19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacılardan ...'nın eşi, ...'nın babası müteveffa ...'nın 18/10/2011 tarihinde kendisine ait ... plakalı motosiklet ile ... Merkez ... Köyü ile ... Köyü arasında karşı yönden gelen ... plakalı araç ile çarpışması sonucu hayatını kaybettiğini, müteveffa ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin kaza tarihi itibariyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının bulunmadığını, davacıların davalı kuruma 09/05/2019 tarihinde başvuruda bulunduğunu, davalı kurumun davacı ... için 129.907,00-TL, davacı ... için 14.171,00-TL ödenmesine karar verdiğini ve ödemeyi yaptığını, ancak ödenen tazminatın poliçe limitinin ve davacıların taleplerinin altında kaldığını, müteveffa ...'nın kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, kusur olsa dahi kusurun destekten yoksun kalanlara yansıtılmasının hukuken mümkün olmaması nedeniyle fazlaya, evvele ve sair hususlara ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı bakiye ödemesinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından davalı kuruma yapılan başvuru neticesinde 28/05/2019 tarihinde davacı ... için 129.907,00-TL, davacı ... için 14.171,00-TL ödendiğini, davacılar vekili tarafından 24/05/2019 tarihinde ibraname imzalandığını, iş bu davada ödenen tazminatın yetersiz olduğu gerekçesi ile ek tazminat talep edilmişse de bu konuda davalı kuruma herhangi bir başvuru yapılmadığını, ek tazminat ödenmesi talebinin öncelikle davalı kuruma iletilmesi gerektiğini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesini, müteveffa ...'nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.78 gereğince kask ve koruyucu ekipman kullanmamış olması nedeniyle %20 mütrafik kusur indirimi yapıldığını, davalı kurum tarafından mevzuata uygun olarak inceleme yapıldığından yapılan ödemenin yetersizliğinin söz konusu olmadığını, tazminata hükmedilse dahi davacı tarafın kaza tarihinden itibaren faiz isteminin ve taraflar tacir olmadığı için avans faiz oranı isteminin reddedilmesini, davacı tarafın usul ve yasaya aykırı davasının reddini, reddedilen kısım bakımından yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

Arabuluculuk Son Tutanağı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 19/10/2011 tarih 2011/... sayılı Ölü Muayene Tutanağı fotokopisi, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 28/10/2011 tarih 2011/... Esas 2011/... Karar sayılı Mirasçılık Belgesi fotokopisi, davalı şirkete müracaat yazı örneği, davalı şirket cevap yazı örneği, kaza tespit tutanağı örneği, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/... Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi heyetinin kusur raporu örneği, müteveffa ...'ya ait ... Belediye Başkanlığı Memur Maaş Dekontu örneği, ... plakalı araca ilişkin UYAP sisteminden çıkartılan Araç Takyidat Bilgisi, ... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu'nun 2011/... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP sisteminden gönderilmiş bir sureti, .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/... Esas sayılı dosyasının UYAP sisteminden gönderilmiş bir suretinin dosyamız arasında olduğu görüldü. ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davaya konu kaza sonucu vefat eden ...'nın mirasçılarına vefattan sonra bir ödeme yapılıp yapılmadığının, maaş bağlanıp bağlanmadığının, ödeme yapıldıysa yapılan ödemenin rücuya tabi olup olmadığının sorulduğu, verilen müzekkere cevabında müteveffa ...'nın maaşının eşi ... ve kızı ...'ya bağlandığının bildirildiği ve yapılan ödemelerin dökümünün gönderildiği görüldü. ... Merkez İlçe Jandarma Komutanlığı'na yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davacılar ... ve ...'ya ait sosyal ve ekonomik durum araştırması yapıldığı, davacılardan ...'nın tezgahtar olarak çalıştığı, asgari ücret aldığı, kendi evinde ailesi ile birlikte oturduğu, ön lisans mezunu olduğu, ekonomik durumunun zayıf olduğu, üzerine kayıtlı gayri menkul ve menkul araç olmadığını, 25 yaşında olduğu, bekar olduğu, fiziksel engelinin olmadığının bildirildiği, davacı ...'nın çalışmadığının, gelirinin olmadığının, kendi evinde ailesi ile birlikte oturduğu, ilk okul mezunu olduğu, ekonomik durumunun zayıf olduğu, üzerine kayıtlı sadece oturduğu evin olduğu, 56 yaşında dul olduğu, bacağından fiziksel engelli olduğunun bildirildiği görüldü. ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta müteveffa ...'nın vefatından önceki son 3 aylık hizmet dökümünün gönderildiği, maaş bordrolarının ... Belediye Başkanlığı'ndan istenmesi gerektiğinin görüldü. ... Belediye Başkanlığı'na yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta müteveffa ...'nın vefatından önceki son 3 aylık maaş bordrolarının gönderilmiş olduğu görüldü. ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta ... plakalı aracın 03/11/2011 tarihinde hurdaya ayrıldığının bildirildiği ve hurdaya ayrılmadan önceki tescil bilgilerinin gönderildiği, kaza tarihinde aracın ... adına kayıtlı olduğu görüldü. Mahkememizin 29/01/2020 tarihli celsesinin 9 numaralı ara kararı gereğince kusur raporu aldırılması amacıyla dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiş olup, ATK Trafik İhtisas Dairesinin 27/04/2020 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

