7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket nezdinde; sigortalı ...Mah. ... ... Cad. ... Apt. Dış Kapı: 7 İç Kapı No:1 ... adresinde bulunan işyeri, ... poliçe nolu, ... PAKET SİGORTASI POLİÇESİ ile 14.12.2020-14.12.2021 tarihleri arası dönem için sigortalandığını 05/03/2021 günü saat 05:06 sularında Şahkulu Mah. ... ... Cad. ... Apt. No:7/1 Beyoğlu adresinde sigortalı-kiracı ... tarafından ticari faaliyet yürütülen iş yerinin mutfak bölümünde bulunan ... marka buz makinesi kaynaklı yangın meydana geldiğini alanında uzman eksperler tarafından yapılan incelemeler kapsamında, yangın nedeni ile; sigortalı işyerinde yer alan muhtelif demirbaşların (buz makinesi, soğutucu dolap, kahve makinesi, koltuklar, masalar, elektronik cihazlar, ses sistemi/kameralar vs.) , bar içerisinde ve mutfakta bulunan muhtelif gıda emtiasının, dekorasyonun, emtiaların, elektrik'aydınlatma tesisatının, duvarların ve birçok sair yapının hasar gördüğü tespit edildiğini eksper tarafından yapılan çalışmalar sonucu muhteviyatın bir kısmının temizlenerek kurtarılabileceği belirlendiğini ve bu kapsamda bir kısım muhteviyat zayi olmaktan kurtarıldığını bununla birlikte yangının vermiş olduğu hasar nedeniyle sigortalı iş yeri | ay faaliyet gösteremediğini sigortalı iş yerinde meydana gelen yangın hadisesi nedeniyle oluşan hasar ve sigortalı iş yerinin | ay faaliyet gösterememesi nedeniyle uğranılan zarar kapsamında müvekkili şirket tarafından 284.915,34-TL ödeme yapıldığını davanın kabulünü, davalının .... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini ve takibin devamını, Davalının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı, dava dilekçesinde, davacı nezdinde sigortalı ... A.Ş.'ye ait "Şahkulu Mah. ... ... Cad. ... Apt. Dış Kapı: 7 İç Kapı No:1 ..." adresinde bulunan işyerinin ... poliçe nolu, ... PAKET SİGORTASI POLİÇESİ ile 14.12.2020- 14.12.2021 tarihleri arası dönem için sigortalandığını, 05/03/2021 tarihinde, söz konusu iş yerinin mutfak bölümünde, bulunan ... marka buz makinesinden kaynaklanan yangının meydana geldiğini, söz konusu yangın hadisesi nedeniyle oluşan hasar ve sigortalı iş yerinin 1 ay faaliyet gösterememesi nedeniyle uğranılan zarar kapsamında davacı şirket tarafından 284.915,34-TL ödeme yapıldığını,

