7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Av. ...

Av. ...

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin lehtar olduğu, keşidecisi ... Tic. A.Ş. olan, keşide yeri ..., 03/11/2022 keşide tarihli, 170.000,00-TL bedelli ... şubesine ait ... seri nolu çekin kaybolduğunu, bunun üzerine taraflarınca 26/09/2022 tarihinde ...

E. Sayılı dosyası "Çek İptali" davasının açıldığını, dava konusu çek için mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, dava konusu çeklerin, ...

11/04/2023 tarihli yazısı ile; ... tarafından bankaya ibraz edildiğinin öğrenildiğini, davacı şirket ile ...'un hiçbir ticari ilişkisi ve hiçbir alacak-borç ilişkisi bulunmadığını belirterek, davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadına ve davacı firmaya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin davalı tarafından tahsil edilmediğini, cirosunun iptal edildiğini, davacının lehtarı olduğu, çekin yine davacı tarafından ciro edilerek ... şirketine teslim edildiğini, ... şirketi ile davalı arasındaki ticaretler neticesinde ... cirosu ile davalının söz konusu çekin hamili olduğunu, süreç içerisinde taraflarınca ve ... firması arasında gelişen ticaret ilişkileri uhdesinde nakit ödeme sonrası davalı ... tarafından yapılan ciro iptal edilerek ... şirketine iade edildiğini, cirosu yok hükmünde olan davalı tarafından söz konusu çekin tahsil edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE : Dava, davacının lehdarı olduğu çekin elinden rızası dışında çıktığı ve davalı elinde haksız bulunduğu iddiasına dayalı çekin davalında alınarak davacıya verilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizin 12/03/2025 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile davalı ...'un iş bu dosyadan tefrikine karar verilerek Mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır. Dava konusu çekin, dava dışı ... AŞ tarafından keşide edildiği, lehdarın ... ..AŞ, 03.11.2022 tarihli, 170.000,00 TL bedelli olduğu, çek arkasında ... şirketinin cirosu ile ... AŞ cirosu ile hamilin ... olduğu görülmüştür. ... AŞ tarafından mahkememize yazılan yazıda çekin ... tarafından takası beklemek üzere teslim edildiği ve 01.11.2022 tarihinde hamil tarafından işlemsiz iade talep edildiği belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından çekteki ciranta imzasının davacıya ait olduğu beliritlmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 647. Maddesi uyarınca "(1)Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır. (2) Bundan başka emre yazılı senetlerde ciroya, nama yazılı senetlerde yazılı bir devir beyanına da gerek vardır. Bu beyan kıymetli evrakın veya ayrı bir kâğıdın üzerine yazılabilir." 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 789. Maddesi uyarınca "(1) Cironun kayıtsız ve şartsız olması gereklidir. Ciro, şartlara tabi tutulmuşsa bunlar yazılmamış sayılır. (2) Kısmi ciro ve muhatabın cirosu batıldır. (3) Hamiline yazılı ciro beyaz ciro hükmündedir." 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. Maddesi uyarınca "(1)Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesi uyarınca "(1)Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, yukarıda atıf yapılan yasa hükmünden de anlaşılacağı gibi emre yazılı bir çekin, hamil hakkını yukarıda atıf yapılan 790. madde hükmüne göre ispat etse de, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötüniyetle ve ağır kusuru ile iktisap etmiş ve bunu devam ettirmesi halinde, çek elinden çıkmış hamile iadesinin gerektiği, bu bağlamda somut olay değerlendirildiğinde dava konusu çekin ciro silsilesinde herhangi bir bağlantısızlık bulunmadığı, davacının imzası ile ciro edildiğinin görüldüğü, davalının ciranta görülen ... şirketi ile ticari ilişki nedeniyle çeki aldığını ve bedelinin tahsil edememesi sonrası davalı ... tarafından yapılan ciro iptal edilerek ... şirketine iade edildiğini beyan etmesi karşısında davacının, davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispatlamayamadığı kanaatine varıldığı açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği anlaşılmış, davalı her ne kadar kötüniyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de, davacının kötüniyetine ilişkin delil bulunmadığından bu istemin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.