Sürücü ... idaresindeki minibüs ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun dışı mahaldeki il yolunda kendi yön şeridinde seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde karşı yönden şerit ihlali yapmak suretiyle seyir halinde olan müteveffa sürücü idaresindeki motosiklet ile aracının sol ön kısımlarının çarpıştığı olayda, atfı kabil bir kusuru bulunmadığı,

Müteveffa sürücü ... idaresindeki motosiklet ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun dışı mahaldeki il yolunda seyir halindeyken seyrini görüş alanını kontrol altında bulundurarak müteyakkız bir şekilde sürdürmesi ve istikamet şeridini muhafaza etmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmeyerek şerit ihlali yapmak suretiyle karşı yön bölümüne girip bu yönden seyir halinde olan minibüsün sol ön kısımları ile çarpışması sonucu meydana gelen olayda, asli kusurlu olduğu,

SONUÇ OLARAK: Sürücü ...'un kusursuz olduğu, Müteveffa sürücü ...’nın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirildiği görüldü. ATK kusur raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü. Mahkememizin 04/11/2020 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince dosya üzerinde aktüer bilirkişine tevdi ile rapor tanzim edilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi 25/11/2020 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak; Dosya kapsamında ATK'nın 27/04/2020 tarihli kusur raporu incelendiğinde, davalı taraf nezdindeki sürücü ... ‘un kusursuz olduğu, müteveffa ... ‘nın %100 kusurlu olduğu görülmüş olsa da, dava konusu olayda ... Hesabı yönünden tazminat sorumluluğunun olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu,

17.07.2020 tarihli Anayasa Mahkemesi kararı ve Karayolları Trafik Kanun’undaki değişiklik uyarınca ve de ... BAM 3. Hukuk Dairesinin İstinaf Kararı da dikkate alınarak kurumlar arasında ortak görüş ve uyum sağlanıncaya, “ulusal mortalite tablosu” oluşturuluncaya ve ilgili kurumlarca görüş değişikliği yapılıncaya kadar yaşam tablosu olarak PMF-1931 tablosu kullanılarak Progresif Rant Yönetmine göre hesap yapıldığı,

Dosya kapsamında yer alan evraklar incelendiğinde destekten yoksunluk yönünden ... Hesabı tarafından 28.05.2019 tarihinde davacı paydaş ...’ya 129.907,00-TL, davacı paydaş ...’ya 14.171,00-TL ödeme yapıldığı görülmüş olup davacıların zararından bu tutarların 25.11.2020 tarihi itibariyle güncellenerek tenzil edildiği,

25.11.2020 olan Rapor Tarihine göre değerlendirildiğinde; -Davacı ...’nın zararının 346.138,89-TL olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili neticesinde Bakiye Destekten Yoksunluk zarının 198.710,46 TL olduğu, bakiye teminat limiti kapsamında ... Hesabı ‘nın sorumluluğunda olan zararın 31.410,56 TL olduğu, -Davacı ...’nın zararının 48.211,17-TL olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili neticesinde Bakiye Destekten Yoksunluk zarının 32.128,84-TL olduğu, bakiye teminat limiti kapsamında ... Hesabı'nın sorumluluğunda olan zararın 5.078,67-TL olduğu, hukuki ve nihai karar tamamen mahkemeye ait olmak üzere yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Aktüer bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.

Davalı vekilinin 14/12/2020 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinin dosyada olduğu görüldü. Mahkememizin 10/02/2021 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca rapora itiraz dilekçesi doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin 27/04/2021 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak; Taraf vekillerinin kök rapora itirazlarının incelendiği ve iş bu ek raporun “Taraf Vekillerinin Kök Rapora İtirazlarının Değerlendirmesi” başlığı altında kök rapora itirazların değerlendirildiği,

Dosya kapsamında ATK'nın 27/04/2020 tarihli kusur raporu incelendiğinde, davalı taraf nezdindeki sürücü ... ‘un kusursuz olduğu, müteveffa ... ‘nın %100 kusurlu olduğu görülmüş olsa da, dava konusu olayda ... Hesabı yönünden tazminat sorumluluğunun olup olmadığının takdirinin Sayın Mahkeme ‘ye ait olduğu,

Yapılan ödemenin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ZMMS Genel Şartları ve kazanın 18/10/2011‘de yani genel şartların yürürlüğü girdiği 01/05/2016 tarihinden önce gerçekleştiği dikkate alınarak PMF-1931 Yaşam Tablosu kullanılarak Teknik Faiz uygulamaksızın Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından bir olan T.C. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ‘nin 2019/3292E. 2021/1848K. Sayılı ilamında belirtildiği şekilde TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Teknik Faiz uygulamaksızın Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

