14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arasında davalının müşterilerinin taşınması kapsamında sözleşme imzalanarak ticari ilişki başladığını, davalının müvekkilinden internet ortamındaki yazılım üzerinden taşıma talep ettiğini ve müvekkilinin hizmet eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ancak davalının hizmete ilişkin ödemeleri yapmadığını ve müvekkilince gönderilen faturalara da itiraz etmediğini, bu nedenle müvekkilince davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu iddia ederek; davanın kabulünü, .... İcra Dairesi'nin 2025/... sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2005/8385 E., 2005/9627 K. sayılı ve 06/10/2005 tarihli ilamı uyarınca Faturanın tebliğ edilmiş olması ve itiraz edilmemiş olmamasının hizmetin eksiksiz yerine getirildiğini kanıtlamadığını, davacının hizmeti yerine getirdiğine dair iddialarını ispatlayamadığını iddia ederek; davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 139.349,95-TL asıl alacak ve 19.800,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 159.149,95-TL borcun ödenmesi amacıyla 09/04/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 21/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 28/04/2025 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mali Müşavir Bilirkişinin 13/12/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafça yasal defter ve dayanak belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden dava konusu olaylar yönünden davalı tarafa ait yasal defterler üzerinde inceleme yapılamadığı, davalı firma tarafından incelemeye ibraz edilen 2023-2024-2025 yılına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davalı adına düzenlenen e-faturaların ticari fatura olduğu, ticari faturada, gönderici alıcıya faturayı ilettiğinde alıcı ticari faturayı kabul etme, iptal etme ya da reddetme hakkına sahip olduğu, davacı tarafından kesilen faturalara davalı tarafından kabul edildiği, itiraz edilmediği, iade faturası düzenlenmediği, iş bu faturaların davalı ticari defterlerine kayıt edildiği, düzenlenen faturaların elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden gönderilen Ba-Bs formalarında bildirildiği ve birbirini doğruladığı, faturaların davalı tarafından kabul edildiğinin görüldüğü, davacının yasal defter kayıtlarını yansıtan cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere taraflar arasında yoğun bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafça kesilen faturalar karşılığında davalının muhtelif tarih ve tutarlarda ödemeler yaptığı, davacı şirketin icra takibinde 139.349,95-TL asıl alacak talep ettiği, davalı ticari defterlerinde de davalının davacıya 139.350,00-TL borçlu göründüğü, bakiye bakımından tarafların birbirlerini doğruladığı, davacının icra takibinde 19.800.00-TL işlemiş faiz talep ettiği, ancak davacının takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edemeyeceği, davacı şirketin davalı şirketten 139.349,95-TL alacaklı olduğu, tarafların inkâr tazminatı taleplerinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu" görüş ve kanatine varılmıştır.
DELİLLER
-Davacı vekili tarafından sunulan; taraflar arasında imzalanan ... (...) Transfer Yolculuk Hizmet ve İş Ortağı Sözleşmesi sureti, 28,498,00-TL bedelli fatura sureti, 14.436,00-TL bedelli fatura sureti, 5.271,00-TL bedelli fatura sureti, 11.437,00-TL bedelli fatura sureti, 20.264,00-TL bedelli fatura sureti, 22.947,00-TL bedelli fatura sureti, 24.917,00-TL bedelli fatura sureti, 16.593,00TL bedelli fatura sureti, 16.077,00-TL bedelli fatura sureti, 15.253,00-TL bedelli fatura sureti, 5.734,00-TL bedelli fatura sureti, 8.415,00-TL bedelli fatura sureti, 5.560,00-TL bedelli fatura sureti, 1.548,00-TL bedelli fatura sureti, 2.998,00-TL bedelli fatura sureti, 5.863,00-TL bedelli fatura sureti, 2.016,00-TL bedelli fatura sureti, 2.430,00-TL bedelli fatura sureti, 7.929,00-TL bedelli fatura sureti, 15.187,00-TL bedelli fatura sureti, 1.853,00-TL bedelli fatura sureti, 3.525,00-TL bedelli fatura sureti, 2.612,00-TL bedelli fatura sureti, 2.840,00-TL bedelli fatura sureti, 1.306,00-TL bedelli fatura sureti (3 adet), 1.274,00-TL bedelli fatura sureti, 5.434,00-TL bedelli fatura sureti, 3.508,00-TL bedelli fatura sureti, 11.123,00-TL bedelli fatura sureti, 7.781,00-TL bedelli fatura sureti, 8.771,00-TL bedelli fatura sureti, 7.467,00-TL bedelli fatura sureti, 3.381,00-TL bedelli fatura sureti, 5.977,00-TL bedelli fatura sureti, 4.687,00-TL bedelli fatura sureti, 14.555,00-TL bedelli fatura sureti, 7.183,00-TL bedelli fatura sureti, 8.763,00-TL bedelli fatura sureti, 21.933,00-TL bedelli fatura sureti, 31.816,00-TL bedelli fatura sureti, 12.792,00-TL bedelli fatura sureti, 15.922,00-TL bedelli fatura sureti, 50.871,00-TL bedelli fatura sureti, 35.163,00-TL bedelli fatura sureti, 26.497,00-TL bedelli fatura sureti, 49.049,00-TL bedelli fatura sureti, 37.784,00-TL bedelli fatura