6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait işyerine gece girip kasayı kırmak suretiyle gerçekleştirilen hırsızlık neticesinde çalınan Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açtıkları ve ödeme yasağı kararı verilen ve arka yüzünde işbu ödeme yasağı kararı şerhi bulunan; ve yine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...... Soruşturma no'lu dosyasında verilen 27.09.2019 tarihli kararında içerinde işbu dava konusu yapmış oldukları 1(bir) adet çekin de içinde olduğu tüm çekler için aynen; “Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturmaya esas olmak üzere; 18.07.2019 tarihinde müşteki ..... Örme San.ve Tic. Ltd. Şti. İsimli firmanın adresi olan .... Mah. ..... Cad. No:... Kat:2 Bağcılar /İstanbul adresinden çeklerin çalındığından bahisle yürütülen soruşturmada dava dilekçesi ekinde sunulan çeklerin ibrazı halinde en yakın kolluğa bilgi verilmesi ve çekin aslı ile çeki ibraz edenin kolluk görevlilerine tesliminin sağlanması şeklinde karar verilen ve ilgili bu karar gereğince el konulan çek aslının Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma nolu dosyası emanetine alındığını ve bu suretle dava konusu 1(Bir) adet çekle ilgili olarak çek iptali davası açmış oldukları Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından çek bankaya ibraz edilmek suretiyle artık ortaya çıkmış bulunduğu şerhiyle taraflarına istirdat davası açmak için de 7 günlük süre verildiğini, bahse konu çekin öncelikle ve ivedilikle muhtemel açılacak olan İcra Takiplerinin derhal tedbiren durdurulmasına; davalarının ve taleplerinin haklılığı açık olmakla işbu tedbir kararlarının teminatsız olarak verilmesine: çekin davacı şirketten çalındıktan sonra; lehtar kısmında davacı şirket yazılı olduğundan; ve çek devredilirken çekin arka yüzünde lehtar-ilk cirantanın cirosu bulunması gerektiğinden; davacı şirketin kaşesi yaptırılarak çekin arka yüzüne basılmış ve sahte kaşe üzerine sahte imza ile çek tedavüle sokulduğundan sahte ciro ve sahte imza ile davacı davacı şirketin cirosu sahte olarak oluşturulmuş olmakla ve bu itibarla çekte ciro silsilesinin kopuk/bozuk olduğu aşikar olmakla; dolayısıyla çekteki imza da davacı müvekkil şirkete ait olmamakla, işte bu şekilde hırsızlık suretiyle ve rıza hilafına ellerinden çıkan çekin davacı şirket namına düzenlendiğinden ciro silsilesindeki olası kopuklukta ciranta imzası da sahte olarak atılmak suretiyle ve ardından güya bir takım cirolar atılarak giderilmeye çalışılmış olmakla: bu itibarla artık ciro silsilesinin kopukluğu ortada ve çekin bankaya ibraz eden davalının da meşru hamil olmadığı sabit olmakla; imza incelemesi yapılarak çekin arka yüzündeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının tespiti ile; iş bu çekle ilgili olarak davacı şirketin herhangi bir borcu olmadığının tespiti; menfi tespit davalarının kabulüne; davalıların ticari defter ve kayıtlarının işbu çeklere dayanarak yapılan fatura ve belgelerin celbi ile bu ticari defterler ve fatura kayıtlar üzerinden de inceleme, araştırma ve soruşturmanın yapılmasını, Çeki işleme koyan ...... MOBİLYA VE DEKORASYON OTOMOTİV NAKLİYE SAN.TİC.LTD.ŞTİ ile yine çalındıktan sonra çeke girilen ilk ciro olan ...... İNŞ.TAAHHÜT BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TAŞ.TEM.ÜRÜNLERİ GIDA SAN.VE TİC. LTD.ŞTİ. ile ; çeki güya bu cirantadan alan ve takibe koyan şirkete ciro eden ...... İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. nin ticari defter ve kayıtlarının ve işbu çeke dayanak yapılan fatura ve belgelerin celbi ile bu ticari defterler ve fatura kayıtlar üzerinden de gerekli inceleme, araştırma ve soruşturmanın yapılması; davalı şirketin kötü niyetli veya ağır kusurunu ortaya koymak açısından mahkememiz tarafında yeterli görülmezse; davalı şirketin kötü niyetini ortaya çıkarmak açısından çeki işleme koyan ....... MOBİLYA VE DEKORASYON OTOMOTİV NAKLİYE SAN.TİC.LTD.