12. Ceza Dairesi
12. Ceza Dairesi 2021/7048 E. , 2023/4853 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Davacı 23.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/4015 sayılı soruşturma dosyası kapsamında evinde arama yapıldığı, elektronik eşyasına el koyulduğu, soruşturma sonunda Davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği belirtilerek el koyulan ve iade edilmeyen eşya nedeniyle 1.667,00 TL, maaş kaybı olarak ileride arttırılmak kaydıyla 1.000 maddi, 40.000 de manevi olmak üzere toplamda 42.667,00 Türk Lirası tazminat talep edilmiştir.
Davacının 21.06.2018 havale tarihli dilekçesiyle; Davacının, haksız şekilde açığa alınıp ihraç edilmesi nedeniyle maaş ve ek ders kaynaklı zarara uğradığı, ayrıca bu konuya ilişkin olarak yargı yollarına başvurması nedeniyle ayrıca maddi kaybının bulunduğu, maddi zarar miktarının 146.026,85 TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.
2.Davalı vekili 26.06.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı, davacı hakkındaki işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı tarafından fahiş miktarda tazminat talep edildiği, davacı hakkında gözaltı ve tutuklama tedbirinin uygulanmamasına rağmen maaş kaybı nedeniyle maddi tazminat talep edilmiş olduğu, bu hususlara karşı idari yargı yoluna başvurulması gerektiği, haksız el koyma nedeniyle manevi tazminat talep edilemeyeceği belirtilerek gerekli inceleme ve araştırma sonucu resen gözetilecek hususlarla birlikte davanın reddi ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı üzerinde kalmasını talep etmiştir.
3.Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.12.2018 tarihli ve 2018/234 Esas, 2018/504 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4.Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 30.04.2019 tarihli ve 2019/899 Esas, 2019/1246 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 02.10.2021 tarihli, davacının temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; Davanın kabul edilmesi gerektiğine, ilişkindir. III. DAVA KONUSU Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü;
Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının davacı hakkındaki cezai soruşturmaya ilişkin dosyası inceendiğinde, 20/08/2016 günü saat 12:20'de Davacı ...'nin evinde arama yapıldığı, arama sırasında bulunan biri LG G4, diğeri General Mobile Discovery marka olmak üzere toplam iki adet mobil telefonuna ve iki adet 8 gigabyte kapasiteli USB belleğine el koyulduğu, davacının 03/01/2018 günü 14:15-15:30 saatleri şüpheli sıfatıyla ifadesinin alındığı, ardından kendisinin aynı gün saat 15:45'te salıverildiği, soruşturma sonunda davacı hakkında 02/05/2018 günü kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve bu kararın davacıya tebliğine dair bir belge bulunmadığı, ayrıca davacının evindeki arama sonucu el koyulan iki adet telefon ve iki adet mobil belleğin Cumhuriyet Başsavcılığına teslimine dair bir belge veya emanet kaydı, yine söz konusu eşyanın davacıya teslimine dair bir belge bulunmadığı ve davacı hakkında bir gözaltı ya da tutuklama işlemi yapılmadığı tespit edilmiştir.
Isparta Emniyet Müdürlüğünün dosyada mevcut cevap yazısına göre Davacı ...'ın el koyulan iki adet cep telefonu ve iki adet USB belleği yazı tarihi itibariyle hala incelenmek üzere siber suçlarla mücadele departmanında bulunduğu tespit edilmiştir.
Isparta il Emniyet Müdürlüğünün dosyada mevcut cevap yazısı ekindeki tutana göre 16/08/2016 tarihi itibariyle bir adet LG G4 marka telefonun değeri 1.000 ila 1.100, bir adet General Mobile Discovery marka telefonun değeri 600 ila 700, bir adet 8 gigabyte USB belleğin değeri 25 ila 35 Türk Lirası civarında olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece, soruşturma kapsamında eşyasına el koyulduktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği halde en geç kararla birlikte el koyulan eşyası iade olunmamış bulunan davacının, yasal süresi içerisinde görevli ve yetkili mahkemede dava açtığının ve tazminat isteyemeyecek kişilerden olmadığının anlaşılması nedeniyle tazminat talep koşullarının oluştuğu kabul edilmiştir. Buna göre;
Öncelikle Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 12/04/2011 tarihli, 2011/7-2 esas ve 2011/52 karar sayılı ilamında ve Yargıtay 12. Ceza Dairesinin muhtelif kararlarında işaret edildiği üzere koruma tedbirleri nedeniyle manevi tazminat talebi ancak haksız yere gözaltı ve/veya hallerinde caiz olup sırf haksız el koymaya istinaden manevi tazminat istenemeyeceği gözetilerek dava konusu manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Maddi tazminat talebi yönündense davacının, hakkındaki soruşturma kapsamında iki adet mobil telefon ve iki adet mobil belleğine el koyulduğu, bilahare hakkında kovuşturmaya yer olmadığı yönünde karar verildiği ancak el koyulan söz konusu eşyanın kendisine iade edilmediği, dava konusu el koyma işleminin kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla haksız hale geldiği ve dolayısıyla davacının maddi tazminata hak kazandığı değerlendirilerek talep konusu tazminat miktarı yargılama sırasında mahkemece yaptırılan fiyat araştırması doğrultusunda (LG G4 markalı telefon için 1.000, General Mobile Discovery markalı telefon için 600 ve biri 25 liradan iki adet mobil bellek 50 lira olmak üzere toplam) 1.650,00 TL olarak hesaplanmış, haksız koruma tedbirinin sonucu olmadığı değerlendirilen maaş kaybı vb. fazlaya dair diğer tüm talepler reddedilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;
