ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Av. ...

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı tarafın iddiaları:

Davacı taraf davalının başlattığı Sakarya 4. İcra Dairesi 2023/2793 esas sayılı icra takibine konu dört adet her biri 25.000,00 euro bedelli senetler sebebiyle davalıya borçlu olmadıklarını, senetlerde nakten kaydının bulunduğunu ancak davacının davalıdan aldığı bir para bulunmadığını, ispat yükünün davalıda olduğunu, davalının bu bedeli borç olarak verecek mali gücünün bulunmadığı gibi davacının da ihtiyacı olmadığını belirterek icra takibine konu bu senetler sebebiyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve ayrıca tazminata hüküm olunmasını talep etmiştir

Davalı taraf; Davalı taraf takibe dayanak senetlere karşılık senetle ispat kuralının geçerli olduğunu tanık dinletme taleplerine muvafakat vermediklerini, ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek davanın reddini istemiş, %20 oranında tazminata hükmolunmasını talep etmiştir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Uyuşmazlık davacının davalıya Sakarya 4. İcra Dairesi 2023/2793 esas sayılı icra takibine konu dört adet her biri 25.000,00 euro bedelli senetler sebebiyle borçlu olup olmadığı ve tazminat koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındadır.

Mahkememizce 28/03/2023 tarihli tensip ara kararı ile İİK 72/3 maddesi gereğince ''icra veznesindeki paranın alacaklıya tedbiren ödenmemesine'' yönünde karar verilmiş, yasal süresinde teminatın yatırılıp talepte bulunulması sebebiyle tedbir kararı icra edilmiştir. Dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

Kural olarak kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsiz olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer. Bu itibarla, dava konusu senetlerin bedelsiz olduğunu iddia eden davacının öncelikle bu iddiasını HMK’nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması gerekmektedir.

Davacı vekili tanık dinletme talebinde bulunmuş ise de davalı tarafın açık muvafakati bulunmadığından tanık dinlenmemiştir. Ayrıca uyuşmazlığın mahiyeti ve ispat yükü kendisinde olan davacının iddiasını yazılı belge ile ispatlamak zorunda olması sebebiyle; tarafların ekonomi durumlarının tespitinin yada ticari defter ve kayıtlarının ya da senede konu paraların gerçekten verilip verilmediğine ilişkin banka kayıtlarının esasa etkili olmadığı değerlendirilmiştir.

Davacı tarafın iddiasını ispata elverişli yazılı bir delilinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Kambiyo senedinin mücerretliği ve senede karşı senetle ispat kuralı karşısında davacı tarafın hayatın olağan akışına aykırılık savunmaları kabul edilmemiştir. Nakden kaydıyla kambiyo senedine bağlanan alacağın varlığı aleyhinde ileri sürülecek bedelsizlik iddiasının yazılı belge ile ispat edilmesi zorunludur. Hayatın olağan akışı kavramına dayanılarak, senede konu borcun bulunmadığını savunmak ve tanıkla ispat etmek, kambiyo senetlerine yasa koyucu tarafından tanınan nitelikler ile bağdaşmamaktadır. (Yargıtay 19 HD T.27/09/2017 E.2016/11418 K. 2017/6326 ve Yargıtay 19 HD T.27/09/2017 E.2016/11418 K. 2017/6326 ; Yargıtay 19 HD T.29/01/2018 E.2017/2614 K.2018/184)

Davacı vekili davalının isticvabını istemiş ise de ispat yükü ve davanın mahiyetine nazaran bu talep kabul görmemiştir. İsticvap, hukukumuzda delil olarak düzenlenmemiştir. Öğretide hâkim olan görüşe göre de isticvap delil olarak kabul edilmeyip davanın aydınlatılmasına katkıda bulunan bir usul işlemidir. Yargıtay'ın görüşüne göre de isticvap başlı başına delil olmayıp toplanan kanıtların hüküm kurma yolunda yetersiz kalması durumunda hâkimin kendiliğinden veya taraflardan birinin istemi üzerine başvurabileceği bir usul işlemidir.

Davacı taraf karşı tarafa yemin teklif etme imkanı var iken davalının isticvabını istemesinin hukuki bir karşılığı yoktur. Geyve CBS'nin 2023/1660 Soruşturma sayılı dosyası incelenmiş, 01/11/2023 tarihinde takipsizlik kararı ile sonuçlandığı görülmüş, soruşturma dosyasının kapsamında eldeki dava açısından sonuca etkili bir iddia ve beyan görülmemiştir.

Davacı vekili Mahkememizin 2022/810 esas ve 2022/857 esas sayılı dosyasında (o dosya davalısı ... vekilinin beyanlarına dayanarak, eldeki dava konusu senetlerin düzenlenme sebebinin gerçek bir temelinin bulunmadığını ileri sürmüş ise de; davaların ve tarafların farklılığı karşısında bu dosyaların mahkememizdeki uyuşmazlık açısından belirleyici olmadığı değerlendirilmiştir.

Davacı vekili yazılı deliller ile iddiasını ispat edememiş ve yemin deliline dayanmış olmaları sebebiyle yemin teklif edip etmedikleri sorulmuş, davacı vekilinin teklifi üzerine davalı duruşmada usulüne uygun şekilde yemini eda etmiştir. Davalı beyanında dava konusu olan senetler sebebiyle davacıdan alacaklı olduğunu, bu senetlerin davacıya peyder pey vermiş olduğu nakit borca karşılık düzenlendiğini ve senetlerin geçerli olduğunu belirtmiştir.

Davacının kambiyo senetlerine karşı bedelsizlik iddiası ile açtığı menfi tespit davasında iddiasını elverişli deliller ile ispatlayamamış olması ve aksine davalı tarafça usulüne uygun şekilde yemin edilmiş olması sebebiyle davanın reddine karar verilmiş, koşulları oluştuğundan ayrıca tazminata hükmolunmuştur.

1.Davanın reddine, İİK 72/4 Maddesi gereğince ''İcra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine'' yönelik ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç alacak olması sebebiyle icra takip miktarının %20'si oranında hesaplanan 384.232,25-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

2.Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 34.913,42-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran davacıya iadesine,

3.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden dava değeri (1.921.161,25 TL) üzerinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 225.692,90-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı tarafın yapmış olduğu 122,5 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.Kararın talep halinde taraf vekillerine tebliğine, tebliğ giderlerinin talep eden tarafın gider avansından karşılanmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,

7.Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansın karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,

8.Mahkeme veznesine teminat olarak yatırılan paranın (288.174,18 TL) davalı lehine hükmolunan tazminatın teminatı olma özelliği gereği davacı tarafa iade edilmeyip karar kesinleştiğinde icra dosyasına gönderilmesine, icra dosya borcunun kapanmış olması halinde teminatın durumunun ayrıca değerlendirilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçeyle istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 10/01/2024 Başkan ...