2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından taraflar arasındaki bayilik ilişkisi kapsamında vade farkı faturası ve tabela sökme bedeli yansıtma fatura bedellerinin davalı yanca ödenmemesi nedeniyle davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu, davalının bir şahıs işletmesi olup davalının şahıs işletmesi olan ... İthalat ve İhracat ile davacı arasında davacıya ait ... marka traktörlerin satışı konusunda 01.03.2021 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında bir müddet bayilik ilişkisinin yürüdüğünü, davacı tarafından traktörlerin teslim edildiği, davalı yanca da bir kısım ödemelerin yapıldığını, davalının finansman durumunun bozulmasıyla davalı tarafından ödeme yapılamadığını, uzun süre ödeme yapılamaması nedeniyle İzmir...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu, yine davalı aleyhine halen derdest olan İnegöl İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 7.4.4 maddesi gereğince davacının sözleşmeyi fesih hakkı bulunduğunu, İzmir ...Noterliğinin 05.01.2022 tarih ve... yevmiye nolu fesih ihtarnamesi ile davalı yana sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, yine sözleşme uyarınca davalı yanın uhdesinde bulunan tabelaların sökülüp davacıya teslim edilmesi gerektiğini, davacının kendisine gönderilen İzmir ...Noterliğinin 02.03.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesine rağmen tabelaları davacıya teslim etmediğini, söküm işlemine ilişkin davacının dava dışı başka bir şirkete 2.421,83.TL tutarında fatura düzenlediğini, iş bu faturanın da davalıya rücu edildiğini, yine bayilik sözleşmesinin 5.7 maddesi gereğince bayinin vade süresi içinde ödeme yapmaması ve herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmesi halinde temerrüdün doğduğu tarihten fiili ödeme tarihine kadar 3095 sayılı kanunun 2 maddesinde ticari faizler için TCMB nin belirlediği kısa vadeli avans faiz oranının 2 katı oranında faiz uygulanacağı hususunda mutabakat sağlandığını, açıklanan nedenlerle davacıya borçlu bulunan ve haksız yere takibe itiraz eden davalı şirketin itirazının iptaline, takip konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının uzun süreli borç ödenmemesi durumunun kabul edilmediğini, ödenmeyen borç olarak addedilen durumun davacının göndermekle yükümlü olduğu traktörleri göndermemesi ile alakalı olduğunu, ancak davalının ödeme yaptığı gün davacının kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını, ödeme yapabilme gücü olmasına ve ödeme yapmasına rağmen haksız şekilde traktör sağlamayan ve bu nedenle de haksız fesih iradesi ortaya koyan davacının kötüniyetli olduğunu, bu hususun tabela sürecine de yansımış olup tabela söküm işleminin davalı tarafından yapılmasına rağmen ekstra fatura kesilerek bu alacağa istinaden takip başlatıldığını, davacı tarafından tabela sökümü için gönderilen kişinin sadece tabelayı alıp gittiğini, iş bu nedenlerle davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 22/12/2022 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereğince; davalı tarafın ticari defterleri incelenerek taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin, deftere kayıtlı olan faturaların ayrıca gösterilmesinin ve davacı tarafından düzenlenen faturalarda vadenin yazılı olup olmadığının, vade belirtilmiş ise fesih tarihine kadar davalı tarafından ödemelerin süresinde yerine getirilip getirilmediği, ödemeler süresinde yerine getirilmemiş ise de sonrasında satım ilişkisinin devam edip etmediği ile faturaların vade tarihleri nazara alınarak taraflar arasındaki sözleşmenin 5.7 maddesi uyarınca ödenmesi gereken temerrüt faiz bedelinin hesaplanması için Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak Bilirkişiden alınan raporda"Davalı ...‘ın ibraz edilen tasdiksiz 2021 Yılı defterlerinde davaya konu 56.652,00 TL ‘sı tutarındaki Vade Farkı Faturasının ve 2.421,83 TL sı tutarındaki Tabela Söküm Yansıtma Bedeli faturalarının kayıtlı olmadığı. İbraz edilen Noter tasdikli 2022 Yılı Ticari Defterlerinde Davacı ...Ş.’ne düzenlenmiş 16/03/2022 tarihli ... seri numaralı KDV Dahil 43.660,00 TL sı tutarında Fiyat Farkı faturasının kayıtlı olduğu. Davalı ... ‘ın 31.03.2022 İlamsız Takiplerde Ödeme Emri Tarihi ve 08.08.2022 Dava Tarihi İtibariyle Davacı ...Ş.’den 43.660,00 TL’sı Alacaklı olduğu.Fakat ... Turkey Makine A.Ş.’ne ticari defterlerinde ... seri numaralı Fiyat Farkı faturasının kayıtlı olmadığı.Dava dosyası ve ekleri incelendiğinde Davalı ...‘ın KDV Dahil 43.660,00 TL sı tutarında Fiyat Farkı Alacağı hakkında açılmış bir icra takibi ve alacak davasının olmadığı görülmüştür.