sureti, 46.073,00-TL bedelli fatura sureti, 26.064,00-TL bedelli fatura sureti, 30.343,00-TL bedelli fatura sureti, 20.550,00-TL bedelli fatura sureti, 20.565,00-TL bedelli fatura sureti, 16.911,00-TL bedelli fatura sureti, 8.913,00-TL bedelli fatura sureti, 6.799,00-TL bedelli fatura sureti, 10.023,00-TL bedelli fatura sureti, 12.108,00-TL bedelli fatura sureti, 8.104,00-TL bedelli fatura sureti, 6.364,00-TL bedelli fatura sureti, 10.262,00-TL bedelli fatura sureti, 2.922,00-TL bedelli fatura sureti, 1.633,00-TL bedelli fatura sureti (2 adet), 4.440,00-TL bedelli fatura sureti, 3.264,00-TL bedelli fatura sureti, 3.448,00-TL bedelli fatura sureti, 1.411,00-TL bedelli fatura sureti -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Taraflara ait ticari defter ve kayıtlar -Bilirkişi raporu -Arabuluculuk son tutanağı -Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, faturaya ilişkin olarak başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı HMK’nın 222. maddesinde “ Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır” düzenlemesi yer almaktadır.
Ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin diğer tarafın defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.
Somut olayda davacı taşıma sözleşmesi kapsamında düzenlediği faturaların ödenmediğinden bahisle ilamsız takip başlatmış ve itiraz sonucu takip durmuş, süresinde itirazın iptali davası ikame edilmiştir. Taraflar arasında taşımacılık sözleşmesi bulunmaktadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispata yeterli olmasa da ticari defterler itibariyle inceleme yapılması gerekmiş ve alınan rapora göre e-fatura sistemi kapsamında faturaların itiraz veya iade görmediği, bu nedenle resen yapılan ba/bs formlarının uyumlu olduğu, davacı faturalarının davalı ticari defterlerine kaydedildiği, aynı faturalara dayalı olarak muhtelif tarih ve tutarlarda davalı ödemesinin bulunduğu, davalının kendi defterlerine göre de takip tarihi itibariyle davacıya takipteki asıl alacak kadar borcunun bulunduğu, kayıtların örtüştüğü, davalının faturaları ticari defterlerine kaydetmesi ile artık davacıdan bu yönde hizmet almadığını ileri süremeyeceği, kayıtların aksinin ancak aynı güçte yazılı veya kesin delille ispat olunabileceği, davalının borcun karşılığını ödemeye dair bir iddia veya ispatı da bulunmadığı, dolayısıyla takipteki asıl alacağa itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı, asıl alacağın yanında işlemiş faize yönelik itirazın da iptalini talep etmiş, kısmi bir dava bulunmadığından öninceleme duruşmasındaki ara kararla takip çıkışına göre159.149,95 TL'lik dava değeri tespit edilmiş, icrada yatan peşin harç nedeniyle başkaca harç ikmaline gerek görülmemiştir. Davacı takipte işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de takipten önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair tespit bulunmamış, taraflar arasındaki sözlemede de belirli veya kesin vadeye rastlanmamış olduğundan davacının işlemiş faize dair talebi reddedilmiş, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kötü Niyet Tazminatı Yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK'nın 67/2. maddesinde düzenlenmiştir.
İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının işlemiş faize dair reddedilen kısım yönünden kötü niyeti tespit veya ispat bulunmadığından davalı vekilinin yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İcra İnkar Tazminatı Yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, borçlu olunan miktarın davalının kendi defterlerinden açıkça anlaşıldığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
1.Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 139.349,95-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren, avans faiz işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
2.Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 27.869,99-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3.Reddedilen işlemiş faize dair kısım yönünden davacının kötüniyeti sabit olmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin Reddine,
4.Alınması gereken 9.519,00-TL karar ve ilam harcından 1.922,14-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 7.596,86-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5.Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 1.922,14-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.537,54-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Davacının karşıladığı tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti toplamı 6.150,00-TL yargılama giderinin (kabul-ret miktarı oranlanarak) 5.384,87-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden takdir edilen 19.800,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9.6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin 4.027,71-TL'sinin davalıdan, kalan 572,29-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 19/01/2026 Katip ... Hakim ...
(e-imzalıdır)