ŞTİ 'nın alacaklısı olduğu ve icra takip işlemi yaptığı başkaca icra dosyaları ile yine ilgili dava dosyalarının tespiti ve celbi ile işbu şirketin çalıntı çekleri icra takip konusu yapıp yapmadığının tespiti ve bu hususlarla ilgigi olarak soruşturma yahut kovuşturma aşamasında yahut neticelendirilmiş ceza yahut dosyalarının olup olmadığının tespiti ve varsa celbini; davacı şirketten çalınan çeki bankaya ibraz eden davalı şirketin meşru hamil olmadığının ve alacaklılık sıfatının bulunmadığının sabit olduğunu belirterek davalı tarafın kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de takip konusu alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahküm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 14/11/2022 tarihli dava ile davalı şirket aleyhine işbu davayı açarak Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü ..... Sayılı dosyası kapsamında taraflarınca başlatılan icra takibine dayanak borçları olmadığını iddia ettiğini, davalı ile davacı şirket arasında çok uzun yıllara dayanan bir ticari ilişki bulunduğunu, davalı şirket tarafından büyük iş makineleri alım, satım, kurulum vb işler yapılmakta olup bu kapsamda davacı yan ile de birçok çalışma olduğunu, bunlardan kaynaklı birçok fatura kesildiğini, davacının ise davalı şirkete olan borçlarını ödemediğini, davacının dava dilekçesinde ödemelerin birtakım çekler karşılığında yapıldığını beyan ettiğini, ancak davalı şirketi ile davacı arasında birden fazla iş yapılmış birden fazla borç tahakkuk ettiğini, şirket kayıtları incelendiğinde davacının şirkete başlatılan icra takibi dışında 1.230.000 TL daha borcu bulunduğunu, dolayısıyla her ne kadar davacı davalı şirkete olan bir kısım borçlarını ödemişse de hala yüklü bir borcu bulunduğunu, bu kapsamda davalının, davacıdan alacağı icra takibi başlatılan tutardan da fazla olup, fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla icra takibi başlattıklarını, sundukları faturalar ve davacının sunduğu çeklerin davalı tarafından tahsil edildiği kabul edilmemekle birlikte- basit bir inceleme ile karşılaştırıldığında dahi davacının davalıya icra takibinden çok daha yüksek bedelde borcu olduğunun görüleceğini, bu faturaların e-arşiv fatura olup davacıya fatura tarihinde tebliğ edildiğini, davacı tarafça faturalara herhangi bir itiraz sunulmadığını, ayrıca faturaların davalı şirket ticari defterlerine de işlendiğini, davacının defter kayıtlarında da olduğunu düşündüklerini ancak davacının ticari defterlerine işlemediği varsayımında da davalı şirkette kısa bir dönem şirket yetkilisi olarak da görev yapmış olan .......'in (şirket yetkilisi olmadığı dönemler için) tanık olarak dinlenmesini talep ettiklerini, ayrıca ticaret kayıtları incelendiğinde de görüleceği üzere davalı şirkette sık sık şirket yetkili değişikliği olduğunu, bu nedenle çeklerin bazıları döneminde yetkili olmayan kişi ve kişilere verildiğini, (çek tahsil etme, cirolama, şirket adına çeki alma yetkisi olmayan kişiler) bu kişiler tarafından da yetkisiz olarak çeklerin tahsil edildiğini, bu durumun davalının borcun ödenmesi için davacı tarafla yapılan görüşmelerde ortaya çıktığını ancak davacının davalıya hangi çekleri kime verdiğini paylaşmadığını, bu sebeple taraflarınca icra takibi başlatma zorunluluğu doğduğunu, davacının sunmuş olduğu çeklerin itirazları doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenle davacının sunduğu tüm çeklerin kime teslim edildiği, bu çeklerin kim tarafından bankaya ibraz edilip kim tarafından çek bedellerinin tahsil edildiğinin bilirkişi marifetiyle incelenmesi gerektiğini, dolayısıyla öncelikle davacının sunmuş olduğu çekler karşılığında borcun ödendiğine ilişkin savunmaya itiraz ettiklerini, zira ticari defterlerinin incelenmesiyle de görüleceği üzere birtakım çeklerin davalı şirkete verilmediğini, davacı ile davalı arasındaki uzun ticari ilişki nedeniyle başlattıkları icra takibinde haklılıklarının anlaşılabilmesi için ticari defterlerin bilirkişi marifeti ile incelenmesini ve tüm itirazlarımız dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini istediklerini, davalı şirket tarafından icra takibi başlatılması öncesinde yapılan görüşmelerde davacı tarafından borç kabul edilmiş ancak borcun ödendiğinin iddia edildiğini, davalı tarafından ödeme belgeleri istendiğinde ise herhangi bir çek yahut başkaca bir ödeme belgesi sunulmadığını, bunun üzerine icra takibi başlatılması zorunluluğu doğduğunu, davalının herhangi bir kötü niyeti bulunmadığını, şirket kayıtlarında açıkça bakiye borç göründüğünü, buna rağmen davacının haksız yere işbu davayı açarak davalının alacağına kavuşmasına engel olduğunu, bu nedenle haksız davacıdan %40'tan az olmamak üzere tazminat alınarak davalıya verilmesini ettiklerini belirterek davanın reddine, haksız davacıdan %40'tan az olmamak üzere tazminat alınarak davalıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi ....... tarafından sunulan 17/05/2020 tarihli raporda özetle; inceleme konusu ..... Şubesine ait, keşidecisi ...... TEKSTİL, hamili ..... ÖRME SAN. TİC. LTD. ŞTİ. olan; 15/10/2019 keşide tarihli, 40.000/KIRKBİN TL meblağlı çek arka yüzünde ..... TEKSTİL VE ÖRME SAN. TİC. LTD. ŞTİ.kaşesi üzerinde atılı 1.ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla şirket imza yetkilileri .....'ın eli ürünü olmadığı, inceleme konusu ....BANK ...... Şubesine ait, keşidecisi ....... GİY SAN. TİC. LTD. ŞTİ., hamili ...... Tekstil Örme San. Tic. Ltd. Şti.olan; 31/09/2019 keşide tarihli 50.000/Ellibin TL, 31/11/2019 keşide tarihli, 100.000/Yüzbin TL meblağlı ve 31/12/2019 keşide tarihli, 100.000/Yüzbin TL meblağlı çeklerin arka yüzünde ..... TEKSTİL VE ÖRME SAN. TİC. LTD. ŞTİ.kaşesi üzerinde atılı 1.ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla şirket imza yetkilileri ..... ve ...... 'ın eli ürünü olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi ..... tarafından sunulan 17/07/2023 tarihli raporda özetle; dosya kapsamı taraflar arasındaki uyuşmazlık da dikkate alınarak ,uyuşmazlık konusu çeke ilişkin davacı şirketin kendisinden sonraki ciranta ile davalıların ise kendilerinden önceki ciranta arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı, buna ilişkin BA ve BS bildiriminin olup olmadığı, tarafların defter ve kayıtlarındaki fiktif işlem olup olmadığı hususunda davacı şirketi ile davalı şirketin 2019-2020 yılı ticari defter ve kayıtlarında, inceleme yapılması amacıyla taraf defterleri üzerinde inceleme yapmak ve rapor hazırlamaktan ibaret olduğu, davacı .... TEKSTİL VE ÖRME SAN VE TİC.LTD ŞTİ 2019 yılı ticari defterlerini dosyaya sunduğu, davacının 2019 ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu değerlendirildiğini, davacı ..... TEKSTİL VE ÖRME SAN VE TİC.LTD ŞTİ in incelenen 2019 yılı ticari defterlerine göre Dava dışı Çek Keşidecisi ..... TEKSTİL GİYİM SAN. TİC. LTD. ŞTİ ile 2019 yılında TİCARİ KİSİ olduğu, davacının ticari defterlerine dava konusu Çekin Muhatap Banka : ...... BANK T.A.