ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili, davalı şirket tarafından müvekkil şirkete ait ... tesisat nolu abonelik hakkında tahakkuk ettirilen ... TL bedelli faturanın haksız olduğunu, müvekkili tarafından kendisine tahakkuk ettirilen tüm borçlarını gününde ve zamanında ödediğini, davaya konu faturanın tebliğinden sonra ise tahakkukun neden kaynaklandığını anlayamadığını, müvekkili tarafından faturaya yapılan itirazın davalı tarafından reddedildiğini, arabuluculuk aşamasından da sonuç alınamadığını, müvekkilinin faturaya konu edilen tahakkuka dair elektrik kullanımı olmadığını bu nedenle tahakkuk ettirilen bedelden sorumlu olmadığını ileri sürerek ve harca esas değeri 100,00 TL göstererek davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen ... TL'den dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiş, yargılama aşamasında sunmuş olduğu ... tarihli ıslah dilekçesi 100,00 TL harca esas değer gösterilerek açılan davada talep sonucunu ... TL'na yükseltmiş, ... tarihli dilekçe ile tahakkuka konu borcun yargılama sırasında ödendiğini ileri sürerek toplamda ödenen ... TL'nın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, öncelikle husumet, derdeslik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkil şirketten celp edilecek olan belgelerden anlaşılacağı üzere davacının sayacın ölçü devresine müdahale etmek suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, hal böyle iken kaçak elektrik tüketimi nedeniyle kendisine tahakkuk ettirilen kaçak tahakkuku ile ek tahakkuk bedelleri yönünden davacı tarafından dava açılmış olmasının davacının kötü niyetli olduğunun ispatı olduğunu, davacının sayaca müdahale ederek sayacın doğru tüketim yapmasını engellediğini, bu nedenle davacının eyleminin kaçak elektrik tüketimi anlamına geldiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, dava dışı ... ile davalı ...'tan ... tesisat nolu aboneliğe ilişkin kayıtlar celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu uyuşmazlığın çözümü bakımından elektrik mühendisi bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından ... nolu abonelik kapsamında kullanılan sayacın ölçü devresine müdahale ederek elektrik enerjisi kullanıp kullanmadığı, davalı tarafından yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen borçtan dolayı borçlu olup olmadığına ilişkindir.

Davalı tarafın; davaya konu uyuşmazlığın kaçak elektrik kullanımına dayalı davalı tarafından davacıya tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkin olması nedeniyle davalı vekilinin husumet itirazı, aynı hususta açılmış ve görülen başka bir dava olmadığı anlaşılmakla derdestlik itirazı, davanın menfi tespit davası olması nedeniyle hak düşürücü süreye yönelik itirazı, usulüne uygun yapılmış bir yetki itirazı bulunmadığı anlaşılmakla yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması nedeniyle dava açılmadan önce yapılan bir ödeme bulunmadığından zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde. davacı şirket görevlileri tarafından ..... tarihinde “Elazığ Yolu ..... km ... .. .... Mah." adresindeki ... Tesisat nolu tarımsal sulama grubu elektrik aboneliği ile ilgili olarak ... seri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiği, Tutanakta tespit anındaki sayaç endekslerinin yer almadığı, Açıklama kısmında " Ölçü Devresine Müdahale " ile Kaçak Elektrik Kullanım Şekli bölümünde " İlgili tesisatta kaçak elektrik kullanımı tespit edilmiştir.

Dağıtım sistemindeki kayıpların azaltılmasına dair tedbirler yönetmeliği kapsamında teknolojik veriler, sayaç yük profili ve otomatik sayaç okuma sistemi dikkate alınarak kaçak tutanağı tanzim edilmiştir." şeklinde kaçak kullanım tutanağı düzenlendiği, taçak tutanağı kapsamında yapılan kaçak kullanım tahakkukunda; .... dönemi için .... kWh tüketim miktarı, .... dönemi için ise ... kWh tüketim miktarı üzerinden toplam .... TL tutarlı davaya konu kaçak tahakkukunun yapıldığı yapıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve ... tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre; "(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç)Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre; (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a)Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b)Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c)İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç)Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir. ............. (5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. (6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir. (7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre;

MADDE 14 – (1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur. (2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir. (3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır. (4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir.

Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi ve değerlendirme gerektirdiğinden alınanda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda; tarafların uymakla yükümlü olduğu, E.P. Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. maddesi (c) bendine göre; "Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi," kaçak elektrik kullanımı içermekle birlikte, yapılan tespitlerin 43. madde (5) bendine göre tespitin doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esas " olduğu gibi bu tür tespitlerin yerinde (7) fıkra hükmüne uygun olarak fotoğraflanmasının zorunlu olduğu, davaya konu kaçak tutanağının bizzat yerinde fiilen yapılmış bir tespite dayanmadığı, tedbirler yönetmeliğinin verdiği yetki kapsamında uzaktan düzenlendiğinın anlaşıldığı, E.P.D.K. tarafından yürürlüğe konulan Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinde Yüksek kayıplı dağıtım şirketine uzaktan kaçak tutanağı düzenleme yetkisi verilmiş olmakla birlikte, bu tespitlerin "elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde" yapılmasının yanı sıra, "elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceğinin resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri esas alınarak tespit edilen kullanıcılara," yapılmasının esas olduğu, düzenlenen kaçak tutanağında, bu yönde her hangi bir belgenin yer almadığı, davacı davalı dağıtım şirketi ile 31.12.2015 tarihinde Dağıtım Sistemi Bağlantı Anlaşması imzalamış olup, tarımsal sulama abonesi olduğu, tarımsal sulama aboneliklerinde, arazi üzerinde yetiştirilen ürünlerin sulanabilmesi için elektrik enerjisi tüketimi söz konusu olup, yetiştirilen ürün cinsleri, miktarları, ürünlerin su ihtiyacı ve sulama dönemleri itibariyle, elektrik tüketimlerinde azalma veya çoğalmaların olması , dönemsel farklılıkların oluşmasının teknik bir gereklilik olduğu, bu çerçevede, her hangi bir doğru bulgu ve belge bulunmadan kurulu güç veya kıyas yoluyla tüketimin tespit edilmesinin engellendiği yönünde bir sonuca gidilmesinin mümkün olmadığı, dosya ekindeki CD kayıtlarının incelenmesi sonucunda davacı aboneliğinde; kaçak tahakkuk dönemi itibariyle ....2 döneminde 28.451,90 kWh, .... döneminde 26.045,50 kWh, ... döneminde ... kWh ve ..../31.05.2022 döneminde 28.610,50 kWh elektrik tüketim kaydı mevcut olduğu, buna karşılık 1 yıl önceki aynı dönemler itibariyle; ../28.02.2021 döneminde 22.092,90 kWh ,..... döneminde .. kWh, .....0.04.2021 döneminde 7.673,90 kWh, ..... döneminde 7.600,20 kWh elektrik tüketim kaydı mevcut olduğunun görüldüğü, buna göre kaçak tespitine konu dönemlerde gerçekleşen elektrik tüketim kayıtları, aynı döneme ilişkin 1 yıl önceki tüketim değerlerinin çok üzerinde olduğu sabit bulunmakta olup, yapılan tespitin doğru bulgu ve belgelere dayalı olmadığı, diğer yandan, davacının aboneliği ile ilgili olarak okunan sayaç endekslerine göre yapılan tüketimlerin dava dışı perakende satış şirketi tarafından faturalandırıldığı anlaşıldığından, davalı ...'ın davacıdan talep edebileceği bir elektrik bedeli hesaplamasının söz konusu olmadığı mütalaa edilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; davalı şirket tarafından düzenlenen kaçak elektrik tutanağının doğru bulgu ve belgelere dayalı olmadığı ve Yönetmeliğin 43. maddesine aykırı düzenlendiği, davacı aboneliğinde sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek tüketimin tespitinin engellendiği konusunda hiç bir bulgu bulunmadığı, bu haliyle kaçak elektrik tutanağı mevzuata uygun olarak düzenlenmediğinden davaya konu edilen kaçak kullanım tahakkukununda mevzuata uygun olmadığı ve davacının davaya konu kaçak tutanağı kapsamında herhangi bir borcu bulunmadığının kabulü gerekir. Dava menfi tespit davası olarak açılmıştır. Elde ki dava açıldıktan sonra davalı tarafından davaya konu kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ...... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu davalı şirket vekili tarafından .......tarihli dilekçe ile takibe konu borcun haricen ödendiği ve dosyanın haricen tahsil nedeniyle kapatılmasını talep ettiği anlaşılmaktadır. Takibe konu borca ilişkin davacı tarafından .... tarihinde 9.525,00 TL ve ... tarihinde ... TL olma üzere toplamda ... TL ödendiği anlaşılmaktadır. Açılan menfi tespit davasında yargılama devam ederken dava konusu edilen kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen borcun davacı tarafından ödenmiş olması nedeniyle dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşmüştür.

Davacı vekili de ... tarihli dilekçe ile ödenen ... TL'nın istirdadına karar verilmesini istemiştir. Bu halde, davaya konu edilen kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen bedelden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve tahakkuk ettirilen bedelin ödenmiş olması nedeniyle istirdat davasına dönüşen davadan dolayı davacı tarafından ödenen bedellerin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜNE, davacının, ... tesisat, .... sözleşme ve..... sayaç numaralı aboneliğine ilişkin ..... tarihli ve ... seri numaralı kaçak elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen ... TL ve ferileri yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,

Yargılama devam ederken davalı tarafından kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ..... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu davacı tarafından takip dosyasına konu borca ilişkin .... tarihinde 9.525,00 TL ve ... tarihinde .... TL olmak üzere toplamda ... TL ödendiği ve yapılan bu ödemeyle birlikte menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmakla, davacı tarafından ödenen 9.525,00 TL'nın ... tarihinden itibaren, ... TL'nın ise .... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken .... TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan ... TL peşin harç ile sonradan yatırılan ... TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3.Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve ... TL peşin harç ile sonradan tamamlama harcı olarak yatırılan .. TL'nın toplamı olan ... TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından .. TL tebligat ve posta masrafı ile 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.076,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7.Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.