12. Ceza Dairesi
12. Ceza Dairesi 2021/6572 E. , 2023/4075 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.
Davacı vekili 04.04.2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 22.09.2017-21.10.2016 tarihleri arasında tutuklu kalan davacı hakkında yürütülen soruşturma sonunda takipsizlik kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 20.000,00 TL maddi, 80.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
2.Davalı vekili 18.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; tazminat koşullarının oluşmadığını, ek ders ücretlerinin tazminata konu edilemeyeceğini, talep edilen miktarların fazla olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
3.Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/159 Esas, 2018/276 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4.Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 16.11.2018 tarihli ve 2018/2789 Esas, 2018/2750 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.10.2021 tarih, 2019/2276 sayılı tebliğnamesi ile karara karşı başvurulan temyiz isteminin esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; mahkemece hükmedilen kararın davacının sosyal ve ekonomik durumu gözetilmeden çektiği elem ve ızdırap dikkate alınmadan hakkaniyet ölçüleri dikkate alınmadan kurulmuş bir karar olduğuna ilişkindir. III. DAVA KONUSU Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:
Mahkeme gerekçesinde "... Haksız işlem tarihinde davacının görev yaptığı Şehit Ahmet Hilmi Yiğit Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği 22/09/2016-21/10/2016 tarihleri arasında fiilen görev yapması halinde alabileceği ek ders ücret tutarı sorulmuş verilen cevabi yazıda davacının alanı olan Motorlu Araçlar Teknolojilerine ait toplam ders yükü ve öğretmen sayısı baz alındığında 897,15 TL ek ders ücreti alabileceği bildirilmiştir. Davacı her ne kadar açığa alındığı tüm süre boyunca mahrum kaldığı ek ders ücretlerini talep etmiş ise de CMK 141 vd. maddelerinde düzenlenen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasının koruma tedbirleri nedeniyle ortaya çıkan zararı giderme amacına yönelik olduğu davacının açığa alınma işleminin Ceza Muhakemeleri Kanununda düzenlenen koruma tedbirlerinden ileri gelmeyip idarenin işleminden ileri gelmiş olması nedeniyle İdari Yargının görev alanına girmesi nedeniyle davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş davacının maddi zarar talebini yalnızca ek ders ücretlerine hasretmesi nedeniyle davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre boyunca alabileceği bildirilen 897,15 TL maddi zarar miktarı olarak belirlenmiştir. Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkeleri gözetilerek davacı lehine 3 000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Dava dilekçesindeki talep gözetilerek manevi tazminata da haksız işlem tarihi olan gözaltında tarihinden itibaren faiz işlemesine karar verilmiştir. " denilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü: İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE
Tazminat davasının dayanağını oluşturan Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/8013 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 21.09.2016-21.10.2016 tarihleri arasında 30 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında 02.02.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın davacıya tebliğ üzerine kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı ve yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.
1.Tutuklu kaldığı süreçte öğretmen olan davacının ek ders kayıpları gibi ücretlerinin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilebilecek gerçek zarar kapsamında bulunmadığı, muhtemel zarar olarak değerlendirilebileceği anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.
2.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacı vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 16.11.2018 tarihli ve 2018/2789 Esas, 2018/2750 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.10.2023 tarihinde karar verildi.