5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin 13/11/2023 tarihli dilekçesinden özetle: Davacı müvekkili şirket tarafından işletilmekte olan ....'ndan ... plakalı aracı ile 12.08.2022 ile 18.10.2022 tarihlerinde 2 (iki) kez ihlalli (geçiş ücretini ödemeksizin) geçiş yaptığını, gişede geçiş ücreti tahsil edilemediğinden araç sürücüsüne geçiş anında bir İhlalli Geçiş Bildirimi (“İGB”) verilerek; ödeme yapmadan geçiş yaptığını ödemeyi hangi kanallarla yapabileceğini ne zamana kadar cezasız ödeme yapabileceğini gibi detaylı bilgiler aktarıldığını, bahse konu ihlalli geçişlerle ilgili olarak 12.08.2022 tarihli geçiş için 12.08.2022 — 29.09.2022 tarihleri arasında; 18.10.2022 tarihli geçiş için 18.10.2022 — 03.11.2022 tarihleri arasında HGS provizyon sorgulamaları otomatik olarak yapılmış olmasına rağmen yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle tahsilat bu yolla gerçekleştirilemediğini, ihlalli Geçiş Bildirimi'nde verilenlere rağmen geçiş ücreti ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca tahakkuk eden ihlalli geçiş cezası kanunda öngörülen süresi içinde diğer ödeme kanallarından da ödenmediğini, bunun üzerine icra takibine geçilmeden önce 15.11.2022 ve 17.04.2023 tarihlerinde Davalı'ya ihtarname gönderilmek suretiyle bir hatırlatma daha yapıldığını, davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine Davacı müvekkili şirket; alacaklarının tahsili için ...

37.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı ilamsız icra takibini başlatmak durumunda kaldığını, davalı, bahse konu icra takibine borcu bulunmadığına dayalı olarak borcun tamamına itiraz ettiğini, icra takibinin devamı için haksız ve dayanaksız itirazın iptali istemiyle bu davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu, yasal bir zorunluluğu bulunmamasına rağmen davalı şirket, cezasız ödeme imkanı bulunan 15 gün boyunca, belirli zamanlarda ilgili plaka ve HGS Etiketi üzerinden PTT'ye Provizyon sorgusu göndemekte ve Provizyon'a olumlu yanıt alması halinde geçiş ücretini yine cezasız şekilde otomatik olarak tahsil Etmekte olup, somut olayda da Provizyon sorgusu belirtilen süre boyunca yapılmış olup provizyon sorgu sonucunun olumsuz gelmesi sebebiyle geçiş ücreti müvekkilinin elinde olmayan sebeplerle tahsil edilemediğini, yasa gereği ihlalli geçiş vakası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleşir, yasada görülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olur. müvekkili Şirket'in ihlalli geçiş hakkında ceza tahakkuku yapması için bildirim yükümlülüğü bulunmamakta olup, cezanın tahakkuku için bildirim şartı aranmasa da; kamu zararının önlenmesi, Otoyol kullanıcılarının menfaatleri ve müşteri memnuniyetinin sağlanması amacıyla İhlalli Geçiş Bildirimi verilmekte olduğundan, bir an için davacının ceza uygulanmadan önce bildirim yapılması gerektiği iddialarının doğru olduğu kabul edilse dahi İhlalli Geçiş Bildirimi kapsamında yapılan bilgilendirmenin bu anlamda yeterli olduğunun kabulü gerektiğinden, ilaveten davalının itirazında da açıkça ikrar ettiği üzere davalı şirket, mevzuata uygun olarak yasal takibe başlanmadan önce ihtarname göndermiş olup ve ihtarname ile davalı'ya yasal takip masrafları, vekalet ücreti gibi ek masraflara katlanmadan ödeme yapabilmesinin mümkün olduğu hatırlatılmış olup, dolayısıyla, davalının itirazında kabule esas teşkil edebilecek yön bulunmadığı değerlendirildiğinden, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmekte olup, bu dava ile iptali talep olunan icra takibine vaki itiraz haksız, dayanaksız ve kötü niyetli olduğundan, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı 01/12/2023 tarihli cevap dilekçesinden özetle: mahkemenizin 2023/744 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde görüldüğü gibi, Davacı vekili ...dosyaya sunduğu ...