01.03.2021 tarihinde Davacı ...Ş. ile Davalı ... arasında Bayilik Sözleşmesi’nin düzenlendiği.Sözleşmenin 7.6.Delil Maddesinde her türlü uyuşmazlıkta Davacı ...Ş.’nin ticari defter ve kayıtlarının ve.. diğer belgelerinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 193. Ve 222.Maddesi kapsamında yegane geçerli; bağlayıcı ;delil niteliğinde ve kesin delil olduğunun kabul edildiği.Taraflar arasında düzenlenen Bayilik Sözleşmesi kapsamında davacı firmanın davalı firmayla Sözleşmeyi Fesh Etme Tabela Sökümü;Vade Farkı Bedeli Talep Etme şartlarının tanımlanmış olduğu.31.03.2022 İlamsız Takiplerde Ödeme Emri Tarihi ve 08.08.2022 Dava Tarihi İtibariyle Davacı ...Ş.’nin Davalı ...‘tan (Vade Farkı Faturası: 56.652,00+ Tabela Söküm Yansıtma Bedeli: 2.421,83 ) 59.073,83 TL ‘sı Alacaklı olduğu görülmüştür." şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.

Mahkememizin 22/12/2022 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereğince; yargı çevremizde bulunan davacı taraf ticari defterlerin incelenebilmesi adına dosyanın resen seçilecek bir mali müşavir (hesap) bilirkişisine tevdii ile tüm dosya kapsamı ve davacı tarafın ticari defterleri incelenerek taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin, deftere kayıtlı olan faturaların ayrıca gösterilmesinin ve davacı tarafından düzenlenen faturalarda vadenin yazılı olup olmadığının, vade belirtilmiş ise fesih tarihine kadar davalı tarafından ödemelerin süresinde yerine getirilip getirilmediği, ödemeler süresinde yerine getirilmemiş ise de sonrasında satım ilişkisinin devam edip etmediği ile faturaların vade tarihleri nazara alınarak taraflar arasındaki sözleşmenin 5.7 maddesi uyarınca ödenmesi gereken temerrüt faiz bedelinin hesaplanması için Bilirkişiden alınan raporda "Davacının davalıdan 31.12.2021 tarihli fatura kapsamında takip tarihi itibarıyla talep doğrultusunda ki alacağı 52.455,56.TL Vade Farkı ana para alacağı + 4.196,44.TL % 8 kdv olmak üzere toplamda 56.652.TL olduğu, -Davacı tarafından davalı yana gönderilen İzmir ...Noterliğinin 02.03.2022 tarihli ihtarnamesinin 07.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davalının 12.03.2022 tarihinde temerrüde düşürüldüğü,

Davacının 56.652.TL lık vade farkı alacağına 12.03.2022 tarihinden 31.03.2022 takip tarihine kadar geçen süre için talep edilebilecek temerrüt faizi (19 gün * 15,75 faiz / 36000= 470.TL dir) talep doğrultusunda 391,13.TL olup buradan hareketle davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla 56.652.TL vade farkı tutarı ve 391,13.TL temerrüt faizi olmak üzere toplamda 57.043,13.TL alacaklı olduğu, -Davacı tarafından sözleşmenin feshinden hareketle bahse konu davalı nezdindeki tabelanın söküm işleminin gerçekleştirilerek yönde davalı yan adına takibe konu 29.03.2022 tarihli kdv dahil “tabela söküm yansıtma bedeli” açıklamalı 2.421,83.TL lık e-faturanın tanzim edilerek, faturanın elektronik ortamda tebliğinin yapıldığı ve bedelinin takip tarihinde davalıdan talep edildiği,

