10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ödeme emrinin iptali ve borçlu olmadığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, ... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen 1999/001347, 1999/00837, 1999/007914, 1999/004971, 1999/4285 ve 1999/001389 takip numaralı dosyalarına ait ödeme emirlerinin 11.04.2019 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, 6183 sayılı Kanun gereği ödeme vadesi 08.12.1993-05.07.2004 tarihleri arasında sona eren borçlarda zamanaşımının 5 yıl olduğunu, ödeme emirlerinde tahsili talep edilen prim borcu 1998 ve 1999 yılına ait olup, 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş bulunduğunu, bu nedenle ödeme emirlerinin öncelikle zamanaşımı yönünden iptaline ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, müvekkilinin Kuruma borçlu ... Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş'deki hissesini 29.03.1996 tarihinde devretmiş olduğunu, ayrıca söz konusu şirketteki yönetim kurulu üyeliği görevinin de 10.08.1999 tarihli yönetim kurulu kararı ile sona erdiğini belirterek ödeme emirlerinin iptali ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın reddi gerektiğini, 506 sayılı Kanun'un 79 ve 80 inci maddelerine istinaden tahakkuk etmiş prim alacaklarının tahsilinde zamanaşımının 10 yıl olduğunu, her bir ayın primi takip eden ay sonu itibariyle muaccel hale geldiğinden ve bu tarihten itibaren 10 yıllık süre içerisinde takibe geçildiğinden, dosyada zamanaşımını kesen işlemler bulunduğu, dava konusu olayda zamanaşımı söz konusu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli ve 2019/54 E. 2020/69 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacıya 1999/00837, 1999/001347, 1999/004285, 1999/004971, 1999/007914 takip nolu dosyalardaki sigorta prim borçlarına ilişkin ödeme emirleri ile 1999/001389 takip nolu dosyadaki idari para cezasına ilişkin ödeme emirlerinin zamanaşımı nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 12.10.2022 tarihli ve 2022/9771 E. 2022/12328 K. sayılı ilamında, "...Eldeki davada, Mahkemece, davacıya yönelik düzenlenen idari para cezalarının varlığı halinde, yukarıda açıklanan prosedür çerçevesinde, 506 sayılı Kanun’un 140 ıncı maddesi uyarınca başlatılmış prosedürün bulunup bulunmadığı araştırılmalı, varlığı saptandığında idari para cezasının kesinleşmesi olgusu bekletici sorun yapılarak idari para cezalarının kesinleşip kesinleşmediği belirlenmeli, yapılacak araştırma sonucu, davacıya yönelik düzenlenen idari para cezası kararının bulunmadığının belirlenmesi halinde ise, cezaların şahsiliği ve kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkelerine göre, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen idari para cezasından davacının şahsen sorumlu olmayacağı gözetilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"..- 1999/001347,1999/00837, 1999/007914, 1999/004971, 1999/4285 (borçlusu ... ... Teks. Konf. San. ve Tic. A.Ş.) takip numaralı ödeme emirlerinin 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, dava konusu ödeme emirlerinin davacı yönünden zamanaşımını kesen hiçbir işlem yapılmadığı göz önüne alındığında, 1999/00837, 1999/001347, 1999/004285, 1999/004971, 1999/007914 takip nolu dosyalardaki sigorta prim borçlarına ilişkin ödeme emirlerinin zaman aşımına uğradığı, 1999/001389 takip nolu dosyaya dayanak idari para cezasının 1008376 sicil nolu ... Tekstil Konf. San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlendiği, düzenlenen iş bu idari para cezasının kesinleştiği, cezaların şahsiliği ve kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkelerine göre, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen idari para cezasından davacının şahsen sorumlu olmayacağı anlaşıldığı,..." gerekçesiyle davanın kabulüne, Davacıya 1999/00837, 1999/001347, 1999/004285, 1999/004971, 1999/007914 takip nolu dosyalardaki sigorta prim borçlarına ilişkin ödeme emirlerinin zamanaşımı nedeniyle iptaline, 1999/001389 takip nolu dosyadaki idari para cezasına ilişkin ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2.506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi,140 ıncı maddesi hükümleridir.

3.Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.