1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi. MAHKEMEMİZİN 2022/44 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili Şirket tarafından, davalıya ... sözleşme hesap nolu aboneliği çerçevesinde elektrik tedariki sağlandığı,

Davalı tarafça ödenmeyen elektrik faturalarının tahsili amacı ile Merkezi Takip Sistemi ... E. sayılı dosyası ile takip başlatılmış ve davalının itirazı neticesinde takip durduğunu, Davalı hakkında, 178.544,40 TL Asıl alacak, 4.789,88 TL Gecikme faizi, 862,18 TL KDV olmak üzere toplam 184.196,46 TL alacağın, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlardaki gecikme faizi ve bu faizin KDV' sinin tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, Davalı/borçlu tarafından 31.03.2021 tarihinde ödeme emrine itiraz dilekçesi ibraz edildiği, Davalının ... Başiskele/KOCAELİ adresindeki ticarethanesi için ikili anlaşma tanzim edilmiş olup, Davalıya ait ikili anlaşma ve ekleri dilekçe ekinde sunulduğunu iddia ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile müvekkili 04.03.2020 tarihinde Ticari Müşterilere Yönelik İkili Anlaşmayı imzaladıklarını,

İş bu anlaşmaya göre müvekkilinin, ...Elektrik ile elektrik enerjisinin fiyatlandırılması konusunda 420.00 TL/MWh olarak anlaştıklarını, 01.04.2020 tarihinde yeni sözleşmenin şartları ile müvekkil şirket iki farklı sözleşme hesap numarası ile, davacıdan elektrik enerjisi tedarik etmeye başladığını, iş bu davanın sonusu ... numaralı sözleşmeye istinaden oluşturulan fatura olduğunu,

Davacı şirket tarafından fazlaya ilişkin olarak ödeme yapılmamış olup bunun yanında 15.01.2021 tarihli,... numaralı ve178.544,40 TL bedelli fatura keşide edilip müvekkil şirkete gönderildiğini, müvekkil şirkette bu faturaya itirazlarını Başiskele Noterliğinin 18.01.2021 tarih,... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı şirkete bildirdiğini, Müvekkil şirket davaya konu faturalar karşılığında mal yahut hizmet almadığını, davacı şirketten alınan tüm hizmetlerin bedeli müvekkilimizce ödendiğini,

Davaya konu fatura incelendiğinde faturanın herhangi bir kullanıma ilişkin olup olmadığı da belirsiz olduğu, fatura üzerinde tüketim miktarları incelendiğinde müvekkil şirketin herhangi bir kullanımının olmadığı anlaşıldığı, ilgili faturanın neye istinaden oluşturulduğu belli olmadığı, fatura üzerinde de bu hususta herhangi bir açıklama olmadığını Savunmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2022/45 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından davalıya ... sözleşme hesap nolu aboneliği çerçevesinde elektrik tedariki sağlandığı,

Davalı tarafça ödenmeyen elektrik faturalarının tahsili amacıya merkezi takip sistemi üzerinden ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğundan bahisle davalının itirazının iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile müvekkilinin 04.03.2020 tarihinde ticari müşterilere yönelik ikili anlaşma imzaladığı, İş bu anlaşmaya göre müvekkilinin davacı ile elektrik enerjisinin fiyatlandırılması konusunda420.00 TL/MWh olarak anlaşıldığı, 01.04.2020 tarihinde yeni sözleşmenin şartları ile müvekkili şirketin iki farklı sözleşme hesap numarası ile davacının elektrik enerjisi tedarik etmeye başladığı, Davacı şirket tarafından fazlaya ilişkin olarak ödeme yapılmamış olup, bunun yanında 15.01.2021 tarihli ... nolu ve 92.847,00 TL bedelli fatura keşide edildiği ve müvekkili şirkete gönderildiği, Müvekkili şirkette bu faturaya itirazlarını ihtarname ile davacı şirkete bildirdiği, ayrıca İzmir ... ATM'nin... Esas sayılı dosyası ile huzurdaki dava, taraf, nitelik ve dava konusunun aynı olduğu, bu nedenle davanın birleştirilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe : Taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, davalıya ait olan abonelik belgeleri, tahakkuk ettirilen faturalar, ihbarnameler, bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.

