1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı (İcra Dosyasının Borçlusu) tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün .... E. sayılı dosyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine karşı süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, itiraz üzerine zorunlu arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, ancak taraflar arasında anlaşmaya varılamadığından işbu davanın ikame edildiğini, davalının yapmış olduğu itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, taraflar arasında ticari iş nedeniyle anlaşma yapıldığını, bedel karşılığı fatura kesilerek gönderildiğini, fatura içeriğine ve bedeline, davalı tarafından itiraz edilmediğini fakat ödeme işleminin de süresi içerisinde davalı tarafından yapılmadığını, davalı tarafın davacı müvekkilinin tüm ihtarlarına rağmen, kalan bakiye borcunu ödemediğini, bu nedenle hakkında takibe geçilmiş olup, davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmiş olduğunu, ilaveten, takip konusu meblağın davalı tarafça gayet iyi bir şekilde bilinmekte olup, aynı zamanda likid bir alacak olduğunu iddia ederek; davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... davalı müvekkilinin ihalesini aldığı Balıkesir ilindeki asfalt yapım işinde makine ve teçhizat kiralama işi yaptığını, bu anlamı ile yetkili mahkemelerin Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı müvekkilinin davacı ... kiraladığı makine ve teçhizatın fatura bedellerinin tamamını ödemiş olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkiden dolayı davacı ... herhangi bir borcun söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemek ile beraber davacı ... işlemiş faiz kalemi olarak da bir borcun söz konusu olmadığını, herhangi bir temerrüt durumunun söz konusu olmadığını, faize ve faiz oranına da açıkça itiraz edildiğini, haksız ve yersiz takip ve davadan dolayı davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılacak inceleme ile de bu hususun açıklığa kavuşacağını savunarak; yetkiye ilişkin itirazının kabulü ile dosyanın yetkili Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, yetki itirazı kabul görmez ise esasa ilişkin cevapları ve itirazları dikkate alınarak davacının haksız ve yersiz davasının reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmilini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; Davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafın düzenlendiği faturadan kaynaklı başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, borcun ödeme nedeniyle sona erip ermediği, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin, davalının kötü niyet tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 130.134,72-TL asıl alacak, 3.444,11-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 133.578,83-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete 15/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu şirket vekilinin aynı tarihli dilekçesi ile ödeme emrine, borca, takibe, faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu şirket vekilinin itirazı üzerine 16/09/2022 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne ve Kurtdereli Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davalının gerçek kişi ya da şahıs firması olarak tacir kaydının bulunup bulunmadığı, vergi mükellefi olup olmadığı, hangi defterleri tuttuğu, işletme hesabına göre mi bilanço usulüne göre mi defter tuttuğu, Vergi Usul Kanunu'nun 176-177.maddeleri kapsamında esnaf mı yoksa tacir mi olduğu hususlarının araştırılarak mahkememize bu hususla ilgili bilgi verilmesi istenmiş, cevabi yazılar ve ekleri dosyaya kazandırılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; davalının ... İnşaat Mühendisliği unvanı ile gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.
Kurtdereli Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; davalının bilanço esasına göre defter tuttuğu ve 1. Sınıf tüccar olduğu hususlarının tespit edildiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiaları, davalı taraf savunması, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamındaki belgeler ve Bakırköy..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyasına göre TARAFLARIN TİCARİ DEFTERLERİ de incelenmek suretiyle; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, lehlerine delil niteliğinde olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, tarafların ticari ilişkiyi hangi hesaplarla izlediği, defterler arasında fark bulunması halinde farkın sebebi hususları ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağın miktarı hususlarında rapor düzenlenmek üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 11/07/2023 havale tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş; 11/07/2023 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Dava konusunun, davacının, davalı ile olan ticari ilişki dolayısıyla oluşan cari hesap alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacının 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 90.134,72 TL alacaklı olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalı ... takip tarihinden sonra (23.09.2022) 40.000,00 TL tutarında ödemesinin bulunduğu, davacının bakiye alacağının 50.134,72 TL olduğu, davalı ... cevap dilekçesinden, taraflar arasında makine ve teçhizat kiralama konulu cari ilişkinin bulunduğu hususunun davalı ... kabulünde olduğu, davalı ..., cevap dilekçesinde davacı ... düzenlemiş olduğu herhangi bir faturaya itiraz etmediği, davacı ... düzenlemiş olduğu bütün faturaların bedellerinin ödendiğini beyan ettiği, davalının dosyaya herhangi bir ödeme belgesi sunmadığı, davalının ticari defterlerini incelemeye sunmadığı, davacı ... ticari defter ve belgeleri ile dosyaya mübrez belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı ... takip tarihi itibariyle davalı ... 