14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

2....

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; ....’nun yasayla kurulmuş ilk ve tek kamuya ait kanal olduğunu, kamu yayıncılığı faailyeti yürüttüğünü, personel istihdamı için kurum dışı hizmet alımı da yaptığını, bu hizmet alımları kapsamında davalı şirketler ile “....)” imzalandığını, sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirketlerin dava dışı ....in işten ayrılışında usulsüzlük yaptıklarını, bu usulsüzlük üzerine ....sayılı davasını açtığını, tarafların istinaf başvurusunun esastan reddi ile kararın kesinleşmesi üzerine davacı kurumun icra tehdidi ile ....L’e 07.11.2019 tarihinde 3.408.94 TL, 26.10.2020 tarihinde 47.959,00 TL, 20.10.2020 tarihinde 2.282,24 TL, 03.11.2020 tarihinde 1.334,50 TL, 03.11.2020 tarihinde 57.274,00 TL ödediğini, davalı şirketlerin bu ödemelerden sorumlu olmadıklarını iddia ettiklerini, kendi paylarına düşeni ödemekten kaçındıklarını, bu kaçınma sonucunda davacı kurumun zarara uğradığını, taraflar arası akdedilen sözleşmelerin TBK 26 hükmünce sözleşme özgürlüğüne dayalı olarak yapıldığını ve .... genelinde basiretli davranmaları esas olan davalıların sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, sözleşme hükümlerinin açık olduğunu, taraflar arasında kurulan alt işverenlik ilişkisindeki müşterek müteselsil ilişkinin dış ilişkide işçinin çıkarlarının korunumu için esas olduğunu, iç ilişkide ise aksinin kararlaştırılabileceğini, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu fakat sonuç alınamadığını, ödenen kalemlerin ödeme gününden itibaren işleyecek TCMB’nin kısa vadeli krediler için öngördüğü avans faizi ile ve yargılama giderleri (arabuluculuk hizmeti dahil) ile vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ: Davalılar ...Mahkemesinde görülmesi gerektiğini talep ettiklerini, davalı şirketler ile davacı arasında Hizmet Alım Sözleşmesi olduğunu, çalışanların işe alım, işten çıkarma işlemlerinde davacının tek başına yetkili olduğunu dava dışı işçilerle ilgili verilen mahkeme kararlarınını icrasını bile davacı kurumun tek başına gerçekleştirdiğini, mahkeme tarafından davalı şirketlerin sorumluluğuna karar verilse dahi sorumluluk oranının ½ yi aşamayacağını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, 6252 sayılı yasa ile değişik 4857 sayılı İş Kanunu’nun 112. Maddesinde işçilik alacaklarının ödenmesine yönelik bütün sorumluluğun ilgili kamu kurum veya kuruluşunda olduğunu, davalı şirketlere sorumluluk yüklenemeyeceğini yüklenecek olsa bile sorumluluğun sadece dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı sürelerle sınırlı olabileceği, davalı şirketlerin davacı şirketin dava dilekçesinde belirttiği gibi dava açılmasına sebebiyet vermediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ...vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve görev itirazında bulunduğunu, 6552 sayılı Kanun ve 4857 sayılı İş Kanunu 112. Maddesine eklenen fıkra ile Kamu İhale Kanunu 62. Maddesi 1/f bendinin emredici nitelikte olduğunu, işçinin iş akdinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermesi durumunda alacaklarından kamu kurumunun sorumlu olduğununu açıkça belirtildiğini, İş Kanunu Madde 112 “…4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; … iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şeklide sona ermiş olanlatın kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşlarına ait iş yerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir” hükmü bulunduğunu, Kamu İhale Tebliği’nden Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olan giderlerin içinden kıdem tazminatı ibaresinin kaldırıldığını, bu ifadenin kaldırılmasının da kıdem tazminatından kamunun sorumlu tutalacağına işaret ettiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmede ilgili alacak kalemlerine ilişkin sorumuluk getiren bir ifadenin bulunmadığını, dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı süre için davalı şirketten hiçbir alacağının bulunmadığını, dava dışı işçinin tüm alacaklarının ödendiğini, sözleşme ile davalının sorumluluğu doğmuş olsaydı dahi yapılan sözleşmenin genel işlem koşulu olduğu için sorumululuk doğuran hükmün yazılmamış sayılması gerektiğini, yargılama giderleninin de rücuya söz konusu olamayacağını çünkü söz konusu dava ve takiplerde davalı şirketin taraf olarak bulunmadığını, yapılan masraflardan davacı kurumun kendisini sorumlu olduğunu, faizin ödeme tarihinden itibaren işletilemeyeceğini çünkü davalı şirketin mütemerrit halde bulunmadığını, işletilebilecek faizin en fazla dava tarihinden itibaren işletilebileceğini, kıdem ve ihbar tazminatları konusunda sorumluluğun daha net belirlenebilmesi için dava dışı ....’na davanın ihbarını talep ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri gereğince çalıştırılan dava dışı işçi Nilay Nasırlıel hakkında mahkeme kararı ile hüküm altına alınan ve icra vasıtasıyla ödenen işçilik alacaklarının alt işveren davalılardan belirlenecek sorumluluk oranları uyarınca rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Mahkememizin görevine itiraz edilmiş, davacı kurumun 233 sayılı KHK hükümlerine tabi KİT statüsünde olup tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve davanın nispi ticari dava niteliğinde olmakla mahkememizin görevli olduğu gözetilerek reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin görevli olup olmadığı, davanın zaman aşımı süresi içesinde açılıp açılmadığı, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından kaynaklı yapıldığı iddia edilen ödemelerden davalıların sorumlu olup olmadıkları, sorumlu olmaları halinde miktarlarının tespiti, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.