TTK 1472. Madde hükmünün sigortacıya, ödediği tazminatı zarara sebebiyet verenden ve bu fiilinden sorumlu olanlardan kendi sigortalısına halef olarak geri alma hakkını sağladığını, yangının hangi sebeple meydana geldiğinin tespitine ilişkin olarak yürütülen çalışmalarda; Elektrik Elektronik Mühendisi Adli Bilirkişi tarafından tanzim edilen raporla yangının bar kısmında bulunan ... marka buz makinesinden kaynaklı olduğunun tespit edildiğini ve yangına sebebiyet veren makinenin ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sigortalıya satışının yapıldığının belirlendiğini, bu nedenle, müvekkili davalı şirkete TTK 1472. Mad. Uyarınca, rücu etmek için işbu davayı açtıklarını belirttiğini ancak, davacının söz konusu iddiaları soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu reddinin gerektiğini Öncelikle, sigortalı/alıcıya müvekkili tarafça satılıp teslim edilen üründen kaynaklandığı iddia edilen zararın rücu edilmesine dair dava, ürünün sigortalıya tesliminden yangın tarihine kadar 5 yıl 3 ay sürenin geçmiş olması nedeniyle, Borçlar Kanunu'nda öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğinden, davanın zamanaşımı yönünden reddini, Mahkeme aksi kanatte olursa, sigortalıya ait iş yerinde çıkan yangında müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmaması nedeniyle, yangından çıkan zararın müvekkiline rücu edilmesi mümkün olmadığından davanın reddini davacı aleyhine takibe konu alacağın en az yüzde 20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; ... paket sigorta poliçesi kapsamında sigortalı işyerinde çıkan yangın sebebiyle sigortalıya ödenen bedelin rücusu için başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminden ibaret olduğu görüldü. DELİLLER; .... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 06/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; teknik, somut ve detaylı olarak açıklandığı üzere yangının başlamasına ve yangın sonrası oluşan hasara buz makinasında ki herhangi bir arıza, üretim hatası, ayıbının sebep olmadığı, yangının kök sebebinin adı geçen buz makinasının üreticinin talimatlarına aykırı şekilde grup priz ile kullanılmasının olduğu, bir başka ifadeyle yangının teknik olarak kullanıcı kusuru, hatası nedeniyle başlamış bir yangın olduğu, bu nedenle de yangın nedeniyle oluşan hasar ve maddi zararda buz makinasının üreticisi ve/veya satıcısının dolaylıda olsa teknik olarak herhangi kusur ve sorumluluğunun olamayacağı, davacı sigorta şirketinin davalıya rücu edemeyeceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi ek raporu alınmasına karar verilmiş olup 02/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yangının çıkış nedeninin çoklu priz olmasından dolayı ... marka buz makinesinde ayıp ve gizli ayıbın bulunmadığı, davacı sigorta şirketi sigortalısının ... marka buz makinesinin elektrik bağlantısını usulüne uygun kullanmadığından yangının meydana gelmesinde teknik manada kusurlu olduğu, kök raporda belirtilen görüş ve kanaatlerinde değişiklik olmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; ... paket sigorta poliçesi kapsamında sigortalı işyerinde çıkan yangın sebebiyle sigortalıya ödenen bedelin rücusu için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dosya kapsamından, dava dışı sigortalı ...'a ait işyerinin davacı sigorta şirketi nezdinde 14/12/2020-14/12/2021 tarihleri arasında ... Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, 05/03/2021 tarihinde sigortalının işyerinde yangın çıktığı, davacının sigortalısına farklı tarihlerde olmak üzere yangın sebebiyle toplam 284.915,34-TL hasar tazminatı ödediği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında; sigorta poliçesi, yangın olayı, meydana gelen hasarla ilgili herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Uyuşmazlık; yangının çıkış nedeni ile davalının kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.

Taşınmazda 05/03/2021 günü meydana gelen yangın olayı ile ilgili olarak itfaiye tarafından düzenlenen yangın raporunda, olayın meydana geliş şekli için "Yangının söndürülmesine müteakip yapılan inceleme ve araştırmada; bodrum üzeri 3 katlı binanın giriş katında bulunan kafeterya amaçlı kullanılan işyerinin girişe göre sol kısmında yer alan mutfak bölümünde tezgahın altından geçen üçlü prizin bağlantı noktalarında meydana gelen herhangi bir elektriksel arıza nedeniyle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr-faz teması) ısı enerjisine dönüşerek kablo eriyiklerinin hemen altında bulunan ahşap mutfak dolabı içerisindeki su arıtma sistemi ve buz makinesini tutuşturmasıyla yanma olayının meydana geldiği ve üzerinde bulunan ahşap tezgahın alevlenmesiyle gelişerek mutfak dahiline sirayet ettiği kanaatine varılmıştır. Yangın tarafımızca söndürülerek merkeze geri dönülmüştür." denilmiştir.

