10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2022/9353 E. , 2022/12071 K.
"İçtihat Metni"Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
No :
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... nezdinde 15.09.2009 - 17.06.2016 tarihleri arasında 7 yıl kesintisiz çalıştığını, ancak çalışma sürelerinin fer’i müdahil Kuruma eksik bildirildiğini beyanla davacının eksik bildirilen çalışma sürelerinin tespitini talep etmiştir.
II- CEVAP Davalı ... ve feri müdahil vekilleri davanın reddini talep etmişler, dahili davalılar cevap dilekçesi vermemiştir. III- MAHKEME KARARI
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davacının hizmet tespitine ilişkin davasının kabulü ile ;
-26.09-8.2010-31.10.2010 tarihleri arasında 2010/8.ayda 6 gün, 2010/8.ayda 30 gün, 2010/10.ayda 30 gün olmak üzere toplam 66 gün davalı ... bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -2010/12. ayda 1 gün, 2011/1. ayda 1 gün, 2011/6. ayda 7 gün olmak üzere toplam 9 gün ... ... Ltd. Şti. bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -01.11.2011-15.06.2012 tarihleri arasında 2011/11.ayda 19 gün, 2011/12.ayda 19 gün, 2012/1.ayda 19 gün, 2012/2.ayda 19 gün, 2012/3.ayda 19 gün, 2012/4.ayda 19 gün,2012/5.ayda 19 gün, 2012/6.ayda 15 olmak üzere toplam 148 gün ... Taah. Ltd. Şti. bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -17.09.2012-30.09.2012 arası 14 gün davalı ... bünyesinde, dönemsel asgari ücret ile, -01.10.2012-14.06.2013 tarihleri arasında 2012/10.ayda 19 gün, 2012/11.ayda 19 gün 2012/12.ayda 19 gün, 2013/1.ayda 19 gün, 2013/2.ayda 19 gün, 2013/3.ayda 19 gün, 2013/4.ayda 19 gün, 2013/5.ayda 21 gün, 2013/6.ayda 13 gün olmak üzere toplam 167 gün ... Ltd. Şti. bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -01.11.2013-09.12.2013 tarihleri arasında 2013/11.ayda 30 gün, 2013/12.ayda 9 gün olmak üzere toplam 39 gün davalı ... bünyesinde, dönemsel asgari ücret ile, -10.12.2013-13.06.2014 tarihleri arasında 2013/12.ayda 14 gün, 2014/1.ayda 19 gün,2014/2.ayda 19 gün, 2014/3.ayda 19 gün, 2014/4.ayda 19 gün, 2014/5.ayda 20 gün, 2014/6.ayda 13 gün olmak üzere toplam 123 gün ... ... Ltd. Şti. bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -23.02.2014-13.06.2014 tarihleri arasında 2014/2.ayda 6 gün, 2014/3.ayda 30 gün, 2014/4.ayda 30 gün, 2014/5.ayda 30 gün, 2014/6.ayda 13 gün olmak üzere 109 gün ... ... Ltd. Şti. bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -15.09.2014-23.10.2014 arasında 2014/9.ayda 16 gün, 2014/10.ayda 23 gün olmak üzere toplam 39 gün davalı ... bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -24.10.2014-28.02.2015 tarihleri arasında 2014/11.ayda 5 gün, 2014/12.ayda 19 gün, 2015/1.ayda 22 gün, 2015/2.ayda 22 gün olmak üzere toplam 68 gün ... ... Ltd. Şti. bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -28.09.2015-05.10.2015 arasında 2015/9.ayda 3 gün, 2015/10.ayda 5 gün olmak üzere toplam 8 gün davalı ... bünyesinde dönemsel asgari ücret ile, -06.10.2015-07.02.2016 tarihleri arasında 2015/10.ayda 5 gün, 2015/11.ayda 10 gün, 2015/12.ayda 10 gün, 2016/1.ayda 15 gün, 2016/2.ayda 8 gün olmak üzere toplam 48 gün ... ... Ltd. Şti bünyesinde dönemsel asgari ücret ile çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“Davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine” karar verilmiştir. TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Feri müdahil Kurum vekili, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği, davalı ... vekili, kurum kayıtlarında davacının çalıştığına dair bir bilgi belge olmadığı, soyut tanık beyanları ve eksik araştırmayla karar verildiği, taleplerin hak düşürücü süreye uğradığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir. IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir. Somut olayda, toplanan deliller dinlenen tanık beyanları ve aldırılan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmişse de verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. ...’dan gelen hizmet alım sözleşmelerine göre hizmet veren şirketler tarafından çalıştırılacak işçi sayısı ve sürelerinin belirlendiği, sözleşme sürelerinde davacı adına puantaj koduyla kısmi bildirimler yapıldığı, mahkemece 2010/2011 eğitim öğretim yılına ilişkin puantaj kayıtları temin edilerek davacıdan imzaların aidiyetinin sorulduğu, ... Anaokulunda 2015/2016 eğitim öğretim dönemine ilişkin belirli süreli iş sözleşmesinin celbedildiği, tanık beyanları da gözetilerek davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Ancak bu araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.
Mahkemece, hizmetin geçtiği davaya konu işyerinin ...’na bağlı resmi bir anaokulu olması karşısında, davacıyla davalı şirketler arasında yapılan tüm sözleşmeler, işyeri sahsi sicil dosyaları, tüm dönemleri kapsayan puantaj kayıtları ...’den davacının anaokulunda çalışması için verilen çalışma onayları sorulmalı, çalışma onay tarihleri, işe başlama bitiş tarihleri, bildirilen süreler gözetilerek, çalışmanın şekli, süresi somut olarak belirlenmeli, tanık beyanlarındaki çalışma saatleri, kısmi veya tam süreli olup olmadığına dair çelişkiler giderilmeli, yazılı sözleşmelerin ve imzalı belgelerin aksinin kesin bir şekilde kanıtlanması gerektiği gözetilmeli, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. O halde, davalı ... ve feri müdahil kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.