6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin endüstriyel ve gıda soğutma sistemleri, kontrol otomasyon ve enerji optimizasyonu konusunda 20 yılı aşkın süredir mühendislik danışmanlık, projelendirme, satış, montaj, satış sonrası ve servis ve bakım hizmetleri gibi yüksek deneyim gerektiren alanlarda hizmet verdiğini, davalı ile arasında belirtilen sektörlere istinaden müvekkili tarafından davalıya satılan ürünlere ilişkin olarak ve çeşitli sebeplere istinaden süre gelen ticari ilişki söz konusu olduğunu, davalı tarafından taraflar arasında bulunan bu ilişkiye aykırı davranılarak müvekkilin cari hesap alacağı olan 238.104,18-TL ödenmediğini, bu nedenle davalı aleyhine ------esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibe davalı tarafça haksız ve mesnetsiz bir şekilde itirazda bulunulduğunu, takibin durmasına sebebiyet verildiğini, yapılan itirazın hukuki dayanaktan yoksun, yasalara içtihatlara ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak yapıldığını ve takibin durmasına ve müvekkilinin alacağının tahsilinin geciktiğini, haksız ve mesnetsiz olarak ----- sayılı dosyasına yapılan hiçbir hukuki dayanağı bulunmayan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının alacağının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, takibe konu alacağına ticari temerrüt faizi uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunulmamış, cevap süresinden sonra sunulan beyan dilekçesinde ise, davalının davacıya borcunun bulunmadığı, davalının borcu ödediği, davanın reddi gerektiği bildirilmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, İİK 67. Maddesi kapsamında tacirler arasındaki ticari alım satım ilişkisine dayalı fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.----- sayılı takip dosyası celp edilmiş incelenmesinde; davacı-takip alacaklısı tarafından davalı-takip borçlusu aleyhine ---- tarihinde asıl alacak + işlemiş faiz toplamı ---tutarındaki alacağın, fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya ---- tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından verilen 7 günlük süre içerisinde itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği; icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi rapor içeriğine göre; davacı------- yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, şirketin 2023 e-defter uygulamasına tabi olduğu, defterlerin delil niteliğine haiz olduğu hususunda kanaate varılmış olduğunu, "II.2”bendinde sunulan muavin hesap kayıtlarında görüldüğü üzere, davacı şirketin davalı ------ alacak bakiyesi kaldığı gözüktüğünü, davalının ticari defter kayıt ve belge incelmesi için herhangi bir beyanda bulunmadığı görüldüğünden davalı nezdinde inceleme gerçekleştirilemediğini, dosyada mübrez ilgili ----yazılarında ---formunda; davalı --- davacı şirketten ------ tutarlı mal/hizmet alış faturasını BA Formu ile beyan etmiş olduğunun görüldüğünü, dosyada mübrez ---- yazında; davalı ----- hakkında en son sicil kayıtları göre ortağı olduğu limitet şirket kaydı bulunduğu, ortağı olduğu şirketin ---- tarihinde ---- edildiği, firma unvanı -----olduğu, faaliyet konusunun mekanik işlemleri olduğu, şirket ortakları ve yetkilisinin ------- olduğunun görüldüğü bildirilmiştir. Davacı, davalıya mal/hizmet teslim ettiğini/ifa ettiğinden bahisle alacaklı olarak icra takibinde bulunmuş olup, Türk Medeni Kanunu m:6 gereği icra takibinde talep etmiş olduğu alacağının varlığını ispatlamak ile yükümlüdür.Taraflar arası yapılan ticari ilişkilerin kapsamı ve miktarı gözetildiğinde davalının tacir vasfına haiz olup davanın ticari dava olması nedeniyle işin esasının incelenmesine geçilmiştir. 6100 sayılı HMK 200. maddeye göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat edilemez.Faturaya dayalı alacak taleplerinde tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ve mal teslimini ispatlamaz. Yine faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olması da fatura içeriği malların/ hizmetin teslimini/ ifasını kanıtlamaya yeterli değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde " Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m:222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m:222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m:222/4)." hükümlerine amirdir. Yukarıda verilen yasa maddeleri ve TTK 82. maddesi gözetildiğinde ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında faturaya dayalı olarak takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine takibe borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı, taraflar arasındaki ihtilafın takip dayanağı belgeye konu mal ve/veya hizmetin teslim edilip edilmediği ve/veya sunulup sunulmadığı hususundan kaynaklandığı, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, davacının ticari defterlerinde davalıdan takip tarihi itibariyle 238.104,81 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerini sunmadığı, davalı tarafa 7251 Sayılı Kanun ile değişik HMK'nın 222. Maddesi gereği "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" halinde ibraz eden tarafın ticari defter ve kayıtlarının aleyhe delil sayılacağının ihtar edildiği, HMK.

221.maddesi gereği ----- formlarının resen dosyaya kazandırılması gerektiği ----- davalının ------ bildirimlerine göre takibe konu faturaların davalı tarafından vergi dairesine bildirildiği, bu halde davalının B/A formlarının aksini ispatlaması gerektiği, borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği ----, davalının kendi ticari defterlerindeki kayıtların aleyhine delil teşkil edeceği ---------, davalının kendi ticari defter kayıtlarının aksini yazılı delille ispatlaması gerektiği, dosyada böyle bir ispat aracının bulunmadığı, davalı tarafça borcun ödendiğine dair delil sunulmadığı anlaşılmakla davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 238.104,81 TL alacaklı olduğunun sabit olduğu, fatura düzenlenmesinin borçluyu temerrüde düşürücü nitelikte bir işlem olmadığı, fatura tarihinin faize başlangıç yapılamayacağı, takip işlemi öncesi temerrüt faizi talep edilebilmesi için borçlunun alacak miktarını gösterir ve ödeme talebini içerir bir ihtarla temerrüde düşürülmesi ya da borcun ödeneceği günün tarafların anlaşmasıyla kesin olarak belirlenmesi (TBK. m. 117/2) gerektiği, iş bu davada davalının takip öncesi temerrüde düşürülmediği, bu haliyle işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın kısmen KABULÜ ile, ----- Esas sayılı dosyasında davalı/borçlunun 238.104,81 TL asıl alacak yönünden itirazının iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte icra takibinin DEVAMINA, aşan istemin reddine

2.Hükmolunan asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3.Alınması gerekli karar harcı 16.264,93 TL’den peşin olarak yatırılan 3.085,86 TL'nin mahsubu ile 13.179,07‬ TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4.Davacı tarafça yatırılan 3.085,86 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 488,40 TL ilk dava masrafı, 3.500,00 TL bilirkişi, 135,75 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.124,15 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre (%93,19 kabul) 3.843,29 TL' sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, arta kalanın davacı üzerinden bırakılmasına,

6.Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7.Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 38.096,77 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8.Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.399,59 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9.Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

10.Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, --------- Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2025