Dosya kapsamında yer alan evraklar incelendiğinde destekten yoksunluk yönünden ... Hesabı tarafından 28/05/2019 tarihinde davacı paydaş ... ya 129.907,00-TL, davacı paydaş ... ya 14.171,00-TL ödeme yapıldığı görülmüş olup davacıların zararından bu tutarların 25/11/2020 tarihi itibariyle güncellenerek tenzil edildiği,

28.05.2019 olan Ödeme Tarihine göre değerlendirildiğinde; Davacı ...’nın hesaplanan zararının 318.387,74-TL olduğu, yapılan ödeme ile davacının zararının %40,80 oranında karşılandığı, Davacı ...’nın hesaplanan zararının 48.211,17-TL olduğu, yapılan ödeme ile davacının zararının %29,39 oranında karşılandığı, 28/04/2021 olan Rapor/Hesap Tarihine göre değerlendirildiğinde; Davacı ...’nın hesaplanan zararının 443.395,25-TL olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili neticesinde Bakiye Destekten Yoksunluk zarının 291.033,92-TL olduğu, bakiye teminat limiti kapsamında ... Hesabı ‘nın sorumluluğunda olan zararın 27.980,98-TL olduğu, - Davacı ...’nın zararının 48.211,17-TL olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili neticesinde Bakiye Destekten Yoksunluk zarının 31.590,73-TL olduğu, bakiye teminat limiti kapsamında ... Hesabı‘nın sorumluluğunda olan zararın 3.037,24-TL olduğu, hukuki ve nihai karar tamamen mahkemeye ait olmak üzere yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Davacılar vekilinin 10/06/2021 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değerini 31.018,22-TL'ye yükselttiklerini, aynı tarihte tamamlama harcının yatırıldığı görüldü. Talep arttırım dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği görüldü.

Dava; trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizin ... sayılı 10/11/2021 tarihli kararı ile; davanın kabulüne, davacılardan eş ... için 27.980,98-TL ile davacılardan çocuk ... için 3.037,24-TL destekten yoksun kalma tazminatının 28/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine" dair karar verildiği, davalı vekilince işbu kararın istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2022/147 Esas 2025/324 Karar sayılı 27/02/2025 tarihli kararı ile "Somut olayda, davacıların desteğinin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, dosya kapsamında yer alan araç özet bilgilerinde markasının mobylette, ticari adının ..., modelinin iki tekerli olduğunun belirtildiği, ancak silindir hacminin belli olmadığı, Dairemizce UYAP sisteminden yapılan sorgulamada da, kaza tarihi itibariyle davacıların desteği ... adına iki tekerli-motorlu bisiklet olarak tescilli olduğu görülmüş ise de, kaza tespit tutanağının ve araca ait ruhsat kaydının dosya arasında bulunmadığı anlaşılmakla dosya kapsamından trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı tespit edilememiştir.

Bu durumda mahkemece, davaya konu kazaya ilişkin ceza dava dosyasının fiziki olarak dosya arasına celbi ile ... plaka sayılı aracın kaza tarihine ait ruhsat kaydının dosya arasına getirtilerek silindir hacmi ve vasfının araştırılması, bu suretle aracın, trafik sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunup bulunmadığının tespiti ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle yeniden inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiş olup, dosya mahkememizin 2025/188 Esas sırasına kaydedilmiştir. .... Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı dosyası celp ve tetkik edilmiştir. Davaya konu aracın pasif araç sorgu raporu dosyaya eklenmiştir. Türkiye Noterler Birliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği görümüştür. ... İl Jandarma Komutanlığına yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür. 2918 sayılı Kanun' un 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Hesabı Yönetmeliğinin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı’na başvurulabileceği, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı Kanunu' nun 3. maddesinde de silindir hacmi 50 cm küpü geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 km'den az olan bisiklet olduğu, 2918 sayılı Kanun'nın 103. maddesinde de motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür. ... Hesabı'na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Hesabı Yönetmeliği' nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ... Hesabı' na husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, tüm dosya kapsamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2022/147 Esas 2025/324 Karar sayılı ilamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... Hesabı'na husumet yöneltildiğinden, öncelikle kazaya neden olduğu iddia edilen motosikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmekte olup, anılan düzenlemeler gereği, kazaya karıştığı belirtilen motosikletin, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ... Hesabı'nın bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir. (Yargıtay 4. HD'nin 30.09.2024 tarihli 2024/6358 E.- 2024/8352 K., 18.09.2024 tarihli 2022/11744 E. - 2024/7878 K. sayılı ve benzer nitelikteki ilamları)

Somut olayda; ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı dosyasında bulunan ruhsat Araç Ruhsat Detay Bilgisinden davaya konu kazaya karışan aracın motorlu bisiklet Mobylette 2005 Model, silindir hacminin 49 cc olduğu, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla bu aracın neden olduğu zarardan ... hesabının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varıldığından sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.DAVANIN REDDİNE,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL karar harcının, peşin yatırılan ve tamamlama harcının toplamı olan 557,04-TL'den mahsubu ile eksik kalan 174,96 TL'nin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3.Davacılar tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı tarafından yapılan 217,20-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 31.018,22-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,

6.Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

7.Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/12/2025 Katip ...