13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili 21.05.2021 tarihinde vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu şirket ... Tic. A.Ş. aleyhine ...

18.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan ilamsız icra takibi kapsamında üçüncü şahıs müvekkili şirkete İcra ve İflas Kanunu’nun 89. maddesi doğrultusunda sırasıyla 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, haciz ihbarnamelerine müvekkili şirket tarafından süresinde itiraz edilememesi üzerine icra dosyasından 04.05.2021 tarihinde müvekkili şirketin elektronik tebligat adresine 89/3 haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, Mahkeme nezdinde açmış oldukları işbu davanın, icra dosyasından müvekkiline gönderilen 89/3 haciz ihbarnamesi üzerine, dava dışı takip borçlusunun müvekkili şirket nezdinde herhangi bir hak, alacak veya malı bulunmadığının tespiti amacıyla İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3. maddesine dayanarak açılan menfi tespit davası olduğunu, süresi içerisinde açıldığını, ...

18.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından müvekkili şirkete gönderilen 04.05.2021 tarihli 89/3 haciz ihbarnamesi ile, ikinci ihbarnameye süresi içerisinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen müvekkile on beş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağının bildirildiğini, Her ne kadar davalı alacaklının talebi üzerine ...

18.İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra dosyasından üçüncü şahıs müvekkili şirkete dava dışı takip orçlusu ... Tic. A.Ş.’nin müvekkili şirket nezdindeki tüm hak ve alacaklarının haczedildiği bildirilmişse de, takip borçlusunun müvekkili şirket yedinde mevcut herhangi bir hak, mal, alacak ve istihkakının bulunmadığını, müvekkili şirket ile takip borçlusu şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını ve hiç olmadığını, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin E. 2016/13176 K. 2017/7168 T. 23.10.2017 aralarında, davacının kendisine İİK 89/1 haciz ihbarının tebliğ edildiği tarihte dava dışı şirkete borçlu olup olmadığının bilirkişi aracılığıyla davacı kayıtları incelenerek alınacak rapor doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile davalarının ispat edilmiş sayılacağını ve müvekkili ile dava dışı takip borçlusu şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin söz konusu olmadığı, müvekkili nezdinde bu şirkete ait herhangi bir mal, hak veya alacak bulunmadığının ortaya çıkmış olacağını iddia ederek; Haklı davanın kabulü ile, İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3 maddesi doğrultusunda müvekkili şirketin dava dışı ...Tic. A.Ş.’ye borçlu olmadığının ve müvekkili yedinde bu şirkete ait herhangi bir mal, hak, alacak ve istihkak bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 24.09.2021 tarihinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ...Tic. A.Ş. haklarında ...

18.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra dosyası ile müvekkili alacağının tahsili amacı ile başlatılan icra takibinin kesinleştiğini, Kesinleşen icra takibi üzerine alacağın tahsili amacıyla davacıya 25.10.2020 tarihinde tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamesine davacı tarafından yasal süresinde itiraz edilmediğini, İİK m 89/1 “Hamiline ait olmayan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmayan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi). Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.” hükmü gereği davacı tarafından yasal süresinde itiraz etmeyerek borcun nezdinde olduğunu kabul ettiğini, ayrıca davacı ile dava dışı borçlular arasında herhangi bir ticari ilişki durumunu gösterir husus istemediğinin kanun lafzından da anlaşılmakta olduğunu, Davacıya bu kez gönderilen 89/2 haciz ihbarnamesinin 17.03.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının bu duruma yine itiraz etmediğini, İİK m 89/2md hükmüne istinaden yasal olan itiraz süresi içerisinde 89/2 haciz ihbarnamesine cevap vermediklerini, En son gönderilen 89/3 haciz ihbarnamesinin ise 04.05.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının bu ihbarnameye karşı davayı açtıklarını, İİK m 89/3 md hükmünde açıkça birinci ve ikinci ihbarnamelere karşı itiraz edilmediği takdirde borcun yedinde sayılacağının hükme bağlandığını, Somut olayda dava dışı borçlu hakkında yasal yollarla alacağın tahsiline gidildiğini, davacı her ne kadar dava dışı borçlu ile aralarında bir ticaret olmadığını beyan etmiş olsa da söz konusu İİK m 89'un amacının üçüncü kişilerdeki hak alacakların istenmesi yönünde olduğunu, hiçbir şekilde ticari ilişki durumuna bakmadığını, “alacaklar ve üçüncü şahıs elinde haczedilen mallar hakkında” kenar başlıklı İİK’nun 89 uncu maddesinin, mahcuz (hacizli) alacağı tespit ve muhafaza tedbirleri kapsamında düzenlenmiş maddelerden biri olduğunu, Somut olayda birinci haciz ihbarnamesi borçlulara gönderildikten sonra birinci haciz ihbarnamesinde bildirilen hususlar hakkında icra dairesine cevap vermedikleri, haciz kararına konu olan ve haciz ihbarnamesi ile kendilerinden istenilen alacak miktarı kadar takip borçlusuna borçlu olduğunu kabul etmiş sayıldığının icra dosyasında sabit olduğunu, Yine davacı tarafından her ne kadar netice talebinde vekalet ücreti ile yargılama giderleri istenmiş olsa da 01.11.2017 tarih 2017/3342 E. - 2017/6658 K sayılı ilamında vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilmediğini ileri sürerek; Haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış olan işbu davanın reddine, İİK m 89/1, 2. maddeleri gereğince yasaya ve hukuka uygun olarak gönderilmiş haciz ihbarnamelerine istinaden davacıların borçlu sıfatıyla dosyaya taraf olarak eklenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava;

