki varsa giderilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde direnme kararı verilmesi yerinde görülmediğinden ve Dairemiz kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.