Ş. ..... Şubesi , Çek No ...... , Keşide Tarihi 131.11.2019 Tutar ; 100.000,00 TL , Keşideci ..... Tekstil Giyim San. Tic. Ltd. Şti. Adına Düzenlenen : ...... TEKSTİL VE ÖRME SAN VE TİC,LTD ŞTİ 15.07.2019 tarihinde 120.01.20002 ..... Tekstil . Ltd. Şti. Hesabına 100.000,00TL 101.01.0001 Portföydeki Çekler Hesabına 100.000,00 TL Sıra no ... , .... yev no ile olarak kaydedildiğinin görüldüğü, dava kosusu çekte davacı dışında ciranta olarak görünen Davalılar, Muhatap Banka : ..... BANK T.A.Ş. ... Sitesi Şubesi, Çek No :.... , Keşide Tarihi 131.11.2019 , Tutar ; 100.000,00 TL , Keşideci : ..... Tekstil Giyim San. Tic. Ltd. Şti Adına Düzenlenen : ..... TEKSTİL VE ÖRME SAN VE TİC.LTD ŞTİ Çekin Arka Yüzü Cirolar sırasıyla, ..... TEKSTİL VE ÖRM, ...... İnşaat Taahhüt ve Tic.Ltd.Şti, .... Ahşap Orman Ürünleri San ve Tic.Ltd.Şti, ...... Mobilya ve Dekarasyon Otomotiv Nakliye San İle davacı ..... TEKSTİL VE ÖRME SAN VE TİC.LTD ŞTİ yılı ticari defterlerine göre ,Davalılar ....... MOBİLYA VE DEKORASYON OTOMOTİV E SAN VE TİC LTD ŞTİ, ile 2019 yılında ticari ilişkisi olmadığının görüldüğü, davalı .... AHŞAP İNŞ VE YAPI MALZ SAN VE TİC LTD ŞTİ , ile 2019 yılında ticari ilişkisi olmadığı görüldüğü, davalı ..... İNŞ.TAAH. .... ... TAŞ.TEM.ÜRÜN. GIDA SAN VE TİC LTD ŞTİ, ile Davacı ..... TEKSTİL VE ÖRME SAN VE TİC.LTD ŞTİ in 2019 yılında ticari ilişkisi olmadığının görüldüğü, davalı ...... MOBİLYA VE DEKORASYON OTOMOTİV NAKLİYE SAN VE TİC LTD ŞTİ Ticari defterlerinin dosyaya sunulmadığı, davalı ...... AHŞAP İNŞ VE YAPI MALZ SAN VE TİCLTD ŞTİ ,Ticari defterlerini dosyaya sunmadığı, davalı ..... İNŞ.TAAH. BİLEŞİM TELN. TAŞ.TEM.ÜRÜN. GIDA SAN VE TİC LTD ŞTİ Ticari defterlerini dosyamıza sunmadığını belirtmiştir. Deliller; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının, Bakırköy ..... İcra Dairesinin, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin yazı cevapları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Dava, lehtar ve ilk ciranta olan davacının çekin hırsızlık neticesinde elinden çıkmış olamsı sebebiyle iadesi ve çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Dava konusu çekin, ..... bank ..... Şubesine ait .... çek nolu, 31/11/2019 keşide tarihli 100.000,00TL bedelli, keşidecisi ..... Tekstil...Ltd. Şti., lehtarı ve ilk cirantası ..... Ve Örme Sanayi Ticaret Limited Şirketi, 2. Cirantası ..... İnş.Tah. Bil. Tek. Taş. Tem.San. ve Tic.ltd.Şti, 3. Cirantasının ..... Ahşap İnşaat Ve Yapı Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve son cirantasının ...... Mobilya Ve Dekorasyon Otomotiv Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın, dava konusu ..... nolu 31/11/2019 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin davalıdan çalınıp çalınmadığı, çekteki davacı cirosunun sahte olup olmadığı, davalıların çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edip etmediği, davacının bu çek nedeniyle davalılara borçlu olup olmadığı ve çekin davacıya geri verilmesinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Kambiyo senetlerinde, imzaların istiklali ilkesi geçerlidir. Çeke hangi sıfatla olursa olsun imza atarak sorumluluk altına giren her kişi diğer imza sahiplerinin sorumluluğundan ayrı ve bağımsız olarak borç altına girer. Bu husus, 6102 sayılı TTK'nın 677. md. de açıkça ifade olunmuştur. Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır. Cirolar arasındaki zincirleme bağlılığın gözlenmesi sadece dış görünüm bakımından yapılır. Başka bir anlatımla, ciro silsilesinin (zincirinin) muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez. Ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyiniyetli olduğu kabul edilir.

