16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ...plakalı araç ile 29/06/2022 tarihinde ücret ödemeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla borçlu hakkında İstanbul ...icra Müdürlüğü'nün...ı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun yapılan icra takibine itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketine ait tüm araçlarda HGS etiketi bulunduğu, kaçak veya ihlalli geçiş olmasının mümkün olmadığını, alacaklı olduğunu iddia eden kurumun sistemsel hatasından kaynaklı bir borç tahakkuku yapıldığını, geçiş ihlalinin veya borcun dayanağı sebeplerin açıklanmadığını, davaya konu edilen müvekkili şirkete ait aracın tüm HGS hesap hareketlerinin dilekçe ekinde sunulduğunu, bu ekstrelerden de anlaşılacağı üzere aracın muhtelif otoyollardan geçiş yaptığı ve tüm ücretlerin tahsil edildiğini, bakiyenin yeterli olduğunu, bankadan otomatik ödeme talimatının verildiğini, müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını , cezalı geçiş ücreti tahsil edilemeyeceğini belirterek , iş bu davanın reddine, takip konusu alacağın %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesine karar verilmesini arz ve beyan etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine toplam 775-TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 05/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..Delillerin ve hukuksal durumunun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere , yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler sonucunda;

1.Davacı vekilinin davalıya ait... plakalı aracın 24/06/2021 tarihinde ücret ödemeksizin işletme hakkı davacı şirkete ait Otoyoldan 1 kez ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini iddia ederek ödenmeyen 155-TL geçiş ücreti ve 620-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 775-TL'yi takip ve dava konusu yaptığı,

2.Dava konusu ... plakalı aracın tescil tarihleri incelendiğinde, ihlalli geçiş yapıldığı tarihlerde aracın davalı adına kayıtlı olduğunun tespit edildiği,

3.Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ihlalli geçiş listesinde yapılan incelemede; 29/06/2022 tarihinde ...plakalı aracın 1 kez geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığının tespit edildiği,

4.HGS geçiş bilgilerinin yer aldığı banka kayıtlarından yapılan incelemede, ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 günlük hesap hareketleri incelendiğinde, 29/06/2022 tarihinde saat 12:20'de bakiyesinin 67,70-TL olduğu, bakiye yüklemelerinin süreklilik arz ettiği geriye dönük geçiş ödemeleri ile süreli geçişlerin tahsil edildiği, 14/07/2020 tarihinde son geçiş işlemi sonrası kalan bakiyenin 0,20-TL olduğu ve dava konusu ihlalli geçiş nedeniyle sistemden herhangi bir tahsilat yapılmadığı,

5.Davacı şirketin 23/06/2023 tarihli ve ... .OYL.KOSOBM.ZC.8334 sayılı bilgilendirme yazısında; "Yapılan inceleme sonucunda, 29/06/2022 tarihinde otoyolumuzdan gerçekleştirilen geçiş esnasında araca ait plakanın plaka okuyucu cihazlar tarafından farklı algılandığının tespit edildiği" belirtilmiş olup, davalı şirkete ait ... plakalı aracın otoyoldan geçişi esnasında plaka davacı şirketin sisteminden kaynaklı hatalı okunduğundan, ihlalli geçişe ilişkin gecikme cezasının uygulanıp uygulanmayacağı hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

6.Sayın Mahkemenizce...plakalı aracın 1 kez geçiş ücreti ödemeden otoyollardan ihlalli geçiş yaptığının kabulü halinde; a-İhlalli geçişe ilişkin 6001 Sayılı Kanun M.30-1 gereğince 4 katı ceza tutarının uygulanması gerektiğine karar verilmesi halinde; 1 kez ihlalli geçiş ücretinin 155-TL , 6001 Sayılı Kanun m.30-1 gereğince 4 katı ceza tutarının 620-TL olmak üzere toplam davacı alacağının 775-TL olarak hesaplandığı, b-İhlalli geçişe ilişkin 6001 Sayılı Kanun M.30-1 gereğince 4 katı ceza tutarı uygulanmaması gerektiğine karar verilmesi halinde ise; davacı şirket alacağının 155-TL olarak hesaplandığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunulmuştur.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araç ile davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan 29.06.2022 tarihinde ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ancak davalı tarafın dosyada mübrez 23.06.2023 tarihli yazısında araca ait plakanın plaka okuyucu cihaz tarafından yanlış algılandığı beyan edilerek sadece geçiş tutarının ödenmesinin talep edildiği, ihlalli geçiş yapan aracın, ihlalin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti olan 155 TL kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, her ne kadar davalı aracının plakası cihazlarca yanlış algılanmış ise de davalının anılan tarihte bakiyesi yetersiz iken geçiş yaptığının sabit olduğu ve bu nedenle 4 katı ceza tutarından sorumlu tutulamasa da en azından geçiş bedelinden sorumlu bulunduğu, böylece davacının 155 TL tutar yönünden talebinde haklı olduğu, davacı yanın takip ve dava kapsamında işlemiş faiz talebinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın 155 TL geçiş bedelinden ibaret asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, alacak davalı tarafça belirlenebilir olmakla takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 155-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Alacağın % 20'si oranındaki 31-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 427,60-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

3.Davacı tarafça yapılan 1.601,50-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 320,30-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,

5.Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 155-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,

6.Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 620-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

7.Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,

8.Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL peşin , 179,90-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 359,80-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

9.Devletçe karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 624-TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 2.496-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341.maddesi gereğince miktar itibari ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024 Katip ...