Yapılan tüm tetkik ve değerlendirmeler kapsamında davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla detayları rapor içeriğinde açıklanan 31.12.2021 tarihli fatura kapsamında 56.652.TL(vade farkı) anapara, 391,13.TL temerrüt faizi ve 29.03.2022 tarihli 2.421,83.TL lık tabela söküm yansıtma bedeli faturası olmak üzere toplamda 59.464,96.TL alacaklı olduğu tespit edilmiş olup takdir sayın Mahkemeye aittir."şeklinde rapor sunduğu görülmüştür. Dava, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi kapsamında başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine iki fatura dayanak gösterilerek toplam 59.464,96 TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür. Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.

Davalı taraf İcra Dairesi' nin yetkisine itiraz etmiş ise de; taraflar arasındaki tarihli sözleşmenin 7.12. maddesinde İzmir mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olduğu belirtildiğinden HMK' nun 17. Maddesi uyarınca yetki itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir.

Davacı vekili, bayilik ilişkisi kapsamında davalının bir kısım ödemeleri aksattığını, uzun süre ödeme yapılmadığından davalı hakkında İnegöl İcra Müdürülüğü' nün... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, bu durumun sözleşmenin 7.4.4. Maddesi gereği müvekkiline fesih hakkı verdiğini ve sözleşmenin feshedildiğini, fesihten kaynaklı olarak sözleşmenin 7.4.7. Maddesinde düzenlenen tabela söküm bedeli ile vadesinde ödenmeyen borçlardan kaynaklanan yine sözleşmenin 5.7. Maddesine dayanılarak vade farkı bedelinin tahsili için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptalini talep etmektedir.

Davalı vekili, ek süre talepli cevap dilekçesinde maddi vakıaya dayanmamış ve süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Ancak aşamalardaki beyanlarında tabelanın müvekkili tarafından söküldüğünü, söküm işleminin "..." firması tarafından bedelsiz olarak yerine getirildiğini, ödeme güçlüğünün nedenini ise müvekkiline traktör temin edilmemesinden kaynaklandığını savunmaktadır.

İnegöl İcra Müdürülüğü' nün...Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine ipoteğin para çevrilmesi yolu ile toplam 332.405,50 TL üzerinden takip başlattığı, ödeme emrinin düzenlenme tarihi itibari ile haricen ödemenin yapıldığının alacaklı vekili tarafından bildirildiği görülmüştür. Taraflar arasındaki "Bayilik Sözleşmesi" başlıklı sözleşme incelendiğinde;

2.1 madde Sözleşme'nin konusu ... tarafından üretim ve satışı yapılan tarım, makine ve mekanizasyon ürünlerinin Bayi tarafından ...'dan satın alınarak sınırları belirlenmiş olan bölge içerisinde aktif yeniden satışı kendi nam ve hesabına yapma yetkisinin verilmesi ve tarafların bu amaç çerçevesinde karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin tayin edilmesidir. Bayi, ...'ın belirleyeceği esaslar doğrultusunda satın aldığı ürünleri yeniden satışını kendi nam ve hesabına yapacaktır.

5.5 Ödeme Koşulları- Bayi'nin iş bu sözleşme hükümleri çerçevesinde ...a yapmakla yükümlü olduğu ödemelere ilişkin, vade bilgisi ve ödemenin ne şekilde yapılacağı Sözleşme ekinde( EK-4: Ödeme Koşulları ) belirtilmiştir. Ayrıca ..., dönem dönem vade ve ödeme koşullarında kampanyaları (yazılı veya şifahi olabilir) yaparak bu standartları değiştirebilme yetkisine sahiptir. ...'ın Bayi'ye tanıdığı vade ve ödeme koşulları dahil tüm anlaşmazlıklarda ...'a ait şirket mali ve ticari kayıtları muteberdir.

5.6 Borcun Muacceliyeti- Bayi, senetli veya senetsiz borçlarından herhangi birini belirlenen vadesinde ödemediği takdirde,herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın borcunun tamamını muaccel olduğunu kabul eder.

