1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi. İDDİA VE TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 246.221,62 TL alacağın tahsili için İzmir... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhinde icra takibi başlattığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davalının itirazının iptalini, takibin 246.221,62 TL üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesinde 25.12.2021 tarihinde yolda seyir halindeyken aracında arıza meydana geldiğini beyan ettiği, aracı yolda arıza verince kendince bir plan yaptığı, bir şekilde bu işi müvekkil şirkete yükleyerek haksız kazanç elde etmeye karar verdiğini, 27.12.2021 tarihinde gelip araç bakım malzemeleri ve motor yağı aldığı, müvekkili şirket çalışanlarının iyi niyetinden de yararlanarak onları kandırdığını ve gün öncesine fatura istediğini, bu şekilde 20.12.2021 tarihine göre düzenlenen faturanın kendisine verildiği, daha sonra aracındaki arızanın bu motor yağından kaynaklandığı bahisle tespit yaptırdığı, müvekkili aleyhine icra takibi yaptığı ve bu davayı açtığı, meydana geldiği iddia olunan motor arızası ile müvekkil şirketten alınan motor yağı arasında bir illiyet bağı bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında satımı gerçekleştirilen malın ayıplı olduğu, davacı aracında ayıp nedeniyle hasar oluştuğu iddiası ile hasar onarım bedelinin tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişindir.

-İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ...Değişik İş sayılı dosyası, -İzmir ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya sureti, -İzmir Vergi Dairesinin 13/06/2023, 03/07/2023 tarihli yazısı ve eki, -Türkiye Noterler Birliğinin 13/07/2023 tarihli yazısı ve eki, -İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 16/06/2023 tarihli yazısı, -Bilirkişi ...'in 14/01/2024 tarihli raporu.

Davacının kendisine ait ... plakalı aracının bulunduğu, bu araca ilişkin yağ değişim malzemelerini davalıdan 20/12/2021 tarihinde satın aldığı, 22/12/2021 tarihinde yağ değişim işleminden 3 gün sonra aracın hareket halinde iken arızalandığı, servise götürüldüğü, yapılan incelemede arızanın kullanılan yağdan kaynaklandığının tespit edildiği, yağın ayıplı olduğu, onarım bedelinin tahsili amacıyla davalı aleyhinde takip yapıldığı, davalının takibe itiraz ettiği, itirazın haksız olduğu iddiası ile iş bu itirazın iptali isteminde bulunduğu, davalının mahkemenin görevli olmadığı, davacı tarafından yapılan delil tespitini kabul etmedikleri, davacının 27/12/2021 tarihinde yağ değişimi için gerekli malzemeleri satın aldığı, bu malzemeler için geriye dönük fatura istediği, davacıya en fazla 7 gün öncesine ilişkin fatura düzenlenebileceğinin bildirildiği, davacının da bu durumu kabul ettiği bunun üzerine 20/12/2021 tarihli fatura düzenlendiği, faturaya konu malın 27/12/2021 tarihinde davacıya satıldığı ve teslim edildiği, davacının kötüniyetli hareket ettiği, davacıya ve üçüncü kişilere satılan yağa ilişkin diğer tüketicilerden herhangi bir şikayet ve yakınma olmadığı, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu savunduğu, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ihtilafsız olup, mahkememizin görevli olup olmadığı, davacıya satışı gerçekleştirilen yağın hangi tarihte davacıya teslim edildiği, yağın ayıplı olup olmadığı, davacının ayıptan kaynaklanan onarım bedelini davalıdan talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edebileceği miktarın ne olduğu ile takibe yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür. İzmir Vergi Dairesinin cevabı yazısına göre davacının bilanço usulüne göre defter tuttuğu, tacir sayılan kişilerden olduğu, her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Davaya konu İzmir.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, takip alacaklısının ..., takip borçlusunun ... Otomotiv Anonim Şirketi, takip dayanağının İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesinin...Değişik İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu, takip konusunun 231.186,18 TL asıl alacak, 8.835,75 TL işlemiş faiz, 5.900,00 ve 299,69 TL delil tespit analiz ücreti olduğu, ödeme emrinin davalıya 16/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 16/08/2022 tarihinde ise borca ve ferilerine itiraz ettiği, itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacıya ait aracın dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım ve geçmiş bakım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.

Mahkememizce davacının zararının bulunup bulunmadığı, varsa ne olduğu hususlarının belirlenmesine yönelik olarak dosyanın otomotiv bilirkişine tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 14/01/2014 tarihli raporda, davaya konu ve davacıya ait... Plakalı, ...-ÇEKİCİ 1840 LS 36 4x2 tek çeker 12.000 cc, (401 hp) marka, 2014 model 779.019 km'deki çekici için, davacı ...'in, bakım için motor yağ değişimine ilişkin olan yağ değişim ürünlerini (CASTROL VECTON 10W 40 E4/ET marka motor yağı dahil olmak üzere) davalı ...