Uyuşmazlığa konu İstanbul ... Esas sayılı dosyaları dosyamıza kazandırılmıştır. İş Mahkemesi kararının infazına yönelik ... Esas sayılı dosyaları ve ödeme belgeleri ve davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgeler dosyamıza kazandırılmıştır. Davalı ile imzalanan sözleşme ve ekleri davacı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.

Dava dışı işçinin ... kayıtları Uyap sistemi üzerinden dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Halit Bayır 02/03/2022 tarihli raporunda; Her ne kadar davacı arabuluculuk kapsamında birden fazla ödeme yapmış olduğunu iddia etse de, dosya kapsamında dava dışı işçiye hangi alacak kalemleri için ne kadar ödendiği hususunda evrak bulunmadığı, kaldı ki ödeme dekontlarında açıklama kısımlarında birden fazla arabuluculuk dosya numarası yazdığı ve işbu arabuluculuk dosyalarının neye ilişkin olduğunun tespit edilmediği, hususlarında takdir ve hukuki değerlendirme yetkisi sayın mahkemenize ait olmak üzere; Davacının, dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatı, işe almama tazminatı ve yapılan yargılama dair rücu edebileceği alacak tutarının B....nden 5.313,04-TL,.....Adi Ortaklığından 27.433,45-TL olmak üzere toplam 42.395,03-TL olduğu mütalaa edilmiştir. Dosya tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi Halit Bayır 06/07/2022 tarihli ek raporunda; Takdir yetkisi sayın mahkemize ait olmak üzere; diğer hususlarda görüşlerinin kök rapor ile aynı olmak üzere; Dosya kapsamında bulunan dava dışı işçi ile yapılan sözleşmeye göre; aylık brüt ücretinin asgari ücretin %150 fazlası yani 4.440,75-TL olduğu, her ay 22 günlük brüt 12,00-TL yol ve 22 günlük brüt 12,00-TL yemek ücreti ödendiği, giydirilmiş ücretinin

4.968,75-TL olduğu, çalışma süresinin 7 yıl 11 ay 8 gün olduğu, aksi iddialar halinde dosya kapsamında ... hizmet dökümü ve sair belge eklenir ise değerlendirme yapılabileceği, dava dışı işçiye arabuluculuk aşamasında “kıdem tazminatı için net 37.431 TL. , ihbar tazminatı için net 7.667 TL. bu alacaklara tahakkuk eden yasal faiz olarak 12.176 TL olmak üzere toplam 57.274 TL. Ödeme yapılmıştır” beyanı doğrultusunda arabuluculuk evrkları ve ödeme belgeleri incelenerek; Kıdem tazminatı için 37.431,00-TL ve faizi için 10.105,98-TL, İhbar tazminatı için 7.667,00-TL ve faizi için 2.070,01-TL olmak üzere 05.11.2020 toplam