''...manevi tazminat şartları oluşmayacağından manevi tazminat talebinin reddine ilişkin kararda; usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu,
Maddi tazminata yönelik istinaf başvuruları yönünden; Süleyman Demirel Üniversitesi Teknoloji Fakültesinde doçent olan davacı ...'ın hakkında yapılan soruşturmada gözaltına alınmadığı, 02/08/2016 tarihinde açığa alındığı, 08/03/2018 tarihinde görevinden ilişiğinin kesildiğinin anlaşılması karşısında; açığa alınması ile ihraç edilmesinin soruşturma dosyası ile ilgisi bulunmayıp, Yargıtay 12.Ceza Dairesi Başkanlığının 01/06/2016 tarih, 2015/11806 Esas, 2016/9265 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; FETÖ/PDY soruşturması sırasında "bylock" programı yönünden dijital inceleme yapılmak üzere el konulan cep telefonları ile flash belleğin, dijital inceleme yapılıp dava sonuçlanıncaya kadar iade edilmemesinde hukuka aykırı bir durum bulunmaması, davacının yargılama sürecinde cep telefonu içeriğinin kopyalanarak kendisine verilmesi yönünde bir talebinin bulunmaması, "bylock" programının cep telefonunda yüklü olup olmadığının tespiti amacıyla cep telefonuna el konulmasında zorunluluk bulunması, el koyma süresinin makul düzeyde olması, kovuşturmaya yer olmadığı kararından sonra iade hususundaki gecikme ile davacının telefon içeriğini bir süre kullanamamasında idareye yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığı dikkate alındığında maddi tazminata hükmedilmesi kanuna aykırı ise de;yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususun CMK'nın 280/1-(a) maddesinin Dairemize verdiği yetkiye dayanarak; Hükmün (A-1,2) numaralı fıkralarında yer alan "Talebin kısmen kabulüyle 1.650,00 (bin altı yüz elli) Türk Lirasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine", "Fazlaya ilişkin talebin reddine" ibareleri yerine "Maddi tazminat talebinin reddine" ibaresi gelmek, hükmün (C) fıkrasında yer alan "Yargılama giderlerinin Davalı ... Hazinesine Tahmiline" ibaresi yerine "Re'sen yapılan 84,00.-TL (6) adet tebligat gideri, 12.19.-TL posta gideri olmak üzere toplam 96,19.-TL yargılama giderinin davacı ...'tan alınarak Hazineye irat kaydına," ibaresi gelmek, hükme (D) fıkrasından sonra gelmek üzere "Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 25/08/2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 144 maddesi ile yapılan düzenleme ile CMK'nın 142/9 maddesi gereğince tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince hesaplanan nispi avukatlık ücretinin ödeneceği ancak ödenecek miktar tarifede Sulh Ceza Hakimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, Ağır Ceza Mahkemelerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağına ilişkin düzenleme karşısında; talep miktarı üzerinden hüküm tarihinde davalı ... lehine 4.360,00.-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı Hazineye verilmesine," ibaresi eklenmek suretiyle DÜZELTİLMESİNE, BAŞKACA YÖNLERİ KANUNA UYGUN BULUNAN HÜKME YÖNELİK DAVALI ... VEKİLİ AV. ... VE DAVACI ...'IN İSTİNAF BAŞVURULARININ AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE, '' karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/1419 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacı hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından soruşturma başlatıldığı, yapılan soruşturma sonunda 02.05.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır. Davacının Temyiz İstemi Yönünden
1.CMK'nın 141-j maddesinde; "Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." düzenlenmesi bulunmaktadır.
Davacının tazminat sebebinin el konulan eşyanın zamanında geri verilmemesine ilişkin olduğu, Isparta Emniyet Müdürlüğünün 08.10.2018 tarihli cevabi yazısına göre el koyulan iki adet cep telefonu ve iki adet USB belleğinin cevap tarihi itibariyle hala incelenmek üzere siber suçlarla mücadele departmanında bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacının dava dilekçesiyle cep telefonlarına ve dijital materyallerine el konulmasına rağmen iade edilmediğinden bahisle tazminat talep ettiği, dosya içerisinde bulunan el koyma tutanaklarından davacının cep telefonuna ve bir takım dijital materyallerine el konulduğu anlaşılmakla, el konulan eşyaların davacıya iade edilip edilmediği araştırılarak iade edilmemesi halinde,
CMK'nın 141/1-j maddesindeki "zamanında geri verilmeme" hususunda maddi bir zararı olup olmadığı tespit edildikten sonra bu hususta tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı hakkında değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.
2.Davacının diğer taleplerine ilişkin olarak yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, maddi ve manevi tazminat talebinin reddi yönünde verilen kararın dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davacının yerinde görülmeyen temyiz istemi reddedilmiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünün (1.) paragrafında açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemi yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 30.04.2019 tarihli ve 2019/899 Esas, 2019/1246 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,08.11.2023 tarihinde karar verildi.