OTOMOTİV A.Ş.'den 20.12.2021 tarih ve ... nolu (veya 27.12.2021 düzenleme tarihli) e-fatura ile aldığı, satın alınan ... 10W 40 E4/ET marka motor yağı ile diğer bakım malzemelerinin (filtre vs.) kullanımıyla,...Ağır Vasıta Bakım Onarım-... tarafından 22.12.2021 tarihinde yağ bakımını yapıldığı, dava konusu araç/çekici 25.12.2021 tarihinde TİRE yönünden İZMİR'e giderken arızalandığı, yolda kaldığı, aracın tamiri için 25.12.2021 tarihinde... tamir bakım ve elektrik servisi...ya ait servise çekildiği, burada yapılan kontrolde (davacının dava dilekçesindeki beyana göre, sahte motor yağı kaynaklı) motorun yatak sardığının tespit edildiği, İzmir... Sulh Hukuk Mah.... D-iş dosyası kapsamında, bilirkişi ... tarafından D.İş bilirkişi raporunda, motor yağının çamurumsu tabaka ve katmanlı olduğu, Yağ filitresi gözeneklerinin tıkalı olduğu, yağ kanalarının tıkalı olduğu, krank mili, ana kol yatak, biyel, kam mili ve yataklarının zarar gördüğü tespitlerinin yapıldığı ve yağın analize gönderildiği, ...Gemlik Analiz Laboratuvarı Analiz Raporunda motordan alınan ... VECTON 10W 40 E4/ET ürününde (motor yağında), Numunede katmanlar oluşacak şekilde ayrışma olduğu, Viskosite ve TBN değerlerinde düşüş ile aşınma ve katık elementlerinde farklılık tespit edildiği, raporda neticede ürünün VECTON 10W 40 E4/ET ürün formülasyonu ile uyumlu olmadığının tespit edildiği, EGE-PAL Laboratuvar Müdürlüğünün Analiz Raporunda, referans yağ ve araçtan alındığı ifade edilen numune yağ arasında, yoğunluk, viskozite değerleri, araçtan alındığı ifade edilen yağ numunesine göre daha yüksek bulunduğu, ancak, Viskozite 100C ve Viskozite İndeksi referans değerlerine göre daha düşük bulunduğu, katı madde içeriğinin yine araçtan alındığı ifade edilen kullanılmış yağ içeriğinin referans yağa göre daha düşük olduğu, yağda su içeriğinin yüksek saptandığının tespit edildiği, raporda neticede standart değerlerin içinde olmadığının tespitine varıldığı, yenileştirme servisi raporu ile silindir kapak atölye raporunda yağlama problemi kaynaklı aşınma ve arıza tespiti yapıldığı, davaya konu 2014 model ... marka Çekici motorunun yağ değişimi ve periyodik bakımından birkaç gün sonra yolda seyir halinde iken arızalandığı, arızasının yatak sarma olarak adlandırılan (motor yağı ve yetersiz yağlama kaynaklı) arıza olduğu, motorun kullanılamaz duruma geldiği, komple motor değişimi ve revizyonuna gerek olduğu, davacının satıma konu malın ayıplı olduğu iddiası yönünden davacı aracında meydana gelen arıza ile satıma konu malın niteliği (ayıplı olup olmaması) arasında illiyet bağı bulunduğu, laboratuvar analiz sonuçlarına göre yağın orijinal speklerinde olmadığı,...Gemlik Analiz Laboratuvarı ile... Laboratuvar Müdürlüğü Analiz raporlarına göre, motordan alınan numune yağın, standart speklerinde (değerlerinde) olmadığı, viskozitesinin yüksek olduğu, yüksek su içerkli olduğu, içinde katmanlaşma oluştuğu, özellikle Viskozitenin (yağı ın, yağın akmaya karşı gösterdiği iç direncin) değişimi; yağlama basıncını ve kalitesini değiştirecek bir etken olduğu, motordaki mevcut motor yağının (kullanılması gereken standartlarda) orijinal speklerde yağ olmadığı ve motorda yetersiz yağlamaya, yağlama problemlerine, tıkanmalara ve yatak sarma denilen yetersiz yağlama neticesinde yatak sarmaya (yatakların bozulmasına, yatak üzerindeki kaygan yumuşak yatak malzemesinin kalmasına) neden olabileceği, bu durumda söz konusu maldan (kullanılan motor yağından) kaynaklanacağı, oluşan arıza, aracın nitelikleri ve geçmiş servis kayıtlarına göre bu durumun aracın kullanılmışlık düzeyi servis işlemleri ile ilgisinin bulunup bulunmadığı ile ilgili olarak davaya konu aracın arıza tarihinde, 779.019 km'de olduğu, bundan önceki tüm servis geçmişleri ve servis formlarını dava dosyasında olmadığı, motora daha öncesinde motor revizyonu yapılıp yapılmadığının (dosya içeriğinde mevcut teknik veri ve delillere göre) tespitin mümkün olmadığı, ancak 2-3 gün önce motor periyodik bakımı yapılan ve motor yağı, filtresi, hava ve yakıt filtresi gibi parçaları değişen motorda, birkaç gün sonra, (alınan örnekte yapılan analize göre), motor yağının viskozitesinin standart üstü değişimi, su seviyesinin artması, yağın katmanlaşması, katı madde içeriğinin artması, (soğutma suyunun motor yağına karışma durumu söz konusu olmamasına rağmen) çamurumsu tabaka oluşması, aracın 779.019 km'de olması ve kullanılmışlık durumu ile kaynaklı olmayacağı, kullanıcı hatası ve alışkanlıklarının dava konusu arızaya sebebiyet verip vermediği ile ilgili olarak motoru inceleyen D.