5.7 Temerrüt Faizi- Bayi'nin temerrüde düşmesi halinde, temerrüdün doğduğu tarihten itibaren fiili ödemeyi gerçekleştirdiği güne kadar geçecek günler için,3095 sayılı Kanun'un 2.maddesinde ticari faizler için TCMB'nin belirlediği kısa vadeli avans faizi oranının 2(iki) katı oranında temerrüt faizi uygulancaktır.

7.4 Sözleşme Süresi ve Fesih- İşbu sözleşme 01/03/2021 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek ve sözleşmenin imza tarihinden itibaren bir (1) sene süre ile geçerliliğini koruyacaktır.Sözleşmenin sona erme tarihinden 15( onbeş) gün öncesine kadar ... tarafından yazılı bir fesih bildirimi gerçekleştirilmemesi halinde, sözleşme, kendiliğinden ve aynı şartlarla 1(bir) sene için yenlenmiş sayılır. Sözleşme'nin devamındaki yıllarda da aynı şekilde otomatik yenilenme hükmü uygulanmaya devam edecektir.

7.4.4.Bayi'nin borçlarını zamanında ödeyememesi, iflas etmesi konkordato ilan etmesi, tasfiyeye girmesi, hakkında icra takibi başlatılması ve bunu 7 (yedi) gün içerisinde betaraf edememesi veya bu sayılan durumlarda herhangi birinin ortaya çıkmasının kaçınılmaz olduğu yönünden makul nedenleri olması, bayi'nin ortaya çıkmasının kaçınılmaz olduğu yönünden makul nedenlerin olması; Bayi'nin yönetimindeki kişilerin ve ortakların değişmei ve durumun ...'a bildirilmemesi ve/veya ...'ın bu duruma onay vermemesi,işletmenin devri, Bayi'nin vefatı hallerinde sözleşme ... tarafından derhal haklı sebeple tazminatsız şekilde feshedilecektir. "şeklinde maddelerin olduğu görülmüştür.

Somut olayda, taraflar arasında davalının, davacı tarafından üretim ve satışı yapılan tarım, makine ve mekanizasyon ürünlerinin satın alınması sonucu kendi nam ve hesabına yeninden satışının yapılması hususunda sözleşmenin bulunduğu, sözleşmenin 5.5. Maddesinde vade bilgisi ve ödemenin ne şekilde yapılacağının "ek4" de belirtildiği ancak 4. Ekte bu hususta bilginin yer almadığı buna karşılık 2020 yılında başlayan 2021 yılında sona eren bayilik sözleşmesi kapsamında davacı tarafından düzenlenen vade farkı ile tabela söküm bedeli açıklamalı faturalar dışındaki faturaların davalı ticari defterlerine kaydedildiği, kaldı ki davalının 2021 yılı ticari defterleri ibraz edemediği ve taraflar arasındaki sözleşmenin 5.5. Maddesinde (son cümle) davacı ticari defterlerinin uyuşmazlıklarda delil olarak kabul edildiğinin kararlaştırıldığı görülmekle iş bu maddenin HMK' nın 193. maddesi uyarınca münhasır delil sözleşmesi olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı tarafından düzenlenen tüm faturaların sol alt köşesinde vadenin açıkça belirtildiği, buna karşılık davalı tarafın süresinde ödemeler yapmadığı, sözleşmenin herhangi bir sebeple feshi halinde davalının tabela, pano gibi her türlü teçhizatı derhal sökerek davacıya tesliminin gerektiği (madde 7.4.4 (ii) ) tabelanın dava dışı... ... LTD. ŞTİ. Tarafından söküldüğü tarafların kabulünde olduğundan ve iş bu firma tarafından tabela söküm işleri ve nakliye bedeli açıklaması ile toplam 2.421,83 TL' nin davacıya faturalandırıldığı görülmekle mahkememize sunulan 16/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda ki hesaplama doğrultusunda talep ile bağlı kalınarak davanın kabulüne, kabul edilen bedel faturalara dayandığından tazminat talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

1.Davanın KABULÜNE ; davalı/borçlunun İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,

2.Kabul edilen 59.464,96-TL 'nin %20 oranında icra inkar tazminatı olan 11,892,99- TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.Alınması gereken 4.062,05 TL karar ve ilam harcının yatan 718,20 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 3.343,85 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

4.Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 718,20 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 57,50 TL posta ve diğer giderler ile 2.200,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.056,4 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6.6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,

7.Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/11/2023 Katip ... E imza¸ Hakim ... E imza