7.Noterliğinin ... Tarih ve Yevmiye No:... Sayılı Vekaletnamenin süreli olduğu ve süresinin 30 Haziran 2023Tarihinde Mesai Bitimine kadar geçerli olduğu yazılı olup, davacı vekilinin ...Vekalet yetkisi 30.06.2023 Tarihinde sona erdiğinden, davayı Av. ... 13.11.2023 Tarihinde yetkisiz olarak açmış olup, yetkisiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Borcun tamamı ödenmiş olup, davacıya borç bulunmamaktadır. ödeme belgelerinin değerlendirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

... 37. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ...Sayılı dosyası ve Bilirkişi Raporu dosyada mevcuttur.

11/03/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; ... plakalı aracın 12/08/2022 VE 18/10/2022 tarihlerinde 2 adet ihlalli geçiş yaptığı, davacı tarafından davalı banka provizyon isteklerinde ürün bakiyesinin yetersiz olduğu, tahsilat yapılamadığı, Dava dosyasında davalı şirkete ait... plakalı aracın geçiş anlarına ait kamera görüntülerinin, Araç Çıkış Bilgileri Listesi, Banka Provizyon İstekleri, İhlalli Geçiş İhtarnameleri, Satış Fiş Kopyası bulunduğu, belgelerin birbirini doğruladığı, davalının 29/11/2023 tarihinde geçiş bedeli olarak 545,20 TL ödeme yaptığı, 15 günlük ve 45 günlük ödeme süreleri dışında ödeme yaptığı, -Davacı dava dilekçesinde, icra takibine geçilmeden önce 15/11/2022 ve 17/04/2023 tarihlerinde davalıya ihtarname gönderildiğini belirtmişse de tebligat mazbatalarının dosya içinde bulunmadığı, Davacının takipte ihlalli iki geçiş için 2.725,00 TL talebinin olduğu, bunun geçiş bedelleri ile dört kat cezaya ait olduğu, davacının davalıdan ihlalli iki geçiş için 2.725,00 TL talep edebileceği, takdirin sayın Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. ...

37.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine2.725,00 TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, 2019/1749 Esas ve 2022/1207 Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, 2022/1025 Esas ve 2022/915 Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı aracın 12/08/2022 VE 18/10/2022 tarihlerinde 2 adet ihlalli geçiş yaptığı, davacı tarafından davalı banka provizyon isteklerinde ürün bakiyesinin yetersiz olduğu, tahsilat yapılamadığı, Dava dosyasında davalı şirkete ait... plakalı aracın geçiş anlarına ait kamera görüntülerinin, Araç Çıkış Bilgileri Listesi, Banka Provizyon İstekleri, İhlalli Geçiş İhtarnameleri, Satış Fiş Kopyası bulunduğu, belgelerin birbirini doğruladığı, davalının 29/11/2023 tarihinde geçiş bedeli olarak 545,20 TL ödeme yaptığı, 15 günlük ve 45 günlük ödeme süreleri dışında ödeme yaptığı, Davacı dava dilekçesinde, icra takibine geçilmeden önce 15/11/2022 ve 17/04/2023 tarihlerinde davalıya ihtarname gönderildiğini belirtmişse de tebligat mazbatalarının dosya içinde bulunmadığı, Davacının takipte ihlalli iki geçiş için 2.725,00 TL talebinin olduğu, bunun geçiş bedelleri ile dört kat cezaya ait olduğu, davacının davalıdan ihlalli iki geçiş için 2.725,00 TL talep edebileceği bilirkişi raporu ile de sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce hükme esas alınmış ve davanın kabulü ile, ...

37.İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 2.725,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak 2.725,00 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunması ve alacağın likit olması nedeni ile asıl alacağın %20 oranındaki 545,00 TL icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davalının icra takibinden ve dava açıldıktan sonra 29/11/2023 tarihinde 545,20 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla yapılan 545,20 TL'lik ödemenin icra takibinde infazda nazara alınmasına karar verilmiş 7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜ ile, Davalının ...

37.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 2.725,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak 2.725,00 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, %20 oranındaki 545,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, İcra takibinden ve dava açıldıktan sonra yapılan 545,20 TL'lik ödemenin icra takibinde infazda nazara alınmasına,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 427,60-TL nispi karar ve ilam harcından, icra veznesine yatırılan 13,63-TL peşin harç ile başlangıçta yatırılan 269,85-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 144,12-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcının ve 269,85-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından sarf edilen 2.786,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,

7.Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

8.Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı şirket yetkilisinin yüzüne karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere karar verildi. 08/05/2024 Katip ...