90.134,72 TL cari alacağının olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalı ... takip tarihinden sonra (23.09.2022) 40.000,00 TL tutarında ödemesinin bulunduğu, özetle davacının takip konusu bakiye alacağının (davacı ticari defterlerinde takip sonrasında yapılan ödemeler anapara alacağından mahsup edildiğinden davacı ticari defterleri çerçevesinde dava tarihi itibariyle) 50.134,72 TL kaldığı, davacının takip tarihinden önce davalıya bir ödeme ihtarının bulunmadığı gibi taraflar arasında vadenin belirlendiği bir sözleşme de bulunmadığından, takip tarihi itibariyle davacının 3.444,11 TL işlemiş faiz talebinin dayanağını bulunmadığı anlaşıldığından, davacının takip tarihi itibariyle işlemiş faiz yönünden alacağının bulunmadığının kabulünün gerekeceği'' değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Davalı tarafça, verilen kesin süre içerisinde uyuşmazlık dönemine ilişkin ticari defter ve kayıtları Mahkememize sunulmamış, defter ve kayıtların nerede olduklarına dair beyanda bulunulmamıştır.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede borçlunun itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur. Borçlu itirazın iptali davası açılmamış iken, itirazına konu borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunmayacaktır. Zira, itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukuki yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi, takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda da ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağı kuşkusuzdur. (Yargıtay HGK nun 03/05/2017 gün 2017/11-80 E., 2017/889 K.; 18.04.2007 günlü ilamı)
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası, 11/07/2023 havale tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında faturadan kaynaklı bakiye alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, davalı tarafça ihtara rağmen ticari defter ve kayıtların Mahkemeye sunulmadığı ve yerinin de bildirilmediği, denetime uygun bilirkişi raporunda; davacının 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 90.134,72 TL alacaklı olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalı ... takip tarihinden sonra (23.09.2022) 40.000,00 TL tutarında ödemesinin bulunduğu, davacının bakiye alacağının 50.134,72 TL olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; davalı tarafça ihtara rağmen ticari defter ve kayıtların Mahkemeye sunulmadığı ve yerinin de bildirilmediği, davalının ticari defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğu, her ne kadar bilirkişi raporunda davacının takip tarihi itibariyle 90.134,72 TL alacaklı olduğu belirtilmiş ise de icra takip tarihinin 02/09/2022 tarihi olduğu, bu tarih itibariyle davacı defterlerindeki kayıtlara göre davacının davalıdan 130.134,72-TL alacaklı olduğu dikkate alınarak; davacının ticari defter kayıtları ve davalı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişkinin kabul edildiği ve alacağa dayanak herhangi bir faturaya itiraz edilmediği değerlendirilerek taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlandığı, davalı tarafından davacıya iş bu davanın açıldığı tarihten önce takipten sonra 05/09/2022 ve 23/09/2022 tarihlerinde 80.000,00-TL ödeme yapıldığı, davacı vekilinin de ödemeyi doğruladığı ancak faturadan kaynaklı bakiye 50.134,72-TL borcun ödenmediği, davacının icra takibi başlatmakta haklı olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1.Davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 50.134,72-TL asıl alacak yönünden KISMEN İPTALİ ile, takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA, Fazla istemin hukuki yarar yokluğundan reddine,
2.Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla hüküm altına alınan 50.134,72-TL asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3.Takipten sonra ödenen 80.000,00-TL asıl alacak yönünden; icra masrafları, icra vekalet ücreti bakımından takibin devamına, bu miktar için icra inkar tazminatı isteminin reddine,
4.Davalı lehine reddedilen kısım yönünden kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından verilmesine yer olmadığına,
5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 3.424,70-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.613,31-TL harç ile icra dosyasından başlangıçta alınan 667,89-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.143,50-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6.Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 1.949,07-TL'sinin davacıdan,1.170,93-TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7.Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 1.613,31-TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 667,89-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8.Davacı tarafından yapılan 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 125,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 2.625,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 985,16-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
9.Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından ve davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10.Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından ve davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
11.Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
12.HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2023 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)