Somut olayda, davaya konu çekin ciro silsilesinde şeklen bozukluk yoktur.

Davacı taraf, lehdar ve aynı zamanda ilk ciranta olup, kaşenin ve adına atılan imzanın sahteliğini ileri sürmüştür. Kural olarak imza sahteliği iddiasının bulunması halinde öncelikle bu hususun çözüme kavuşturulması gerekir. Ancak imza incelemesi halinde imza davacıya ait çıkmasa bile istirdat talebi için davalı hamilin kötüniyetle çekleri iktisap ettiğini ispatlaması gerekmektedir.

Dosyada yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde dava konusu çekte yer alan lehtar/ ilk ciranta ya ait imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, ticari defterlerin incelenmesi neticesinde de davacının davaya konu çeki ticari ilişki kapsamında keşideciden aldığı, davalıların defterlerini incelemeye sunmadığı, davacı defterlerine göre davacı ile sonraki cirantalar arasında ticari ilişki bulunmadığı, celp edilen soruşturma evrakı uyarınca davacı iş yerinde hırsızlık olayının gerçekleştiği, Bakırköy .... İCM .... ,Bakırköy .... İCM .... , Bakırköy .... İCM .... ve Bakırköy ..... İCM ..... sayılı dosyalarına konu çeklerin de aynı hırsızlık olayında çalınan çeklerden olduğu, bu çeklerdeki ciro silsilesi ile dava konusu çeklerdeki ciro silsilesinin bire bir aynı olduğu anlaşılmıştır.

Bakırköy .... İCM ..... ,Bakırköy ..... İCM ... ,Bakırköy.... İCM ....,Bakırköy .... İCM .... ve Bakırköy .... İCM .... sayılı dosyalarına konu çeklerin de aynı hırsızlık olayında çalınan çeklerden olduğu, bu çeklerdeki ciro silsileleri dava konusu çek ile bir bir aynı olmamakla birlikte son cirantanın davalılar olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce UYAP entegrasyon ekranında yapılan incelemede davalı şirketlerin benzer mahiyette çok sayıda gerek hukuk ve gerekse ceza davalarının olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu açıklamalar ışığında davalıların davaya konu çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettikleri kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davanın KABULÜ ile

1.Dava konusu ..... bank .... Şubesine ait ..... çek nolu, 31/11/2019 keşide tarihli 100.000,00TL bedelli, keşidecisi ..... Tekstil...Ltd. Şti. Olan çekten dolayı DAVACININ BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile ÇEKİN DAVACIYA İADESİNE,

2.492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.831‬,00-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.707,75-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 5.123,25‬‬.-TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ve 1.707,75-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4.Davacı tarafından dosyada yapılan posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.174,00 .-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5.Davalılar tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6.Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 .-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7.Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın gerekçesinin taraflardan her birine tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen anlatıldı. 23/10/2023 Katip ....