Elektrik Elektronik Mühendisi ...'nın 18/06/2023 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda; Davacı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. ile davalı ... arasında 05.03.2020 tarihinde ... sözleşme hesap numaralı Ticari Müşterilere Yönelik İkili Anlaşma imzalandığı, Davacı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. ile davalı ... arasında 05.03.2020 tarihinde ... sözleşme hesap numaralı Ticari Müşterilere Yönelik İkili Anlaşma imzalandığı, Davacı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından ilgili sözleşmeler gereği 01.04.2020 tarihinde davalıya elektrik enerjisi arzına başlandığı,...Perakende firması YEKDEM fiyatlarındaki olağanüstü dalgalanmalar ve mücbir sebep nedeni ile sözleşme enerji birim fiyatını sadece mücbir sebep süresi ile sınırlı olmak üzere 01.04.2020 tarihinden itibaren 480 TL/MWh olarak revize ettiği,... süre zarfında bu revize fiyatı kabul etmediğine dair bir belge dosya kapsamında bulunmadığından tarafların 480 TL/MWh enerji birim fiyatında mutabık kalmış olmaları nedeni ile davalı... firmasına geriye dönük fiyat farkı ödemesinin yerinde olmadığı, Sadece mücbir sebep süresi ile sınırlı olmak üzere revize edilmiş olan 480 TL/MWh enerji birim fiyatının 31.10.2020 faturalarına da esas olması nedeni ile mücbir sebep koşullarının 30 günden fazla sürdüğü, Mücbir sebep koşullarının 30 günden fazla sürmesi nedeniyle Sözleşmenin 15.1 maddesine istinaden ... firmasının söz konusu sözleşmeyi tazminatsız olarak feshetme hakkının bulunduğu,... Perakende firması tarafından ... firmasının... numaralı sözleşme hesap numaralı aboneliği için tahakkuk edilen 15.01.2021 tarihli ... seri numaralı 178.544,40 TL tutarında ki ceza faturasının, taraflar arasındaki sözleşmenin 10.11 maddesine istinaden 30.06.2020 tarih ve ... numaralı 178.544,50 TL tutarındaki fatura esas alınarak düzenlendiği,...Perakende firması tarafından... firmasının ... numaralı sözleşme hesap numaralı aboneliği için tahakkuk edilen 15.01.2021 tarihli... seri numaralı 92.847,00 TL tutarında ki ceza faturasının, taraflar arasındaki sözleşmenin 10.11 maddesine istinaden 30.06.2020 tarih ve... numaralı 92.846,90 TL tutarındaki fatura esas alınarak düzenlendiği, Davacı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. firması tarafından gerekçesiz fesih nedeniyle düzenlediği ... sözleşme hesap numarası için tahakkuk edilen 15.01.2021 tarihli ... seri numaralı 178.544,40 TL tutarındaki ceza faturasının taraflar arasındaki Sözleşmenin 15.1 maddesine istinaden tazminat kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. firması tarafından gerekçesiz fesih nedeniyledüzenlediği ... sözleşme hesap numarası için tahakkuk edilen 15.01.2021 tarihli 100136087094 seri numaralı 92.847,00 TL tutarındaki ceza faturasının taraflar arasındaki Sözleşmenin 15.1 maddesine istinaden tazminat kapsamında değerlendirilip Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İcra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır. Taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Her davada olduğu gibi, itirazın iptali davalarında da ispat yükü büyük önem taşır. Kendisine ispat yükü düşen taraf bunu yerine getirmezse, açtığı ya da aleyhine açılan davayı kaybeder. 4721 sayılı yasanın 6. Maddesine göre; ”kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. İtirazın iptali davalarında, davacının davalı ile aralarında mevcut olduğunu iddia ettiği hukuki ilişkiyi ve buna dayanarak borcun varlığını ispat etmesi bu yönde delil göstererek ispat hakkını kullanması gerekir. Bu davalarda davalı ise borcunun olmadığını yahut ödediğini, borcu bulunmakla birlikte maddi hukuka ilişkin ya da usul hukukuna ilişkin sebeplerden dolayı borcu ödeme zorunluluğunun bulunmadığını, kendisinin, davacının iddia ettiği ilgili hukuki ilişkinin tarafı olmadığı gibi hususları ispat etmek bu yönde savunmalarını delillendirmek zorundadır. Mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirmediği, itiraz sebeplerini de itirazın iptali davasında ileri sürebilir. 6100 sayılı yasanın 266/1 maddesinin ilk cümlesi, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" şeklindedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın elektrik enerjisi kullanımı ve bunun faturalandırılması ile ilgili hususlardan olduğu, uyuşmazlığın çözümünün elektrik elektronik mühendisliği alanının teknik bilgilerine muhtaç olduğu anlaşılmakla faturalandırma ve bunun koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde elektrik elektronik mühendisi bilirkişinin raporuna müracaat edilmiş kendisinden uyuşmazlık ile ilgili görüşünü bildirmesi istenmiştir.

