19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde; 26/09/2020 tarihinde ... Mahallesi, ... Sokak, No: ..., İstanbul adresinde davacının tesislerine hasar verildiğini, davalının hasar bedellerini ödememesi üzerine 1.078,42-TL hasar bedeli ve 58,77-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 1.137,19-TL'nin tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü 2021/... E dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; itirazın iptaline, takibin devamına, davalılar aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davasını hem kusur hem de zarar yönünden ispatla mükellef olduğunu, dosyada yer alan belge ve bilgilerin bu hususları ispatlayacak yeterlilikte olmadığını, davacının her zaman tek taraflı olarak düzenlenebilen delillere dayanarak alacak talebi ileri sürdüğünü, talep edilen miktarın fahiş tutarda olduğunu, davacının bir zarar gördüğünü ardından ise zararın giderimi için yapılan masrafı ispat etmesi gerektiğini, hasar tutanağına ve faturasına, dağıtılamayan enerji bedeli, etüd koordinasyon bedeli gibi afaki bedeller yansıtıldığını, davalı şirketlere bu hususta bir fatura iletilmediğini, davalara konu hasarların ek'lerindeki fotoğraflardan da görüleceği üzere, elektrik kabloları; gelişi güzel şekilde, hiçbir güzergah gözetilmeksizin, elektrik kablolarına ilişkin uygun dolgu uygulaması yapılmaksızın, her hangi bir uyarı ve ikaz önlemi alınmaksızın alelade bir şekilde toprak zemin içerisine döşendiği ve işletmelerinin bu uygunsuz koşullarda yapıldığının açık olarak görüldüğünü, davaya konu hasar bedellerinin; ilgili alt yapı kuruluşunun alt yapısının gayri fenni döşenmiş olması, gerekli ikaz ve uyarı önlemlerinin alınmamış olması, tutanak ve tebligatların tek taraflı düzenlenmiş olması hasebi ile iptal edilmesi gerektiğini, davacının ruhsat talebinde kazı yapılacak yerdeki elektrik kablolarının haritasını vermeyerek, şartnameye uygun döşemeyerek, kazıyı yapan çalışanların hayati tehlike altına girmesine, kabloların zarar görmesine sebep olduğunu belirterek ; davanın reddine, yargılama ve vekalet ücretlinin davacıya hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... 'ne müzekkere yazılarak ... Mah. ... Sk. No: ... adresinde davalı şirketler tarafından 26/09/2020' de yapılan altyapı inşaat çalışmalarına ilişkin bilgi ve belgelerin araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. ... Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak 26/09/2020 tarihinde ... Mahallesi, ... Sokak, No: .../İstanbul adresinde yapılan çalışmalarda oluşan hasarla ilgili hasar hesaplama dokümanlarının çıkarılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. ... Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılarak 26/09/2020 tarihinde ... Mahallesi, ... Sokak, No: .../İstanbul adresinde yapılan çalışmanın altyapı kazı ruhsatı dosyası ile varsa izin ve sair evrakların çıkarılarak mahkememize ivedilikle gönderilmesi istenilmiştir. ... 'ne müzekkere yazılarak 26/09/2020 tarihinde ... Mahallesi, ... Sokak, No: .../İstanbul adresinde yapılan çalışmanın altyapı kazı ruhsatı dosyası ile varsa izin ve sair evrakların çıkarılarak mahkememize ivedilikle gönderilmesi istenilmiştir.

Davacı tanığı ... mahkememize getirtilip yemini yaptırılarak dava konusu olay hakkında bilgisi ve görgüsü sorulmuştur.

Davacı tanığı ... mahkememize getirtilip yemini yaptırılarak dava konusu olay hakkında bilgisi ve görgüsü sorulmuştur. 30/07/2023 tarihinde elektrik mühendisi ve finans uzmanı bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir. İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. Takip dosyasının incelenmesinde; takibin usul ve yasaya uygun olduğu, davalının yaptığı itirazın ve davacının açtığı işbu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Davacı alacaklı takipte talep ettiği miktardan 365,12 TL hasar bedelini ve 19,90 TL işlemiş faiz bedelini işbu davaya konu etmiştir.

