12. Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

1.

Davacı vekili 15.03.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda 18.05.2016 tarihinde gözaltına alınıp tutuklandığını, 12.12.2016 tarihinde ise tahliye edildiğini, Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2016/61 Esas, 2018/498 Karar sayılı kararı ile müvekkilinin beraatine karar verildiğini, bu kapsamda haksız tutuklama nedeniyle 50.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 150.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... hazinesinden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.

Davalı vekili 29.03.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde olup olmadığının, mükerrer dava bulunup bulunmadığının ve davacının davaya muvafakat edip etmediğinin araştırılması gerektiğini, haksız tutuklama olmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, maddi tazminat bakımından davacının herhangi bir işle iştigal edip etmediğinin tespit edilmesi gerektiğini ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3.Van 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.11.2019 tarihli ve 2019/282 Esas, 2019/399 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.01.2020 tarihli ve 2019/362 Esas, 2020/58 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 17.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi; avukatlık ücreti ve cezaevi harcamalarının maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ve eksik manevi tazminata hükmolunduğuna ilişkindir. III. DAVA KONUSU Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Van 6. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacı ...'ın Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapma veya Sağlama suçundan yürütülen soruşturma kapsamında 18/05/2016 tarihinde tutuklandığı, 12/12/2016 tarihinde ise tahliye edildiği, Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 03/12/2018 tarih 2016/61 Esas, 2018/498 Karar sayılı kararı ile beraatine karar verildiği, verilen beraat kararının 11/12/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. ... Yapılan değerlendirmede; davacının süresi içerisinde dava açtığı, tazminat isteminin CMK'nın 142 maddesindeki koşulları taşıdığı anlaşılmıştır.

Maddi tazminat miktarı belirlenirken, aylık net gelirini resmi bir belge ile ispat edemeyen davacının, vasıfsız bir işçi olduğu değerlendirilerek, tutuklulukta kaldığı dönemdeki net asgari ücret nazara alınıp, tutuklandığı ilk gün hesaba katılmak ve tahliye edildiği gün dikkate alınmamak suretiyle, haksız tutuklulukta geçen sürelerin ay ve günü üzerinden hesaplanan ve dosya kapsamıyla uyumlu olan bilirkişi raporunda belirtilen 8.014,26-TL maddi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu -kaldığı süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle hesaplanan 12.000,00-TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminatın 8.855,19 TL'ye ve vekalet ücretinin 2.502,62 TL'ye yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE

1.Tazminat talebinin dayanağı olan Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/61 Esas – 2018/498 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 18.05.2016 - 12.12.2016 tarihleri arasında 208 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 11.12.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından, davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

3.Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre davacının cezaevinde yaptığı harcamalar maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, davacı vekilinin bu hususa ilişkin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

4.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

Gerekçe bölümünün (4) numaralı bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.01.2020 tarihli ve 2019/362 Esas, 2020/58 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Van 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.09.2023 tarihinde karar verildi.