3.Kişi tarafından açılan İİK'nın 89/3 maddesine dayalı Menfi Tespit davasıdır. ...

18.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklı davalı şirketçe dava dışı ...A.Ş. aleyhinde başlatılan ilamsız takipte; 10.10.2019 cari çalışmadan kaynaklı bakiye alacak nedeniyle; 53.436,36 TL asıl, 1.798,54 TL işlemiş faiz olmak üzere 55.234,90 TL alacak için 12/12/2019 tarihinde takibe girişildiği görülmüştür.

Bilirkişinin 05.04.2022 tarihli raporu ile; "Bilirkişi görev tanımı ve uzmanlık alanı ile sınırlı olarak yapılan incelemeler ışığında;

Davacı tarafça inceleme günü sunulan harici bellek içindeki dosyaların açılmadığı, bu hususun 10.11.2021 ve 06.01.2022 tarihlerinde davacı vekiline bildirilmesine rağmen, rapor düzenleme tarihine kadar herhangi bir kayıt ve belge sunulmadığı, bu nedenlerle ticari defterlerde görev tanımı kapsamında incelemenin yapılamadığı..." bildirilmiş, Bilirkişi ...'nın 19/10/2022 tarihli ek raporunda; "...Ek rapor düzenleme tarihine kadar da herhangi bir kayıt ve belge sunulmadığından, görev tanımı kapsamında incelemenin yapılamadığı..." tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi ...'nun 02/08/2023 tarihli raporu ile; "...Yukarıda detayları belirtilen incelemeye konu evrakların, bilgi ve belgelerin mali inceleme neticesinde; -Davacı ... A.Ş.’nin incelemeye konu defter ve belgelerin usulüne uygun düzenlendiği, -Davacı şirketin, defter belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, -Davacı ... A.Ş.’nin 2020, 2021 ve 2022 yılı defter kayıtlarında, Dava dışı taraf ...Tic. A.Ş. ile Davalı ... Ltd.Şti.’ne ait herhangi bir borç-alacak ilişkisine rastlanılmadığı, -Dava dışı borçlu şirket... Tic. A.Ş. gerek defter inceleme gününde defterlerini sunmamış ve sonrasında defterlerinin nerede yerinde inceleneceğine dair bir beyan sunmadığı, dolayısıyla Dava dışı taraf ...A.Ş. defter ve belge incelemesi yapılamadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları , mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları , toplanan tüm deliller sonucu yapılan yargılama neticesinde ; Davacı şirketin bilirkişi incelemesine konu defter ve belgelerin usulüne uygun düzenlendiği, davacı şirketin, defter belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, davacı şirketin 2020, 2021 ve 2022 yılı defter kayıtlarında, dava dışı taraf ... Tic. A.Ş. İle Davalı ... Ltd.Şti.'ne ait herhangi bir borç-alacak ilişkisine rastlanılmadığı, dava dışı borçlu şirket ...Tic. A.Ş. Gerek defter inceleme gününde defterlerini sunmamış ve sonrasında defterlerinin nerede yerinde inceleneceğine dair bir beyan sunmadığı, dolayısıyla Dava dışı taraf ...Tic. A.Ş. defter ve belge incelemesi yapılamadığı, ispat kuralına ilişkin TMK. m. 6 hükmüne göre: “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür”. HMK. m. 190/1 hükmüne göre: “İspat Yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir”.Bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur.Davacı şirketin incelenen defterlerde dava dışı taraf ... Tic. A.Ş. İle Davalı ...Ltd.Şti.'ne ait herhangi bir borç-alacak ilişkisine rastlanılmadığı denetlemeye elverişli rapor da gözetilerek tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.