İş bilirkişi tespitinde bu yönde bir tespit olmadığı, tarafımızca dosyaya sunulu beyan, veri, rapor, iş emri vs. belgelerin incelenmesi neticesinde, tarafımızca da bu yönde (Kullanıcı hatası ve alışkanlıklarının dava konusu arızaya sebebiyet verip verdiği yönünde) tespite varılamadığı, davacının davalıdan satın aldığını beyan ettiği yağın aracın modeline göre uygun olup olmadığı ile ilgili olarak, dosyaya içinde aksine bir tespit olmadığı, yağın 10W-40 olarak aracın modeline uygun olduğu, davaya konu yağ değişim işlemi ile meydana gelen hasarın uyumlu olup olmadığı ile ilgili olarak, motorda kullanılan yağının; uygun viskozitede olmaması, içeriğinde madde katı madde ve su miktarının sınır değeri üzerinde olması, yağın sabunlaşması, katman tabaka oluşturması durumunda, motor yağ değişimi ile anılı hasarın oluşabileceği, bu nedenlerle yağ değişimi ile hasarın ve arızanın uyumlu olduğu, davacı tarafından bu kapsamda değişimi ve onarımı yapıldığı bildirilen parçaların dava konusu işlemden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, dava konusu hasar nedeniyle davacı aracında oluşan hasar onarım bedelinin yedek parça kdv dahil olmak üzere ne kadar olduğu” ile ilgili ve onarım bedeli ile ilgili olarak, davaya konu ve davacıya ait ... Plakalı, ...-ÇEKİCİ 1840 4x2 Tek Çeker 401 hp marka, 2014 model 779.019 km'deki Çekicinin motor yağı ve yağlama problemine bağlı yatak sarması arızası ve verdiği hasarın giderim bedelinin, ...Tamir Bakım ve Elk. Servisi firması onarım faturası ile D.İş bilirkişi raporu tespitine göre (D.İş Raporunda Faturaya birebir uyulmuş) arıza gideri bedelinin 195.920,50 TL+KDV, KDV dahil 231.186,18 TL olduğu, (İZMİR... Müd. ... Esas dosyası kapsamında açılan icra takibi asıl alacak miktarı olduğu), davaya konu Arıza ve sonucunda yapılacak onarım ile illiyeti olmayan parçaların) işçiliklerin düşülmesi neticesinde, işbu raporumuzda tarafımızca tespit edilen arıza giderim bedelinin 172.374,36 TL+KDV, KDV dahil 203.401,74 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davacının, kendisine ait ... plakalı araçta davalıdan satın aldığı motor yağının ayıplı olması nedeniyle hasar oluştuğu, motor yağının ayıplı olduğu iddiası ile eldeki davayı ikame ettiği, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisinin bulunduğunun ihtilafsız olduğu, davalının satıma konu malı fatura düzenlenme tarihinde davacıya satmış olduğunu savunduğu, mahkememizce öncelikle meydana gelen hasar ile satıma konu malın niteliği (ayıplı olup olmaması) arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı, illiyet bağı var ise davacı aracının nitelikleri ve geçmiş servis kayıtlarına göre bu durumun aracın kullanılmış düzeyi ve daha önceki servis işlemleri ile ilgisinin bulunup bulunmadığı, kullanıcı hatası ve alışkanlıklarının dava konusu arızaya sebebiyet verip vermediği, davacının davalıdan satın aldığını beyan ettiği yağın aracın modeline göre uygun olup olmadığı, davaya konu yağ değişim işlemi ile meydana gelen hasarın uyumlu olup olmadığı, davacı tarafından bu kapsamda değişimi ve onarımı yapıldığı bildirilen parçaların dava konusu işlemden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, dava konusu hasar nedeniyle davacı aracında oluşan hasar onarım bedelinin yedek parça işçilik kdv dahil olmak üzere ne kadar olduğu hususlarında rapor düzenlenmek üzere dosyanın otomotiv bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 14/01/2024 tarihli raporuna göre davacının söz konusu yağı 20/12/2021 tarihinde davalıdan satın aldığı, 22/12/2021 tarihinde yağ bakım işleminin yapıldığı, 25/12/2021 tarihinde aracın motorda yetersiz yağlama (yağlama problemleri, tıkanma vs.) sonucu arızalandığı, davacının talebi üzerine İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığı, davacı aracından analiz edilmek üzere yağ numuneleri alındığı, ... Laboratuvarlarında