Mahkememiz asıl dosya ve birleşen dosyanın davacısı ile asıl dosya ve birleşen dosyanın davalısı arasında 05.03.2020 tarihinde ...ve ... sözleşme hesap numaraları altında ticari müşterilere yönelik sabit birim bedelli ikili anlaşma imzalandığı, sözleşme gereği 01.04.2020 tarihinde davacı tarafından davalıya elektrik enerjisi arzına başlandığı, davacının YEKDEM fiyatlarındaki olağanüstü dalgalanmalar ve mücbir sebep nedeni ile sözleşme enerji birim fiyatını sadece mücbir sebep süresi ile sınırlı olmak üzere 01.04.2020 tarihinden itibarın 480,00 TL / MWh olarak revize ettiği, davalının bu revizeyi kabul etmediğine ilişkin olarak dosya kapsamında herhangi bir belgenin bulunmadığı, ancak devam eden 6 ay süre boyunca revize edilen birim fiyatı üzerinden faturalandırma işleminin devam ettiği, bu haliyle mücbir sebep koşullarının otuz günden daha fazla sürdüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin 15.1 maddesinin mücbir sebep koşullarının otuz günden fazla sürmesi halinde taraflara sözleşmeyi tazminatsız fesih hakkı verdiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, taraflar arasında sözleşmenin feshi ve tahakkuk ettirilen cezai şart faturalarının dayanağı olan sözleşmenin 10.11 maddesi ve 15.1 maddesinin yorumu noktasında uyuşmazlığın bulunduğu, yani davalı tarafın sözleşmeyi feshinin sözleşmenin yorumu noktasında haklı olup olmadığı noktasında uyuşmazlığın bulunduğu görülmektedir. Taraflar arasında elektrik enerjisinin davacı tarafça arzı ve davalının arzedilen elektriği kullanımına ilişkin olarak yapılan sözleşmenin her iki tarafça da imzalandığı ve bu sözleşme kapsamında taraflar arasında bir ilişkinin bulunduğu sabittir.

Davacı taraf sözleşmenin 15.1 maddesinde yazılı olan tazminat tabirinin cezai şartı kapsamadığı yönünde, davalı tarafça ise ilgili tazminat tabirinin cezai şartı da içine alacak şekilde geniş yorumlanması gerektiği savunulmaktadır. Sözleşmenin 10.11 maddesinin süresinden önce fesih yada feshe sebebiyet verme, sözleşmeye aykırı hareket etme, halinde sözleşmeyi fesheden tarafın cezai şart ödeyeceğini hüküm altına almıştır. Hangi hallerde sözleşmenin feshi halinde cezai şart ödeneceğine ilişkin genel bir hüküm koyan sözleşmenin bu maddesi haricinde başkaca maddelerinde tek tek bu halleri sayan bir başka bölüm bulunmamaktadır. Sözleşmenin 15.1 maddesinde ise mücbir sebep halinin otuz günden fazla sürmesi durumunun ise taraflara sözleşmeyi haklı sebeple fesih hakkı tanıyacağı öngörülmüş olup, bu halde sözleşmenin feshedilmesi halinde fesheden tarafın tazminat ödemekle sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin bu maddesinin cezai şarta ilişkin genel kural koyan hükme nazaran özel hüküm mahiyetinde olduğu, mücbir sebep halinin otuz günden uzun sürmesi halinde tazminat sorumluluğunun bulunmadığını ayrıca açıkça düzenlediği sabittir. Her ne kadar 15.1 maddesinin lafzından tazminat şeklinde bir ifadenin yer aldığı görülse de bu durumun cezai şarta ilişkin genel hükümler koyan 10.11 maddesini kapsadığı, orada bulunan cezai şart sorumluluğuna istisna getirerek, fesheden tarafın cezai şartla yükümlü tutulamayacağı sonucunu da kapsadığı şeklinde anlamak gerekir. Zira sözleşmenin bir hükmünün taraflara haklı sebeple fesih konusunda bir yetki ve hak tanımış olmasına rağmen bu hakkı sözleşmeye uygun surette kullanan tarafın sözleşmenin başka bir maddesiyle cezalandırılması sözleşmenin ruhuna ters düştüğü gibi sözleşmelerde tarafların birbirlerini karşı gerçekleştirdikleri haksız fiil kaynaklı sorumluluk hukukuna da aykırıdır. Zira hakkını hukuka uygun surette kullanan bir kimsenin cezalandırılması onu cezai şart adı altında bir bedel ödemekle yükümlü tutulması hukuki güvenlik açısından tehlikeli olduğu gibi sözleşmenin yorumu hususunda da hukuka aykırılık teşkil eder. Ayrıca sözleşmenin iki hükmünün birbiriyle çelişmesi hususu da gündeme gelir. Bu sebeple sözleşmenin yorumunda sözleşmeyi ayakta tutacak en doğru, amaca uygun surette, sözleşme hukukunun tamamlayıcı diğer hükümlerine uygun surette yorum yapmak gereklidir. Bu açıklamalar ışığında davalı tarafın sözleşmeye dayalı olarak fesih hakkını kullandığı, bu haliyle cezai şarttan sorumlu tutulmasının sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla her iki davanın da reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A-MAHKEMEMİZ 2022/44 ESAS SAYILI DOSYASI İLE AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

1.Dava değerinin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

2.Alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL nin mahsubu ile bakiye 189,15 TL nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.Mahkememiz dosyasında davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4.1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5.Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bahisle karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 29.471,43 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6.Karar kesinleştiğinde artan gider ve delil avansının yatırana İADESİNE,

B-BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ 2022/45 ESAS SAYILI DOSYASI İLE AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

1.Dava değerinin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

2.Alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL nin mahsubu ile bakiye 189,15 TL nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.Mahkememiz dosyasında davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4.Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bahisle karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5.Karar kesinleştiğinde artan gider ve delil avansının yatırana İADESİNE,

Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı-davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2023 Katip ...