20/03/2021 tarihli teknik tespit raporunda iş yerinin mutfak bölümünde bulunan ... marka buz makinesi kaynaklı yangın meydana gelmiş olduğu, elektrik tesisatında 300 mA eşik koruma değerli kaçak akım koruma rölesi takılı olduğundan mal sahibine kusur atfedilemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

05/04/2021 tarihli ekspertiz raporunda, ekspertizde yapılan incelemeler, sigortalı ile yapılan görüşmeler ve bilirkişi raporuna istinaden yangının, ... marka buz makinesinden çıktığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce İtfaiyecilik ve Yangın Güvenlik Uzmanı ..., Elektrik Mühendisi A-Sınıfı İş Güv. Uzmanı ... ve Sigorta Uzmanı...'dan 06/09/2023 tarihli rapor alınmış, raporda; İtfaiyecilik ve Yangın Güvenlik Uzmanı ... dava konusu yangın olayının birileri veya birisi tarafından kasten başlatılmış bir yangın olmadığı, yangının merkezinin (ilk başlangıç noktası) cafe de ki buz makinasının bağlı olduğu grup priz olduğu ve ana sebebinin ise elektrik enerjisi olduğu, yanmanın ilk anda elektrik enerjisinin ısı enerjisine dönüşmesiyle yavaş yanma şeklinde başladığı, yanmanın başladığı anda iş yerinde kimsenin bulunmadığı için yangının başlangıç aşamasında fark ve yangına müdahale edilemediği, bu nedenle de yangının kendi doğal seyrinde gelişerek büyümeye devam ettiği ve bir süre sonra hızlı yanmaya dönüştüğü Bir süre sonra büyüyerek yüksek ısılı ve alevli yanmaya dönüşen kimyasal reaksiyon (yanma) olayında oluşan alevlerin ve yüksek ısının Alev Dili Yalaması, Isı Transferi ve Işıma yöntemleriyle buz makinasının yakında ki A sınıfı kolay yanıcı malzeme ve eşyaları tutuşma sıcaklığına ulaştırarak bu eşyaların da yanmalarına sebep olduğu, yangının yukarıda açıklandığı şekilde zincirleme kimyasal reaksiyon (etki-tepki-süreç-sonuç) yöntemi ile cafe dahiline, sirayet etmek suretiyle cafe ve içinde ki eşyalarda yanma, kavrulma, islenme şeklinde hasara ve maddi zarara neden olduğu, ayrıca İtfaiyenin yangına müdahalesi sırasında kullandıkları söndürme maddeleri (KKT, su, köpük, vb) nedeniylede cafe dahilinin tozlanmak ve ıslanmak suretiyle zarar gördüğü, buz makinasının bulunduğu yer, buz makinasını besleyen (çalıştıran) elektrik enerjisinin grup priz ile sağlanması, grup prizde ve metal iletkenlerinde elektrik yangınlarının belirgin izlerinden olan renk değişikliği, iletkenlerin bir birine kaynaması, boncuklanma vb somut ve teknik verilerin varlığı, bu durumun davacının dosyaya sunduğu delil listesinde ki fotolarda net ve somut olarak görüldüğü, buz makinasının yaklaşık 5.5 yıldır sorunsuz şekilde çalıştığı, daha önce arızalandığına, servise tamire gittiğine veya yerinde tamir edildiğine dair dosyada herhangi bir beyan, bulgu, bilgi ve evrak olmadığı, yangının meydana geldiği iş yerinin yangından sonra aynı firmaya ait ( aynı firmanın üretimi olan) buz makinasından satın aldığı, dosyadaki teknik mütalaa raporunu hazırlayan sayın bilirkişinin temel uzmanlık alanının yangın olmadığı, bu nedenle de yangınların başlama noktası ile başlama sebebinin birbirinden farklı iki kriter olduğunu gözden kaçırdığı, sayın bilirkişinin tespitine dayanak yaptığı cafede kaçak akım rölesinin mevcut olmadığı, apartmana ait elektrik panosunda bulunan kaçak akım rölesinin yangın anında aktif halde olup olmadığının sayın bilirkişi tarafından tespit ve teknik olarak ispat edilmemiş olması, söz konusu kaçak akım rölesi faal olsa dahi dosya konusu elektrik yangınının meydana gelmesine teknik olarak engel olamamış olma ihtimalinin göz ardı edildiği ve teknik mütalaa raporunda bu konuya değinilmediği dosyadaki sigorta eksperinin uzmanlık alanının yangın olmadığı, ayrıca eksper raporunda “yangının sebebinin buz makinası olduğu” şeklinde ki beyanın “olay-etki-tepki-süreç-sonuç” şeklinde ki bilimsel analiz yönteminden mahrum ve tek dayanağının dosyada ki Teknik Mütalaa olduğu, dosyada bulunan İtfaiye Raporunda yangının sebebinin grup priz olduğunun net ve somut olarak ifade edildiği, teknik ve somut bilgiler, bulgular ve deliller göz önüne alındığında yangının başlamasına ve yangın sonrası oluşan hasara buz makinasında ki herhangi bir arıza, üretim hatası, ayıbının sebep olmadığı, yangının kök sebebinin adı geçen buz makinasının üreticinin talimatlarına aykırı şekilde grup priz ile kullanılmasının olduğu, bir başka ifadeyle yangının teknik olarak kullanıcı kusuru, hatası nedeniyle başlamış bir yangın olduğu, bu nedenle de yangın nedeniyle oluşan hasar ve maddi zararda buz makinasının üreticisi ve/veya satıcısının dolaylıda olsa teknik olarak herhangi kusur ve sorumluluğunun olamayacağı yönünde görüş bildirmiş, Elektrik Mühendisi A-Sınıfı İş Güv. Uzmanı ... ise "dava konusu elektrik tesisatında Cafe içerisinde bulunan sigorta dağıtım panosunda 30mA Kaçak Akım Rölesi kullanılmadığı, Cafenin bulunduğu Apartman içersindeki elektrik sayaç panosunda 300mA kaçak akım rölesinin kullanıldığı anlaşılmaktadır. ancak, mevcut 300mA kaçak ekim rölesinin çalışıp çalışmadığı hususunda herhangi rapor dosyada mevcut değildir.