Davacının alacağı, davalıların yaptığı çalışma sırasında davacıya ait alt yapıya zarar vermelerinden kaynaklanmaktadır. Hukuki niteliği itibariyle dava konusu alacak, haksız fiile dayanmaktadır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalıların, dava dışı İSKİ ile yaptıkları sözleşme kapsamında yapılan kazı çalışmaları sırasında davacıya ait alt yapı kablolarına zarar verildiği anlaşılmıştır. Davalılar, kazı çalışmasına başlamadan önce davacı şirkete başvuruda bulunduğu, hatların geçtiği yerlerin haritasını veya davacı şirketten yer gösterici bir görevli istediğine dair bir delili dosyaya sunmamıştır. Dolayısıyla davalıların yürüttükleri kazı işinde, zararın meydana gelmemesi için üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiği söylenemez. Davacı şirketin meydana gelen zararın giderilmesi adına dava dışı üçüncü bir kişiyle anlaştığı, üçüncü kişiyle yapılan anlaşmanın götürü bedel usulüne göre yapıldığı anlaşılmıştır.

Elektrik hatlarının tesisinde uyulması gereken teknik kurallar bulunmaktadır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacı kurumun zarar gören hatların döşenmesinde gereken derinliğe inmediği, hatların geçtiği yerlerde gereken ikaz işaretlerinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Hatların, teknik şartnameye aykırı döşenmesi sebebiyle davacı kurumun müterafik kusurunun bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Yüksek mahkeme içtihatları kapsamında davacı şirket yalnızca, meydana gelen zarar sebebiyle ödeme yaptığı bedeli zarar verenden talep edebilir. Zarar meydana gelmeseydi dahi yapılacak olan giderleri ise talep edemez. 31/07/2023 tarihli denetime elverişli ve usulüne uygun düzenlenmiş bilirkişi raporu uyarınca davacının, meydana gelen zarar sebebiyle yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde ve %30 müterafik kusurunun tenzili ile 449,84 TL hasar bedeli ve 24,51 TL işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmıştır.

Davacı vekili, 30/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporunda tespit edilen rakamlar üzerinden davasını ıslah ettiğini bildirmiştir. İtirazın iptali davalarının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekir. Bu hak düşürücü süre yasaya göre itiraz evrakının tebliğinden itibaren başlar. Ancak itirazın iptali davası açılmış ise, ıslah ile dava değerinin artırılması için 1 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı dava tarihi olarak esas alınır. Yargıtay 6. HD’nin 2022/1274 Esas ve 2023/... Karar sayılı ilamında “Her ne kadar davalı borçlunun itirazı davacı alacaklıya 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67/I gereğince tebliğ edilmemişse de, davacı alacaklı işbu itirazın iptali davasını 25/12/2015 tarihinde açtığından kanunda öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin de 25/12/2015 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağının kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Davacı alacaklı vekili yargılama sırasında takibe giren ve davada talep edilmeyen bakiye alacağa ilişkin olarak 02/01/2017 tarihinde ıslah harcı yatırmak suretiyle harç ikmalinde bulunmuşsa da, işbu harç ikmalinin 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşılmıştır. Hak düşürücü süre, itiraz niteliğinde olup hakim tarafından re'sen dikkate alınması gerektiği gibi…” şeklinde bu husus belirtilmiştir. Dolayısıyla davacı tarafından ıslah, hak düşürücü süre içinde yapılmadığından, ıslah edilen bedel yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve alacak likit olmadığından şartları oluşmayan icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

1.Davanın kısmen kabul kısmen reddine,

-.... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 385,02 TL’lik kısmının iptaline; takibin 365,12 TL asıl alacak ve 19,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 385,02 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle devamına, -Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2.İcra inkâr tazminatı talebinin reddine,

3.Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 427,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 82,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 344,90-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 385,02-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 89,33-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 2,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 163,40TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7.Davacı tarafından yapılan; 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 444,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.444,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.607,10-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

8.Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.298,69-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 301,31-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/01/2024 Katip ...