57.274,90-TL ödendiğinin görüldüğü, ayrıca; yine dava dışı işçiye işe başlatmama tazminatı olarak icra dosyası kapsamında 47.959,00-TL ödendiği beyan edilmiş olup dosya kapsamında ödeme belgesi bulunmadığı, işbu alacaktan son işverenin sorumlu olduğu kanaati ile hesaplama yapıldığı, Birbey İnsan Kaynakları ..... Adi Ortaklığından (son alt işveren olması sebebi ile diğer alacaklar dahil hesaplanmıştır.) 59.890,30-TL olmak üzere toplam 77.651,47-TL alacağın rücu edilebileceği mütalaa edilmiştir.

Dosya tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde davacı vekilinin sunmuş olduğu evraklar da incelenilmek suretiyle ek rapor düzenlenmek üzere yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi Halit Bayır 02/02/23 tarihli 2. Ek raporunda; tarafına 18.01.2023 tarihinde tebliğ edilen ve davacı tarafından sunulan bila tarihli beyan ekinde bulunan dekont ve ödemeler doğrultusunda; diğer hususlarda görüşünün diğer raporları ile aynı olmak üzere; İş bu ödeme dekontlar doğrultusunda dava dışı işçiye yapılan ödemenin TL olduğu kanaati ile yapılan hesaplamanın....Ortaklığından (son alt işveren olması sebebi ile diğer alacaklar dahil hesaplanmıştır.) 62.877,83-TL olmak üzere toplam 104.820,87-TL alacağın rücu edilebileceği mütalaa edilmiştir.

Davacı vekilinden her bir davalı yönünden talebini kuruşlandırmasına ilişkin beyan dilekçesi dosyaya alınmıştır.

Davacı, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçiler yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez. Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalının İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından, davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir.

Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre; Davanın kısmen kabulü ile, Davacının Dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeler kapsamında toplam 112.177,05 TL tazminatın son ödeme tarihi olan 03/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 15.120,73 TL'sini davalı ....i'den, 7.263,05 TL'sini davalı.... 13.632,62 TL'sini davalı ..., 7.506,36 TL'sini davalı...'den, 5.776,46 TL'sini davalı ...'den ve 62.877,83 TL'sini davalılar..Ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının 112.177,05 TL'den ibaret alacağının son ödeme tarihi olan 03/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, -15.120,73 TL'sini davalı ... -7.263,05 TL'sini davalı ... -13.632,62 TL'sini davalı ... -7.506,36 TL'sini davalı.. -5.776,46 TL'sini davalı ... -62.877,83 TL'sini davalılar ... Ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 7.662,81 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 2.087,88 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.574,93 TL'nin; -751,46 TL'sinin davalı ... -360,96 TL'sinin davalı .. -677,51 TL'sinin davalı ... -373,05 TL'sinin davalı ... -287,08 TL'sinin davalı.. -3124,88 TL'sinin davalılar ...Adi Ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

3.Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.400,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 115,44 TL sinin ise davacıdan, 1.284,56 TL'nin; -173,15 TL'sinin davalı... -83,17 TL'sinin davalı ... -156,11 TL'sinin davalı ... -85,96 TL'sinin davalı... -66,15 TL'sinin davalı ... -720,03 TL'sinin davalılar ...Ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

4.Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 17.826,56 TL vekalet ücretinin; -2.402,90 TL'sinin davalı ... -1.154,20 TL'sinin davalı ... -2166,42 TL'sinin davalı ... -1.192,87 TL'sinin davalı ... -917,96 TL'sinin davalı... -9.992,20 TL'sinin davalılar ... Ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalılar ... şirketleri kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 59,30 TL başvuru harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 2.087,88 TL karar ve ilam harcından mahsup edilen harç, 750,00 TL bilirkişi ücreti, 546,00 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 3.451,68 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 3.167,05 TL'sinin; -426,90 TL'sinin davalı .. -205,05 TL'sinin davalı ... -384,88 TL'sinin davalı ... -211,92 TL'sinin davalı ... -163,08 TL'sinin davalı.. -1.775,20 TL'sinin davalılar...Ortaklığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

8.HMK'nun 333 ve ...nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2023 Katip ... ¸ Hakim ... ¸