Yapılan incelemelerde ... marka buz makinesinin 220V elektrik bağlantısının çoklu priz üzerinde yapıldığı anlaşılmıştır. ... marka buz makinesi 42 kilo buz üreten ... modeli olup, 220V şebekeden 450W güç çekmektedir. ... Buz Makinesi kullanma kılavuzunda 220V bağlantısının doğrudan bina tesisatındaki sabit prize bağlanması gerektiği belirtilmiştir. Dava konusu somut olayda ise buz makinesinin 220V kablosu çoklu prize bağlı olarak kullanılmıştır. Çoklu priz üzerinde meydana gelen gevşeklik nedeniyle artan dirence bağlı olarak kabloların aşırı ısınması sonucu kabloların üzerindeki plastik maddeyi ergittiği, daha sonra da yalıtım bozulmasından dolayı kablonun çıplak kalan iletkenlerinin birbirlerine teması sonucunda ark oluşarak ergiyen ve sıvı hale gelen plastik kılıf malzemesini yakması sonucunda yangının başladığı kanaatine varılmıştır. Kablo ve ek yerlerinde yüksek akımdan dolayı aşırı ısınma durumunda sigortaların elektriği kesmesi gerekmektedir. Ancak, somut olayda sigortalar elektriği kesmemiş elektrik kablolarının, ek ve bağlantı noktalarının uygun olmaması veya sigorta akım kapasitesinin uygun seçilmemiş olması aşırı ısınan kablonun elektriğinin kesilmemiş olduğu, ayrıca topraklama direncinin ve hattının Topraklama Yönetmeliğine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, yangının çıktığı cafedeki elektrik tesisatının Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğine aykırı tesis ve işletildiği ve yangının çıkmasına neden olduğu kanaatine varılmıştır. Yukarıda belirtildiği üzere yangının çıkış nedeni çoklu priz olmasından dolayı ... marka buz makinesinde ayıp ve gizli ayıbın bulunmadığı, davacı sigorta şirketi sigortalısının ... marka buz makinesinin elektrik bağlantısını usulüne uygun kullanmadığından dolayı yangının meydana gelmesinde kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. " şeklinde görüş bildirmiştir.