yapılan analizlerde söz konusu yağın standart değerler içerisinde olmadığının tespit edildiği, bu tespite göre söz konusu yağın motorda yetersiz yağlama arızasına sebebiyet verebileceği, meydana gelen arızanın aracın kullanılmışlık düzeyi ile ilgisinin bulunmadığı, dosya kapsamına göre kullanıcı hatası ve alışkanlıklarının dava konusu arızaya sebebiyet verip vermediği yönünde tespite varılamadığı, söz konusu yağın aracın marka ve modeline uygun olduğu, meydana gelen hasar ile arızanın uyumlu olduğu, aracın onarım bedelinin yedek parça, işçilik ve kdv dahil olmak üzere 203.401,74 TL olduğu, satıcının alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre satılanda yapılan test ve analizler neticesinde ayıp bulunduğunun tespit edildiği, buna göre motor yağında olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunduğu, bu ayıbın niteliğinin gizli ayıp olduğu, davacının gizli ayıp nedeniyle genel hükümlere göre ayıplı motor yağının sebebiyet verdiği zararlarını(hasar onarım bedeli) davalı satıcıdan talep edebileceği, davalı tarafından satıma konu malın fatura düzenlenme tarihinde yani arızanın ortaya çıktığı ileri sürülen 25/12/2021 tarihinden 2 gün sonra 27/12/2021 tarihinde davacıya teslim edildiği savunulmuş ise de, söz konusu faturada fatura tarihinin 20/12/2021 tarihi olduğu, bu kayda göre satıma konu malın(motor yağının) fatura tarihinde yani 20/12/2021 tarihinde davacıya teslim edildiğinin karine olarak kabulü gerektiği, bu karinenin aksinin davalı tarafından ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafından bu hususta tanık dinlenilmesi talep edilmiş ise de belgeye karşı tanık dinlenilmesinin olanaklı olmaması nedeniyle mahkememizce davalının bu talebinin reddedildiği, davalının cevap dilekçesinde yemin deliline de dayanmadığı, bu sebeple davalının bu savunmasını ispat edemediği, açıklanan nedenlerle davacının mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tespit edilen onarım bedeli olan 203.401,74 TL ile takipte davalıdan talep etmiş olduğu yakıt analiz rapor ücreti olan 5.900,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği, davalının takip ile temerrüde düştüğü, davacının bu tarihten itibaren faiz talep edebileceği, dava konusu aracın niteliğine ve davacının sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün avans faiz olduğu, ancak davacının takipte yasal faiz talep ettiği, takibe sıkı sıkıya bağlılık gereği taleple bağlı kalınması gerektiği, davaya konu uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, alacağın likit olmadığı, icra inkar tazminatının yasal şartlarının oluşmadığı, davalının kötüniyet tazminat talebi yönünden ise reddedilen kısım yönünden davacının haksız ve kötüniyetli olduğunun davalı tarafından ispat edilemediği, davalının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartlarının oluşmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, iddianın ileri sürülüş biçimi, savunmanın kapsamı ve mahkememizce yapılan incelemenin niteliğine göre başkaca araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile İzmir... İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 209.301,74 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2.Yasal koşulları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,

3.Yasal koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,

4.Alınması gerekli 14.297,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 2.973,74 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.323,66 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

5.Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 2.973,74 TL peşin harç, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 634,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 5.787,64‬ TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (209.301,74/ 246.221,62=0,85) 4.919,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6.Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 33.395,26 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

7.Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,

8.6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,

9.İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024 Katip ... Hakim ... E-İMZA E-İMZA