Davacı vekilinin rapora karşı itiraz ettiği görülmekle itirazları değerlendirilmek üzere heyetten ek bilirkişi raporu alınmış, İtfaiyecilik ve Yangın Güvenlik Uzmanı ..., Elektrik Mühendisi A-Sınıfı İş Güv. Uzmanı ... ve Sigorta Uzmanı...'dan alınan 02/10/2023 tarihli ek raporda; makinanın alt bölümlerinin üst bölümlerine nazaran daha az hasarlı olmasının, ısının ve alevlerin güçlü hava akımı olmayan kapalı mekanlarda yukarı doğru hareket etmesinden ve yangının kaynağı grup prizin zeminde değil, mutfak tezgahının altına konulan buz makinesinin üstünde olmasından kaynaklığı, buz makinesine ait fiş üzerinde herhangi bir tahribat ya da deformasyon tespit edilmediği yönündeki itirazın değerlendirilmesinde ise buz makinasının takılı olduğu grup prizin kablo giriş bölümü haricindeki dişi girişlerinin sağlam olduğu, buz makinasının erkek prizinin bu sağlam dişi bölümlerden birisine (muhtemelen grup prizin yanan bölümüne en uzak olan yere) takılı olduğu ve bu nedenle hasarlanmadığı, aksi durumda (yangının başlangıç noktasının davacının iddia ettiği gibi buz makinesi olması veya buz mazkinesi erkek fişi grup prizin yanan yerine takılmış olması durumunda) buz makinesinin erkek prizinin de hasarlanmasının gerektiği, ancak teknik mütelaa raporunda buz makinesinin erkek prizinde hasar olmadığının net olarak göründüğü şeklinde görüş bildirmiştir.

İspat külfeti üzerinde olan davacı sigorta şirketinin, hasarın davalının üreticisi olduğu buz makinesinden kaynaklandığını ispatlaması gerekir. Her ne kadar davacı sigorta şirketi tarafından alınan 20/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda, ... marka buz makinesi kaynaklı yangın meydana gelmiş olduğu belirtilmişse de, raporu düzenleyen bilirkişinin yangın alanında uzmanlığı bulunmamaktadır. Davacının tek taraflı olarak aldığı ve davalının savunma imkanı bulunmayan teknik rapor ve bu bilirkişi raporundaki tespitler üzerinden hasarın nedeninin belirlenmesi de yeterli değildir.

Mahkememizce denetime elverişli bulunan ve hükme esas alınan 06/09/2023 tarihli kök ve 02/10/2023 tarihli ek rapora göre, davacı sigorta şirketi, hasarın davalının üreticisi olduğu buz makinesinden kaynaklandığı konusundaki iddiasını ispatlayamamıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının itfaiye tarafından düzenlenen yangın raporuyla uyumlu olduğu, alınan ek raporda davacının rapora karşı itirazlarının karşılanmış olduğu, ek rapordaki tespitlere itibar edilmesi gerektiği kanaati mahkememizce oluşmuş olduğu görülmekle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın REDDİNE,

2.Yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 3.751,85 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 3.324,25‬TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 48.597,11TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

5.Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00-TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6.Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,

7.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

8.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024 Katip ...